Tibetan
།སེམས་ཉིད་ངོ་ལ་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཕྱིར་བློ་དང་དངོས་པོ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་ནང་འབྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་ལྔ་རགས་པ་ལ་དྭངས་མའི་འབྱུང་ལྔ་ནང་དུ་བརྟེན་པས་ནང་འབྱུང་སྟེ། རླུང་དང་། མེ་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ལྔ་ལྔར་གནས་པས་ཡན་ལག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པའི་འཐད་པ་ནི་བྱེད་ལས་མི་འདྲ་བ་ལྔ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྔར་ ངེས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་ཚང་ངོ་། །དེ་ཡང་རླུང་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བྱེད་དོ། །མེ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་བྱེད་དོ། །ས་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱེད་དོ། །ཆུ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། རླུང་དང་། མེ་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། རླུང་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་དང་། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། མེ་དང་མཉམ་པའི་རླུང་དང་། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་ལྔའོ། །རླུང་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་མགོ་མཇུག་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་སྲོག་པ་རྩ་ན་གནས་སོ། །བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པ་སྨིན་ཕྲག་ན་གནས་སོ། །མེ་མཉམ་ཕོ་བ་ན་གནས་སོ། །ཀུན་ཁྱབ་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་སོ། །ལས་རླུང་སྙིང་དང་སྙིང་ཤུན་གྱི་བར་ན་གནས་སོ། །དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱང་། སྲོག་གནས་པ་དང་། མདངས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཟས་འཇུ་བ། འགྲོ་འདུག་དང་། ཚེ་འཕོ་བའི་ལས་བྱེད་དེ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ནི། རླུང་ལྔ་པོ་རེ་རེའང་ལྔ་ལྔར་གནས་ པ་ལས། དང་པོ་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལྔ་ནི། རང་ཤར་ལས། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་དང་། སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང་། རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་དང་། མི་གཙང་བའི་སྲོག་དང་། རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། རིག་པའི་གདངས་སྐྱེད་པ་དང་། ཐིག་ལེའི་གདངས་སྐྱེད་པ་དང་། འོད་ཀྱི་གདངས་སྐྱེད་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རྩ་བ་འཛིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲོག་རྩ་ན་ཡོད་ལ། སྲོག་རླུང་གི་གདངས་ལ་རིག་གདངས་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མེ་མཉམ་གྱི་རླུང་ལྔ་ནི། ཡང་དེ་ལས། མེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་དང་། དྲོད་སྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྡུད་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། སྲོག་དང་གཉིས་སུ་མེད། རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད། སྒྲོན་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད། ཐིག་ལེ་དང་གཉིས་སུ་མེད། ཤེས་རབ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་སོ། །གསུམ་པ་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་ལྔ་ཡང་དེ་ལས། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་ཡིད་འབྱུང་བའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྲེག་ པའི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ། སྣང་བའི་ཡུལ། སྒྲོན་མའི་ཡུལ། མ་རིག་པའི་ཡུལ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྟ་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལྔ་ནི། རང་ཤར་ལས། རྣམ་པར་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། འཕྲལ་དུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྔང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། འཛིན་པས་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་། སྒྲོན་མ་ལ་སྣང་། ཤེས་པ་ལ་སྣང་། བསམ་པ་ལ་སྣང་། སེམས་ལ་སྣང་བའི་རྩལ་བྱེད་པའོ། །ལྔ་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་ནི། ཡང་དེ་ལས། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལ་ཁྱབ། སྐད་ཅིག་ལ་ཁྱབ། བར་དོ་ལ་ཁྱབ། རྟོག་པ་ལ་ཁྱབ། སྐད་ཅིག་མ་བྱ་རྫོགས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡང་རྩ་བ་ལྔར་འདུ་ལ། དེ་དག་གི་སྒྲ་བཤད་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་པའི་ས་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྲོག
Chinese
心性本然法性中，本自任运而存在。因此心识与事物之，一切诸法唯是假名。如是说。第二，关于内生增长的阐述分为二：共同的详细区分，以及各自差别的自性。第一，粗略的身体五大，清净的五大依存于内，故称内生。即风、火、地、水、空五者，各自又分为五，故有二十五支分。如此确定的理由是，依赖于五种不同的作用而确定为五。自生论中说：五大存在于自身之中。其中，五种风产生智慧的音声，五种火产生智慧的能量，五种地产生智慧的本体，五种水产生智慧的境，五种空产生智慧的处所。如是说。第二分为五：风、火、地、水、空的自性详细阐述。第一也分为根本的差别，以及支分的差别详细阐述两种。根本的差别是，自生论中说：何为五种风？即持命风、产生光彩和光泽的风、与火同在的风、周遍一切的风、无有慈悲劫末业风五种。这些风存在于一切众生的身体首尾。如是说。其中，持命风存在于命脉之中，产生光彩和光泽的风存在于眉间，与火同在的风存在于胃中，周遍一切的风遍布于全身，业风存在于心与心包之间。它们的作用也分别是：维持生命、产生光彩、消化食物、行走坐卧、转移寿命，依次进行。第二，支分的差别是，五种风各自又分为五，其中，第一，持命风的五种是，自生论中说：持命风也有五种，即执持根本的命、救护的命、极微细的命、不净的命、震动的命五种。如是说。它们也依次是：产生明觉的音声，产生明点的音声，光的
English
