Tibetan
སྙད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཆོས་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་དཔེ་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་མེ་དེས་ཤིང་དེ་ཉིད་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཅིག་གྲོལ་གྲོལ་བྱེད་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པས་སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་དཔེ་རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་གྲོལ་བས་ན། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིས་གྲོལ་བ་ལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་ང་མི་ལྟོས། །སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །མཚོན་བྱེད་བློ་ལ་ང་མི་ལྟོས། །དྲི་མས་དྲི་ མ་འཁྲུད་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དག་པས་དག་པ་གྲོལ། །དུག་གིས་དུག་རྣམས་འཇོམས་པ་དང་། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཅོད་པ་དང་། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་དང་། །ཤིང་གིས་ཤིང་རྣམས་བསྲེགས་པ་ལྟར། །རང་རང་དགྲ་ནི་རང་གིས་བྱེད། །རིགས་མི་མཐུན་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཐམས་ཅད་རིག་པར་མ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རིག་པ་གྲོལ་དུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་རྟེན་གཞི་ཞིག་པས་རྟེན་ཆོས་འཇིག་པ་ལྟར། རང་གྲོལ་རང་ཞིག་ལ་དབྱིངས་སུ་ཕྱམ་གདལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཕྱིར་གཞི་གནས་རིག་པ་ལ། །རང་ཤར་ཡིན་ཕྱིར་སྣང་བ་རྫོགས། །རང་བྱུང་ཡིན་ཕྱིར་གཞི་ཉིད་རྫོགས། །རང་སྣང་ཡིན་ཕྱིར་ཡུལ་ཡང་རྫོགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་ཕྱིར་འཁྲུལ་གཞི་རྫོགས། །རང་དག་ཡིན་ཕྱིར་ལམ་ཀུན་རྫོགས། །རང་རིག་ཡིན་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་རྫོགས། །རང་ཁྱབ་ཡིན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རང་ས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་རྫོགས། །རང་རྟོགས་ཡིན་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྫོགས། །རང་ལོག་ཡིན་ཕྱིར་འཁོར་འདས་རྫོགས། །རང་གནས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུད་ལུང་རྫོགས། །རང་རྫོགས་ཡིན་ཕྱིར་དུས་གཅིག་རྫོགས། །རང་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་གདམས་ངག་རྫོགས། །རང་གཞག་ཡིན་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྫོགས། །རང་ཆས་ཡིན་ཕྱིར་དབྱིངས་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྫོགས་ཤིང་གྲོལ་བའི་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཐོག་མ་ནས་ཀ་དག་ཡིན་པས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་། ཐུག་ས་ཡིན་པས་རྒྱུད་པ་ཟད་ལ། ཉག་གཅིག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྨྲ་ བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ། ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཟང་ཀ །རྡོས་བཅས་དག་པའི་སྟོང་པ། སྤྱིར་སྣང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཕེལ་ཆས་མ་གོས་པ། ཆོས་ཟད་འགྱུ་སངས་བེམ་རིག་ལས་འདས་པ། གཉུག་མ་གཞིའི་སངས་རྒྱས་སུ་བཞུགས་པ་ཉིད། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཨེ་མ་རང་རྫོགས་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐུ་ནི། །ཀ་ནས་དག་པས་དྲི་མ་ཟད། །ཐོག་མར་བྱུང་བས་རྒྱུད་པ་ཟད། །ཟླ་དང་བྲལ་བས་རྩིས་ལས་འདས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་བདེ་ཆེན་པོ། །བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བསམ་འདས། །ཡེ་ནས་རང་རིག་རྣམ་དག་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་རྡོས་བཅས་མིན། །དངོས་པོ་ཟད་ཕྱིར་སྟོང་པར་གནས། །གཉིས་ཀྱིས་འཕེལ་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཆོས་དང་བྲལ་བས་ཐབས་ལས་འདས། །རྟོག་མེད་གསལ་བས་འགྱུ་བ་སངས། །བེམ་རིག་གཉིས་མེད་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས། །འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་ཅོག་གཞག་རང་། །བཅོས་པའི་ཚིག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །བསམ་བྱེད་སེམས་མེད་དྲན་པ་བྲལ། །སོ་མ་ཉིད་ཡིན་གཉུག་མའི་ངང་། །མ་བཅོས་མཆོག་ཡིན་རྣལ་མར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་སྣང་བ་ནང་ལུས་སེམས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་རྩལ་འབྱོངས་ཏེ། རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་བརྟན་པ་རྣམས་ནི། ཆོས་ཟད་པས་སྣང་བ་དང་ལུས་ཆུ་ཟླ་ལྟར་འབྱོངས་ཏེ། རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ཐོབ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་ཡང་སྲིད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། ཀ་ དག་གི་ས་ལ་གྲོལ་བ་ནི། འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་ནུས་མེད་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བསྲེགས་ཏེ། ན་བུན་ཡལ་བ་ལྟར་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་སྐུའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས། དོན་དུ་འགྱུར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བསྲེགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་དག་སྐུ་གདུང་དང་རིང་བསྲེལ་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་། མི་འགྱུར་ན་ངང་དེངས་སུ་ཞི་བར་མཛད་ནས། རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་ཏེ། གཟུགས་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ནི། ཟངས་ཡིག་ཅན་དང་རྟགས་ཚད་ལས། སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་མ་ཕྱིན་ཡང་། རྡོས་བཅས་མི་སྣང་བར་གདོད་མའི་སར་གྲོལ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་དགོངས་པ་སྟེ། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་གྲོལ་བའི་ཚུལ་དུ་གསལ་བར། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། མ་བཏང་རང་སོར་གཞག་པ་ཡི། །སེམས་ཀྱིས་འདི་ཡི་ཚིག་ཀུན་ཡང་། །སུས་ཀྱང་བསླབས་པ་མེད་པར་ནི། །སོ་སོའི་བློ་ལ་གོ་བར་སྣང་། །འདི་ཉིད་རང་གི་བློར་གོ་བས། །མི་སྣང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། །ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། །སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བར། །ན་བུན་བཞིན་དུ་མཁའ་ལ་དེངས། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་པར། །གཟུང་
Chinese
因為不依賴言辭，所以法由法解脫的比喻，就像從樹中生出的火燃燒那棵樹一樣。唯一解脫不依賴解脫之識，所以心性由心解脫的比喻，就像用石頭擊碎石頭一樣。如《牟帝迦鬘》中說：因緣由因緣解脫，我不依賴所緣之法。境由境解脫，我不依賴能取所取二者。因由因解脫，我不依賴輪迴涅槃二者。法由法解脫，我不依賴名言詞句。心性由心解脫，我不依賴表詮之識。如以垢洗垢，同樣清淨由清淨解脫。如以毒滅毒，以鐵斷鐵，以石碎石，以木燒木。各自之敵由自身所作，非由異類解脫。如是。又，以一切皆圓滿於覺性之要點，覺性解脫之時，一切法皆解脫，如地基毀壞，所依之法亦毀壞。自解脫自寂滅而於法界中坦然舒展，即彼經中云：因此，於基位覺性中，以自生故顯現圓滿，以自成故基體圓滿，以自現故境亦圓滿，以自解脫故錯亂之基圓滿，以自淨故一切道圓滿，以自覺故所知圓滿，以自遍故果圓滿，以自地故因緣圓滿，以自悟故法性圓滿，以自還故輪迴涅槃圓滿，以自住故續部教言圓滿，以自圓滿故一時圓滿，以自知故口訣圓滿，以自立故禪定圓滿，以自性故法界圓滿。如是。如是圓滿且解脫之覺性，自始即是本初清淨，故無垢染，是究竟之處，故相續窮盡。唯一大樂，離言思，本來清淨（藏文：ཡེ་ནས་རྣམ་དག་，梵文天城體：आदि विशुद्ध，梵文羅馬擬音：ādi viśuddha，漢語字面意思：本初清淨），自然清淨之空性，總之未染著顯現輪涅之增長，法盡、流轉止息，超越物質與覺性，安住於本元基之佛陀。如《牟帝迦鬘》中說：唉瑪！自成大圓滿之法啊！
English
Because it does not rely on words, the analogy of dharma being liberated by dharma is like the fire that arises from wood burning that very wood. The single liberation does not rely on the liberating mind, so the analogy of mind-essence being liberated by mind is like breaking stones with stones. As it says in the Garland of Pearls: Since conditions are liberated by conditions, I do not rely on the object of focus. Since objects are liberated by objects, I do not rely on the two, grasper and grasped. Since cause is liberated by cause, I do not rely on the two, samsara and nirvana. Since dharma is liberated by dharma, I do not rely on nominal terms. Since mind-essence is liberated by mind, I do not rely on the signifying mind. Just as dirt is washed away by dirt, likewise purity is liberated by purity. Just as poison destroys poisons, and iron cuts iron, and stones break stones, and wood burns wood. Each one's own enemy is made by oneself. Liberation is not by dissimilar kinds. So it is. Moreover, by the key point that everything is complete in awareness, when awareness is liberated, all dharmas are liberated, just as when the foundation collapses, the dependent dharma collapses. Self-liberation and self-pacification, and being completely open in the expanse, is as it says in that very text: Therefore, in the ground-abiding awareness, since it is self-arisen, appearance is complete. Since it is self-originated, the ground itself is complete. Since it is self-appearing, the objects are also complete. Since it is self-liberated, the basis of confusion is complete. Since it is self-pure, all paths are complete. Since it is self-aware, knowable things are complete. Since it is self-pervading, the result is complete. Since it is self-ground, causes and conditions are complete. Since it is self-realized, the nature of dharma is complete. Since it is self-returning, samsara and nirvana are complete. Since it is self-abiding, tantras and agamas are complete. Since it is self-complete, it is complete in one moment. Since it is self-knowing, instructions are complete. Since it is self-established, contemplation is complete. Since it is self-inherent, the expanse is complete. So it is. Thus, that awareness which is complete and liberated is primordially pure from the very beginning, so it is without defilement. It is the ultimate point, so the continuum is exhausted. The single great bliss, beyond speech, thought, and expression. Primordially pure (Tibetan: ཡེ་ནས་རྣམ་དག་，梵文天城體：आदि विशुद्ध，梵文羅馬擬音：ādi viśuddha，漢語字面意思：Primordially pure), the emptiness that is naturally pure. In general, it is not tainted by the increase of appearance, samsara, and nirvana. Dharma is exhausted, movement is ceased, it is beyond matter and awareness, and abides as the innate Buddha of the ground. As it says in the Garland of Pearls: Ema! The dharma of the great perfection of self-completion!
