Tibetan
ང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཉིད་ཆེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པ་ཡིས། །འདི་ལྟར་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་བཙལ་གཞག་པའི་དོན་རྣམས་རྙེད། །མ་བསྒོམས་པར་ནི་བདེ་ཆེན་རྒྱས། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་རིག །འདི་ཉིད་སུ་དང་ཕྲད་པ་དེ། །མཚམས་མེད་སྡིག་དང་ལྡན་པ་ཡང་། །འདི་ཉིད་གོམས་པས་གྲོལ་བ་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་མེད་ན་ར་ཀན། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡེ་གྲོལ་གྱི་གནས་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་ད་ལྟ་རང་གྲོལ་ཏེ་འབད་རྩོལ་གྱི་གཉེན་པོ་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ། གནས་ལུགས་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མི་འདའ་བར་གདམས་པ། ངང་དུ་རང་སངས་གཞི་མེད་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་སོང་མ་མྱོང་བར་ལ་བཟླ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འབད་པས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། མ་རིག་པ་ཉིད་རང་བྱུང་བས། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་རང་ཤར་བས། །བརྒྱུད་པའི་སྐྱེ་བ་རྩད་ནས་བཅད། །ཡིད་བཞིན་དགོངས་པར་ཡེ་གནས་པས། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་གཞག་ཡིན། །དབུགས་ནི་ཡེ་ནས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སྐྱེ་ཤི་གདོད་ནས་ཡོད་པ་མིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་རྫོགས་པས། །ཞེན་པའི་མཐའ་ནི་བསྒོམ་པ་ཉིད། །ཡན་ལག་མ་བསྐྱོད་ཡེ་ཕྱིན་པས། །འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡེ་ནས་བགྲོད། །སྨྲས་པའི་ངག་ནི་བརྗོད་མེད་པས། །ཡེ་ནས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །བསམ་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཡེ་སྟོང་པས། །ཡེ་ནས་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་གནས། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་རང་དག་པས། །དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །བྱས་པས་བྱུང་ས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱ་བྱེད་བྲལ། །གཞི་ནས་གཞན་བྱུང་ཆོས་མེད་པས། །གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཉག་གཅིག་གོ། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཟད་པས། །ཐིག་ལེ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །མུན་པ་གདོད་ནས་རྣམ་དག་པས། །རིག་པའི་སྣང་བ་འོད་གསལ་ཁྱབ། །འཁོར་བ་འགྱུར་མེད་འགགས་ཟིན་པས། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ས། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་སྟོང་སངས་པས། །བདག་འཛིན་བློ་ནི་ཡེ་ནས་ཟད། །རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་རང་གྲོལ་བས། །ལྟོས་པ་ རྣམས་ནི་ཅོག་བཞག་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ། །ཆོས་རྣམས་རང་སར་གཞག་པ་སྟེ། །སྣང་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་པས། །ཡེ་གྲོལ་ཅོག་གཞག་ཉིད་ལ་ཐུག །དགོངས་པ་བློ་ལས་འདས་པ་དང་། །མཚན་བཅས་རང་སར་དག་པ་དང་། །སྟོང་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་གྲོལ་དང་། །འགྱུ་ཟད་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་།
Chinese
我的对治是自己广大，以证悟自性大圆满。如此串习任何，不寻而得安住之义。不修而大乐增长，于自性中现量觉。此与何者相遇，纵然具有无间罪，亦以此串习而解脱，毫无怀疑堕地狱。如是说。第二，分别宣说本来解脱之体性，有三：显示以本来解脱故，现在自解脱，不需勤作之对治。教诫不离彼体性之自性。于自性中自成，除了无基之外，未曾往他处而遮止之。第一，出自《牟ติกཕྲེང་བ། 珍珠鬘》： 非由勤作而解脱，乃住于本来即解脱。如是说。又，以无明自生故，迷乱之因本来即清净。一切成为法身而自显现故，断绝相续之生世。于如意智慧中本来安住故，动摇者皆为自安住。气息本来断绝故，生死从本以来即无有。欲妙本来圆满故，执著之边即是修持。肢体未动而本来已至故，行道本来已行。所说之语不可言说故，本来即超离言说思虑。思绪之起伏本来空故，本来安住于大禅定。垢染皆为自清净故，安住于无垢透彻大清净。以无由造作而生之处故，从初始即远离能作所作。以基中无他生之法故，从本以来即是自生唯一。一与二之数量已尽故，明点即是远离月亮。黑暗从本以来即是极清净故，觉性之显现光明普照。轮回无变已止息故，本来任运圆满成佛之地。有相之事物空寂故，我执之念本来已尽。诸缘由缘而自解脱故，诸依赖皆为放下。如是说。第二，出自《ཐལ་འགྱུར། 拨乱反正续》：自性大圆满之边际，诸法安住于自处，显现觉性法性双运故，本来解脱安住即是究竟。见解超离心识，有相于自处清净，空与实有之边解脱，动摇止息无分别。
English
My antidote is self-greatness, through realizing the self-nature Great Perfection. Whatever is accustomed in this way, the meanings of resting without seeking are found. Without meditating, great bliss increases, manifestly realizing in self-nature. Whoever encounters this, even if possessing heinous sins, is liberated by habituating to this, without any doubt of falling into hell. Thus it is said. Secondly, specifically explaining the nature of original liberation, there are three: Showing that because of being liberated from the beginning, there is now self-liberation, without needing the antidote of effort. Instructing not to stray from the self-nature of that nature. Preventing from going elsewhere other than self-arising in its own state, just without a basis. First, from the String of Pearls: Not liberated by effort, but abiding in liberation