Tibetan
་བ་ལ། །གཞན་ནས་འོང་དུ་རེ་བ་ཡོང་རེ་འཁྲུལ། །སྐྱེ་མེད་བསམ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ། །ཚིག་དང་ཡི་གེར་བསྟན་པ་འོ་རེ་བརྒྱལ། །ཅེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། བྱས་པ་མ་ཡིན་བྱེད་མཁན་ག་ལ་ཡོད། །བཅོས་པ་མ་ཡིན་བཅོས་པའི་བདག་པོ་མེད། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་ལྟ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་མཐོང་ བྱེད་རྣམ་པར་གསལ། །སྣང་བྱེད་མ་ཡིན་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །བྲི་བ་མ་ཡིན་ཐོགས་མེད་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ། །རྩོལ་བ་མ་ཡིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཆོས་དང་བྲལ། །གཅིག་པུ་མ་ཡིན་དུ་མའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ། །ཅེས་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་གསང་བ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས་ཀྱང་། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །གནས་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་གནས། །གནས་ཙམ་ཉིད་ནས་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །འགྲོ་འོང་མེད་ལས་འགྲོ་དང་འོང་། །འགྲོ་འོང་ཉིད་ནས་འགྲོ་འོང་མེད། །ཅེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པས་ན། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་བྱུང་བ་དང་། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་སྟོང་པར་གནས་པ་ན། །ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། མ་རིག་ནམ་མཁའ་ ཇི་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །རྟེན་མེད་གནས་མེད་ལེན་པ་མེད། །སྤྲུལ་འདྲར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང་། གསང་འདུས་ལས། དངོས་པོ་འདི་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བདག་མེད་པའི། །བྱང་ཆུབ་ཚུལ་འདི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་འཆིང་གྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་སེམས་སྟོང་པ་རྩ་བྲལ་ཆེན་པོར་ཐག་བཅད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གྱིས་བརྟགས་པས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་བརྟགས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཤིས་མཐའ་གྲོལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རང་
Chinese
啊！从他处来生起希望，是希望的错谬。 对于无生、离思的觉性， 用词句文字来指示，真是可笑。 如是说。 从无文字中， 不是造作，造作者在哪里？ 不是改造，改造的主人不存在。 不是见，与能见之法分离。 不是见，能见者显明。 不是显现，与显现的方面分离。 不是书写，无碍周遍十方。 不是勤作，与勤作成就之法分离。 不是唯一，与多法的体性分离。 无内外，内外皆无而显明。 如是说。 共同的秘密幻化中也说： 唉玛！稀有奇妙之法， 是圆满佛陀的一切秘密。 从无生中，一切生起， 才生起，即是无生。 唉玛！稀有奇妙之法， 是圆满佛陀的一切秘密。 从无住中，一切安住， 才安住，即是无住。 唉玛！稀有奇妙之法， 是圆满佛陀的一切秘密。 从无去来中，有去和来， 去来之时，即是无去来。 如是说。 《宝积陀罗尼经》中也说： 如来恒常是无生之法， 一切诸法皆与善逝相同。 具有孩童心智者，执着于相， 于世间中，行持不存在之法。 如是说。 《三摩地王经》中也说： 何时此世间界生起， 生起后坏灭，安住于空性中， 如何先前，之后也如是， 一切诸法，如是了知。 如是说。 《圣宝积经》中说： 无明如虚空一般， 一切诸法皆无自性。 无所依，无所住，无所取， 应了知如幻化一般。 如是说。 《密集》中说： 这些事物皆无生， 无法与法性， 如虚空般无我， 此乃宣说菩提之理。 如是广说。 第二，决断解脱与束缚无二之自心为空性、离根之大，分为二：以生处、住处、去处三者观察而总说，以及以一与异观察而于个别处决定。初者是：本体边解脱犹如虚空一般，但自
English
Ah! Hoping to come from elsewhere is the delusion of hope. For the unborn, mind-free awareness, To indicate with words and letters is truly laughable. Thus it is said. From the absence of letters, Not made, where is the maker? Not modified, there is no owner of modification. Not seeing, separated from the dharma of seeing. Not seeing, the seer is clear. Not appearing, separated from the aspect of appearance. Not writing, unobstructed, pervading the ten directions. Not striving, separated from the dharma of striving and accomplishing. Not alone, separated from the dharma of multiplicity. Without inside and outside, clear without inside and outside. Thus it is said. In the common secret of illusion, it is also said: Ema! Wonderful and amazing dharma, Is the secret of all complete Buddhas. From the unborn, everything arises, Just arising, it is unborn. Ema! Wonderful and amazing dharma, Is the secret of all complete Buddhas. From the un-abiding, everything abides, Just abiding, it is un-abiding. Ema! Wonderful and amazing dharma, Is the secret of all complete Buddhas. From the absence of going and coming, there is going and coming, At the time of going and coming, there