Chinese
身者，从本来清净故，垢染尽除；从最初生起故，相续断绝；离于月亮故，超脱算计；无有痛苦之因，乃是大乐；无有言说之因，是言思之外；本初即是自明，完全清净者。因烦恼已尽故，非是粗重之物；因事物已尽故，安住于空性之中；无有二元增长，是自性本体；离于诸法故，超脱方便；无念光明故，动摇止息；质与识二者无别，二资粮圆满；无可比拟，自然安住；无有造作之语，周遍一切；无有思虑之心，远离忆念；是本来之自性，本初之状态；是不造作之殊胜，真实安住。如是，外在显现连同内在身心一切皆无，通达如明朗显现水月般，精通此道者，其觉性安住于如虚空般的意义上。法已灭尽，显现和身体如水中月般成就，对于墙壁和栅栏等无有阻碍，获得无量的眼力和神通。见到圣者的真谛后，从轮回中解脱，于本来清净之地获得解脱。四大元素的微尘被智慧之火焚烧，如雾气消散般，在虚空之中示现身之神变。如果转化为利益，则被智慧之火焚烧的那些微尘，加持成为舍利和遗物；如果不转化，则于本然清净中寂灭，觉性安住于法身的界中，以色身和事业，直至轮回未空之际，利益有情。如铜书和衡量之法所说，四种显现虽未达到极限，但以粗重之身不显现，而在原始之地获得解脱，此乃其密意。在顿超中获得解脱之方式中，于珍宝积聚续中说道：不舍弃而安住于自性中，此心之所有语句，不由任何人所教导，各自于自心中显现。仅此于自心中领悟，不显现无有分别念，一切显现自清净，一切皆为原始清净之本性，转变为大空明之体性。地水火风四大元素，各自之能力不显现，如雾气般消融于空中。各种各样的错觉执着，无论如何思
English
The body, from the beginning pure, exhausts defilements; from the first arising, lineage ceases; separated from the moon, transcends calculations; no cause for suffering, great bliss; no cause for expression, beyond speech and thought; from the beginning, self-awareness is completely pure. Because outflows are exhausted, it is not coarse; because things are exhausted, it abides in emptiness; no increase by two, the very essence; separated from dharma, transcends means; clear without thought, movement is purified; non-dual matter and awareness, two accumulations perfected; incomparable, naturally abiding; no fabricated words, pervading all; no thinking mind, free from memory; is the very nature, the innate state; is the unmade supreme, truly abiding. Thus, all outer appearances, including the inner body and mind, are realized as non-existent, like a clear appearance of the moon in water, mastering this skill. Those whose awareness is stable in the meaning like the sky, when dharma is exhausted, appearance and body are accomplished like the moon in water, without obstruction to walls and fences, and obtain immeasurable eyes and clairvoyance. Having seen the truth of the noble ones, they are liberated from rebirth, liberated in the ground of original purity. The atoms of the four elements are burned by the fire of wisdom, and like a dispersing mist, they show the magical display of the body in the expanse of the sky. If it transforms into benefit, then those atoms burned by the fire of wisdom are blessed as relics and remains; if it does not transform, then it is pacified in natural purity, and awareness abides in the realm of the Dharmakaya, and with the form body and activities, until samsara is empty, they benefit sentient beings. As the copper letter and the measure of signs say, although the four appearances have not reached their limit, they do not appear with a coarse body, but are liberated in the original ground, this is the intention. In the way of liberation in trekchö, it is said in the tantra of the heap of jewels: Without abandoning, abiding in its own state, all the words of this mind, without being taught by anyone, appear to each one's own mind. Just by understanding this in one's own mind, without appearing, without conceptual thought, all appearances are self-purified, all become the nature of original purity, transformed into the nature of great emptiness and clarity. The four elements, earth, water, fire, and wind, their respective powers do not appear, dissolving into the sky like a mist. The various deluded attachments, no matter how much one thinks,