from the beginning. Thus it is said. Also, because ignorance itself is self-arisen, the cause of delusion is pure from the beginning. Because everything arises as the Dharmakaya itself, the lineage of rebirth is cut off from the root. Because it abides originally in wish-fulfilling wisdom, all movements are self-abiding. Because breath is cut off from the beginning, birth and death have never existed. Because the qualities of desire are originally complete, the extreme of attachment is meditation itself. Because the limbs have not moved and have already gone from the beginning, the path of going has already been traveled from the beginning. Because the spoken word is inexpressible, it is originally beyond speech and thought. Because the arising and gathering of thoughts are originally empty, it originally abides in great contemplation. Because all stains are self-purified, it abides in great stainless transparency. Because there is no place where doing arises from, from the very beginning it is free from doing and being done. Because there is no other-arisen dharma from the basis, from the very beginning it is self-arisen and unique. Because the number of one and two is exhausted, the bindu is itself separated from the moon. Because darkness is completely pure from the beginning, the appearance of awareness pervades with clear light. Because samsara is immutable and has ceased, it is the spontaneously perfect Buddha-place from the beginning. Because the objects of signs are empty and clear, the mind of self-grasping is exhausted from the beginning. Because all conditions are self-liberated by conditions, all dependencies are left as they are. Thus it is said. Secondly, from the Overturning Extremes: The limit of the Great Perfection of self-nature, all dharmas abide in their own place, because appearance, awareness, and dharmata are united, original liberation and resting are the ultimate. View is beyond mind, signs are pure in their own place, the extremes of emptiness and entity are liberated, movement ceases and there is no conceptualization.
Tibetan
།བློ་ཟད་ཡིད་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་ཡེ་དྭངས་པས། །སྣང་བ་འོད་གསལ་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དབང་པོ་ལྔ་ཉིད་ཅེར་གཞག་པས། །འཛིན་པའི་ཡུལ་ལྔ་རང་སར་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་སེམས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་མེད། །གང་གིས་དགྲོལ་བ་མེད་པའི་སེམས། །གཞི་ནས་རྫོགས་པས་འགྲོ་འོང་མེད། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་རྒྱུ་མཚན་མེད། །གཞི་རྩ་མེད་པས་སྟོང་གསལ་གནས། །རང་གསལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་ནི། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ལྟོས་གཞི་མེད། །འབད་མེད་གྲོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་མེད། །གདེང་གིས་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་མེད། །དེ་ལ་གདེང་གིས་གྲོལ་བ་བཤད། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་གཞི་མེད། །རང་གིས་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྱིས་གྲོལ་བས་མཐོང་སར་ཡལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་འབད་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྒོ་གསུམ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་གདོད་ཀྱིས་འབད་པས་ གྲོལ་མི་དགོས་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་མི་དགོས་པར་འབྱུང་བ་རང་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སླར་མི་ལྡོག །ངག་གིས་འབད་པ་སྙིང་པོ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་མི་དགོས་པར། བརྗོད་པ་གསལ་དག་ཏུ་གྲོལ་བས། སྨྲས་ཚད་སྒྲ་དོན་གྱི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ། སེམས་ཀྱི་འབད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་མི་དགོས་པར། ཅི་བསམས་དགོངས་པའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་སྟེ། གཞན་ནས་བྱུང་བ་མེད་པས་རང་གྲོལ་བ་སྟེ་གཉེན་པོ་ཡོད་མི་སྲིད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གྲོལ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པའི་གནད་དོ། །གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གནད་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་དང་། ཡེ་གྲོལ་དང་། རང་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་དང་། ཡོངས་གྲོལ་ལ་སོགས་པ་མང་ཡང་འདི་ནི་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པས་འབད་མི་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་རང་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། རང་བཞིན་སོ་སོར་བཤད། དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འགག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལྡོག་ས་མེད། །ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་འཕགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཡུལ་རྐྱེན་ཟད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་དག །མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས། །གཅིག་གྲོལ་ཡིན་པས་དུ་མ་སྟོངས། །ཞེས་པས། ཕྱི་ནང་གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་བའི་རིག་པ་རྗེན་པ་ཤེལ་ གོང་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ལ། གཞི