is no going and coming. Thus it is said. In the Sutra of the Jewel Heap Dharani, it is also said: The Tathagata is always the unborn dharma, All dharmas are the same as the Sugata. Those with childish minds, grasping at signs, In the world, practice dharmas that do not exist. Thus it is said. In the Samadhiraja Sutra, it is also said: When this world realm arises, Having arisen, it is destroyed and abides in emptiness, How it was before, so it will be later, Know all dharmas in this way. Thus it is said. In the Holy Jewel Heap Sutra, it is said: Ignorance is like the sky, All dharmas are without characteristics. Without support, without dwelling, without taking, Know it completely as like an illusion. Thus it is said. In the Guhyasamaja, it is said: These things are unborn, Without dharma and dharmata, Like the sky, without self, This is the way of teaching enlightenment. Thus it is widely spoken. Second, deciding that one's own mind, which is inseparable from liberation and bondage, is emptiness, the great rootlessness, is divided into two: general teaching through examining the three places of arising, dwelling, and going; and determining specifically through examining one and other. The first is: although the nature's end is liberated like the sky, the self
Tibetan
གིས་ནང་དུ་མ་བརྟགས་ན་ཡིན་སྙམ་ཡིད་དཔྱོད་ལ་ལུས་པས་སྟོང་བསྒོམ་མུན་རྡོ་ལྟར་སོང་ནས། ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་མི་རྟོགས་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཐང་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་པ་ངེས་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དགོས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རིག་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མན་ངག་ལ་ཐུག་ཅེས་གསུངས་པས། འདིར་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། བྱུང་ས་བྱུང་མཁན་ལ་བརྟག་པ། གནས་ས་གནས་མཁན་ལ་བརྟག་པ། འགྲོ་ས་འགྲོ་མཁན་ལ་བརྟག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། བྱུང་ས་ཕྱི་སྣ་ཚོགས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དང་། ནང་ཕུང་པོ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སེམས་དེ་གཉིས་ གང་རུང་ལ་འཆར་དུས། ཕྱི་རུ་ཤར་ན་ཕྱིའི་ཡུལ། ནང་དུ་ཤར་ན་ནང་གི་ལུས། ཚལ་པ་ཚལ་པར་ཕྱེ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་བརྟགས་པས། བྱུང་སའི་སྣང་ཡུལ་མེད་པར་མཐོང་དུས་དེ་ལས་སེམས་མ་བྱུང་བར་ངོ་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡུལ་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཆེན་པོར་ཐག་ཆོད། བྱུང་མཁན་ཤ་ར་ར་འོ་ལ་ལའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁོ་རང་ལས་ཁོ་རང་བྱུང་ན་སྐད་ཅིག་གི་ཤེས་པ་རྫས་གཉིས་སུ་འགྱུར་ལ། ཁོ་རང་ལས་གཞན་ལས་མ་བྱུང་བར་དཔྱད་ཟིན་པས། ད་བྱུང་ས་དེ་རང་བྱུང་དུ་བྱུང་ངམ་སྙམ་ན། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་། རྟགས་དང་། མཚན་མ་དང་། ཆེ་ཆུང་དང་། ཕྱོགས་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདུག་བརྟགས་པས་གང་དུའང་མི་འདུག་སྟེ། བློས་བརྟགས་པ་ཙམ་གཞི་མེད་ཧར་སངས་ཡེ་དག་ཏུ་སོང་དུས། ནང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཞི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རང་གིས་རྟོགས་པས། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་རྟེན་བྲལ་ཆེན་པོར་སོང་དུས་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པས། སེམས་དང་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡེ་ནས་འདུག་པ་ལ་དེ་རིང་རྟོགས་པས་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །གཉིས་པ་བར་དུ་གནས་ས་དང་གནས་མཁན། གསུམ་པ་ཐ་མར་འགྲོ་ས་དང་འགྲོ་མཁན་གཉིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བཤིག་ནས་བརྟགས་པས། ལོངས་སྐུ་རང་གསལ་ཆེན་པོ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་རང་གྲོལ་རང་ཤར་གྱི་དགོངས་པ་ལ་རེག་སྟེ། ཕྱི་ནང་ཡུལ་མེད་རིག་པ་རྟེན་མེད། གཟུང་འཛིན་གཞི་མེད། དགོངས་པ་བར་མེད་མཉམ་པའི་དོན་ཁོང་ དུ་ཆུད་ནས། མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་བསམ་གཏན་རང་སངས་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཁོང་ནས་འཆར་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ནི་དང་པོ་བྱུང་ས་དང་། །བར་དུ་གནས་ས་ཐ་མ་འགྲོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ལ་བརྟགས་དཔྱད་པས། །སེམས་སྦྱངས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས
Chinese
如果不在内心进行观察，就会陷入“是这样”的臆测，导致空性禅修如同黑暗的石头。因为不能彻底赤裸地证悟，所以无法区分轮回和涅槃的界限。为了使证悟显现为定解，需要分别观察的智慧。虽然没有文字，觉性的自性遍布一切，但正如所说“法身在于口诀”。因此，这里通过上师的口诀来证悟，有三点：观察生起之处和生起者，观察安住之处和安住者，观察去往之处和去往者。第一点分为两部分：生起之处显现为外在的各种境，以及内在的蕴显现为色。当心在这两者中的任何一个显现时，在外显现为外境，在内显现为内在的身体。将事物分解成碎片，观察到不可分割的微尘时，当看到生起之处的显现之境不存在时，认识到心不是从那里生起的，从而断定能取（所取）为境的分别念是无根无基的。生起者，如果说刹那的觉识从自身产生，那么刹那的觉识就变成了两种实体。既然已经考察过它不是从自身之外的其他事物产生的，那么现在思考，这个生起之处是自生的吗？观察它是否有颜色、形状、标志、特征、大小、方向等，结果发现什么都没有。仅仅是思维上的考察，就变成了无根、空明、原始清净的状态。这时，自己证悟到能执的分别念如同虚空般无根。当显现为法和法性的能取所取都变成无境无依时，那时证悟到：心原本就无生，今天才证悟到，从而领悟了法身大离戏的意义。第二，中间的安住之处和安住者；第三，最后的去往之处和去往者，也像那样分解观察。从而触及到报身自显大光明和化身自解脱自生的密意。内外无境，觉性无依，能取所取无基，密意无间平等之义融入心中。未经修习，如流水般的禅定，自解脱，大平等自然从心中显现。如《现观庄严论》所说：“心之初生处，中间安住处，最终去往处，如是于三者，观察与分析，心调伏心性。”
English
If you don't examine within, you'll be stuck in the presumption of 'it is so,' leading to emptiness meditation like a dark stone. Because you can't thoroughly and nakedly realize, you can't distinguish the boundaries of samsara and nirvana. In order for realization to manifest as definite understanding, you need the wisdom of individual examination. Although there are no letters, the nature of awareness pervades everything, but as it is said, 'Dharmakaya lies in pith instructions.' Therefore, here, to realize through the guru's pith instructions, there are three points: examine the place of arising and the ariser, examine the place of abiding and the abider, and examine the place of going and the goer. The first point is divided into two parts: the place of arising appears as various external objects, and the inner aggregates appear as form. When the mind arises in either of these two, if it arises externally, it is an external object; if it arises internally, it is the inner body. Divide things into fragments and examine them down to indivisible particles. When you see that the appearing realm of the place of arising does not exist, and recognize that the mind does not arise from there, then you decisively conclude that the conceptual thought of grasping the grasped as an object is rootless and baseless. The ariser, if the momentary consciousness arises from itself, then the momentary consciousness becomes two entities. Since it has already been examined that it does not arise from anything other than itself, now consider, does this place of arising arise spontaneously? Examine whether it has color, shape, sign, characteristic, size, direction, etc. The result is that there is nothing. Merely a mental examination turns into a rootless, clear, primordially pure state. At this time, you realize that the conceptual thought of grasping the inner is rootless like the sky. When the grasped and grasper that appear as dharma and dharmata become objectless and baseless, then at that time, you realize that the mind has always been unborn, and today you realize it, thereby comprehending the meaning of the great freedom from elaboration of the Dharmakaya. Second, the place of abiding and the abider in the middle; third, the place of going and the goer at the end, also break down and examine them in the same way. Thus, you touch the intent of the Sambhogakaya's self-illuminating great light and the Nirmanakaya's self-liberating self-arising. The meaning of inner and outer objectlessness, awareness without support, grasped and grasper without basis, and intention without interruption and equality, is integrated into the heart. Without cultivation, like a flowing river, meditation self-liberates, and great equality naturally arises from the heart. As the Ornament of Clear Realization says: 'The mind's initial place of arising, the intermediate place of abiding, the final place of going, thus, through examination and analysis of these three, the mind is tamed, the mind's nature.'