In the very nature of mind, all phenomena exist as spontaneously accomplished. Therefore, all phenomena of mind and objects are merely labels. Thus it is said. Second, the explanation of the flourishing of the inner elements is twofold: the common detailed divisions, and the individual nature of each division. First, the five gross elements of the body rely on the five pure elements within, hence the inner elements. These are wind, fire, earth, water, and space, each of which exists in fivefold divisions, resulting in twenty-five branches. The reason for this certainty is that it is determined by relying on five different functions. The Self-Arisen states: The five great elements are complete within one's own body. Among them, the five winds produce the sound of wisdom, the five fires produce the energy of wisdom, the five earths produce the essence of wisdom, the five waters produce the realm of wisdom, and the five spaces produce the place of wisdom. Thus it is said. The second is divided into five: the detailed explanation of the nature of wind, fire, earth, water, and space. The first is also divided into two: the fundamental divisions, and the detailed explanation of the branch divisions. The fundamental divisions are: The Self-Arisen states: What are the five winds? They are the life-sustaining wind, the wind that generates radiance and splendor, the wind that is equal to fire, the all-pervading wind, and the merciless karmic wind of the eon. These winds reside in the head and tail of the bodies of all sentient beings. Thus it is said. Among them, the life-sustaining wind resides in the life channel, the wind that generates radiance and splendor resides in the eyebrows, the wind equal to fire resides in the stomach, the all-pervading wind pervades the entire body, and the karmic wind resides between the heart and the pericardium. Their functions are also, respectively: sustaining life, generating radiance, digesting food, walking and sitting, and transferring life, in that order. Second, the branch divisions are that each of the five winds is further divided into five. Among them, the first, the five life-sustaining winds are: The Self-Arisen states: The life-sustaining wind also has five aspects: the life that holds the root, the life that protects, the extremely subtle life, the impure life, and the trembling life. Thus it is said. These also, in order, are: generating the sound of awareness, generating the sound of bindus, the light of
Chinese
能生起意乐，执持无明的根本，以及作为意之助伴的方式存在于命脉中，并且觉性之意乐依赖于命气之意乐而存在。二是与火同住的五气，又是从那里面说，与火一同安住的气也有五种，分别是：分离精华与糟粕之气，生暖之气，明亮转变之气，完全摄集之气，以及完全赞叹之气。这些也依次与命无二，与觉性无二，与灯无二，与明点无二，与智慧无二而存在。三是生起光彩与光泽的五气，又是从那里面说，生起光彩与光泽的气也有五种，分别是：生起种种识之气，生起种种意之气，生起种种光彩之气，种种焚烧之气，以及种种粗犷之气。这些也依次作为智慧之境，显现之境，灯之境，无明之境，意之境的坐骑。四是遍行之五气，出自《自生》：种种遍行之气也有五种，分别是：于基遍行之气，立即遍行之气，先前恐惧遍行之气，忆念遍行之气，以及以执持遍布全身之气。这些也依次作为智慧之显现，灯之显现，知识之显现，思维之显现，心之显现的功用。五是无有悲悯之业气五种，又是出自那里：无有悲悯之劫气也有五种，分别是：种种行作之气，种种解脱之气，种种遣除之气，种种迅速之气，以及刹那之气。这些也依次遍布于蕴，遍布于刹那，遍布于中阴，遍布于分别念，遍布于刹那、造、圆满三者。如是二十五也归摄于五根，这些的词义解释是，出自《自生》：因为在清净的地上行作的缘故，所以称为行作之气。因为执持清净智慧之命的缘故，所以是命。
English
It exists in the life force in the manner of generating intention, holding the root of ignorance, and acting as a companion to the mind, and the intention of awareness depends on the intention of life-force wind. Secondly, the five winds that dwell with fire, again from that it is said, there are also five winds that dwell with fire, namely: the wind that separates essence and dross, the wind that generates warmth, the wind that transforms into clarity, the wind that completely gathers, and the wind that completely praises. These also exist inseparably from life, inseparably from awareness, inseparably from the lamp, inseparably from the bindu, and inseparably from wisdom, respectively. Thirdly, the five winds that generate radiance and brilliance, again from that it is said, there are also five winds that generate radiance and brilliance, namely: the wind that generates various consciousnesses, the wind that generates various minds, the wind that generates various radiances, the wind that burns in various ways, and the wind that is various roughness. These also act as the steeds of the realm of wisdom, the realm of appearance, the realm of the lamp, the realm of ignorance, and the realm of mind, respectively. Fourthly, the five pervasive winds, from the "Self-Arisen": There are also five winds that are various pervasive, namely: the wind that pervades the ground, the wind that pervades immediately, the wind that pervades previous fear, the wind that pervades memory, and the wind that pervades the entire body by holding. These also act as the manifestation of wisdom, the manifestation of the lamp, the manifestation of knowledge, the manifestation of thought, and the manifestation of mind, respectively. Fifthly, the five merciless karma winds, again from there: There are also five merciless kalpa winds, namely: the wind that acts in various ways, the wind that liberates in various ways, the wind that repels in various ways, the wind that hastens in various ways, and the wind of the moment. These also pervade the aggregates, pervade the moment, pervade the bardo, pervade the conceptual thought, and pervade the three of the moment, creation, and completion, respectively. Thus, the twenty-five are also gathered into five roots, and the explanation of these terms is, from the "Self-Arisen": Because it acts on the pure ground, it is called the acting wind. Because it holds the life of pure wisdom, it is life.