Chinese
是超出了智慧和思想的范围。就像前面所说：五大元素本身就是原始的清净，显现自然解脱为光明。五种感官本身保持专注，所执着的五种对境也在自身解脱。第三，在《现观庄严论》中说：所谓的自心解脱，不是从一个地方到另一个地方。没有被任何事物解脱的心，从根本上就是圆满的，所以没有来去。无法通过分析找到原因，因为没有根基，所以安住于空明。安住于自明的那个心，通过要点解脱，所以没有偏颇。通过时间解脱，所以没有依赖。无需努力即可解脱，所以没有精进。通过确信解脱，所以没有努力。在那里讲述了通过确信解脱。因为从一开始就解脱，所以没有重复的基础。因为自己解脱，所以没有对治。因为专注而解脱，所以在所见之处消失。因为完全解脱，所以无需努力。就像这样，三门从一开始就解脱，所以不需要最初的努力来解脱。身体不需要改变手印等等，因为元素通过自身的要点解脱，所以不会再次堕入六道。语言不需要念诵心咒等等的努力，因为言说解脱为清晰纯净，所以所说的一切都通过声音和意义的要点解脱。心不需要禅定等等的努力，因为所想的一切都通过意念的要点解脱。因为不是从其他地方而来，所以是自解脱，所以不可能存在对治。像这样，自解脱的关键是没有对治。所谓解脱，有仅仅是安住就解脱，仅仅是知道就在要点上解脱，原始解脱，自解脱，专注解脱，完全解脱等等很多种，但这里所说的是自解脱，因为没有对治，所以不需要努力。第三，详细解释自解脱的意义，有三种：简要地指示本体，分别解释自性，总结意义。第一，在《珍珠鬘》中说：对于没有阻碍的觉性，因为没有迷惑的原因，所以没有返回的地方。因为是原始解脱，所以完全超胜。因为是自解脱，所以对境和因缘耗尽。因为是专注解脱，所以显现清净。因为是终极解脱，所以四边止息。因为是一解脱，所以众多空虚。就像这样，内外没有二元的通透觉性，就像赤裸的琉璃宝
English
It is beyond the exhaustion of intellect and mind. As it says before: The five elements themselves are primordially pure, appearances are liberated into clear light. The five senses themselves remain focused, the five objects of grasping are liberated in their own place. Third, in the Uttaratantra it says: The so-called liberation of one's own mind is not going from one place to another. The mind that is not liberated by anything is complete from the beginning, so there is no coming and going. It cannot be found by analysis, there is no reason. Because there is no basis, it abides in emptiness and clarity. That mind that abides in self-clarity is liberated by the key point, so there is no partiality. Liberated by time, so there is no dependence. Liberated without effort, so there is no diligence. Liberated by confidence, so there is no effort. There it is explained that liberation is through confidence. Because it is liberated from the beginning, there is no basis for repetition. Because it is liberated by itself, there is no antidote. Because it is liberated by focusing, it disappears in sight. Because it is completely liberated, it is effortless. So, the three doors are liberated from the beginning, so there is no need for initial effort to liberate. The body does not need to change mudras, etc., because the elements are liberated by their own key point, so they do not return to the six realms. Speech does not need the effort of reciting mantras, etc., because speech is liberated into clear purity, so everything spoken is liberated by the key point of sound and meaning. The mind does not need the effort of meditating on samadhi, etc., because everything thought is liberated by the key point of intention. Because it does not come from elsewhere, it is self-liberation, so there cannot be an antidote. Like this, the key point of self-liberation is that there is no antidote. So-called liberation, there is liberation by merely abiding, liberation at the key point by merely knowing, primordial liberation, self-liberation, focused liberation, complete liberation, etc., many kinds, but this is said to be self-liberation, because there is no antidote, so there is no need for effort. Third, explaining the meaning of self-liberation in detail, there are three: briefly indicating the essence, explaining the nature separately, and summarizing the meaning. First, in the Pearl Rosary it says: For the unobstructed awareness, because there is no cause for delusion, there is no place to return. Because it is primordial liberation, it is completely superior. Because it is self-liberation, objects and conditions are exhausted. Because it is focused liberation, appearances are purified. Because it is ultimate liberation, the four extremes cease. Because it is one liberation, the many are emptied. Like this, the transparent awareness without duality of inner and outer, like a naked crystal