Tibetan
གྱི་འཆར་གཞིར་གནས་པས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་གཡོ་བ་དང་འབད་པའི་རྩོལ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ས་བོན་བྱེད་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མ་རིག་པ་ཡི་དྲི་མ་བྲལ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །འཁྲུལ་པའི་ཚིག་གི་གནོད་པ་བྲལ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་འབྲེལ་བར་སྣང་། ཞེས་སོ། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཆ་ལ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞིའམ་ས་བོན་ལྟ་བུའི་ཆར་མེད་ན་སངས་རྒྱས་འཁྲུལ་པ་སངས་པས་ཡར་ཆད། སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པར་འཁོར་བས་མར་སྡེ་ཆད་ནས། གདུལ་བྱ་དང་འདུལ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པ་ལས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཕྱིར་སྣང་དུ་ཤར་ ཏེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་ནི་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་གཏིང་གསལ་མཁྱེན་རིག་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །དེ་མེད་འཁོར་འདས་སྡེ་ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི། རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ། རྣམ་སྣང་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་ལ། གཞན་བཞི་འཁོར་དུ་ཡོད་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོ། རིན་འབྱུང་ལ་མཉམ་པ་ཉིད། འོད་དཔག་མེད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ། དོན་གྲུབ་ལ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོ་ལ། ལྷག་མ་བཞི་བཞི་འཁོར་དུ་ཡོད་པས་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་དེ་ལས་ཕྱེ་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་ལ། བསྡུ་ན་ལྔར་འདུས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ངོ་བོ་ལས། །བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔར་འདུས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདུས་ཤེ་ན། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཡུལ་དངོས་དག་པས་མེ་ལོང་སྟེ། །འཁོར་འདས་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བའོ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད། །དབང་པོའི་ཡུལ་བསྟན་སོ་སོར་རྟོག །འབད་པས་མ་ཡིན་བྱ་བ་གྲུབ། །ཐ་དད་མེད་པས་ཆོས་དབྱིངས་སོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཡང་མི་སྤྲོའོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ འཇུག་པ་སྟེ། སྣང་བས་བསྡུས་སོ་ཅོག་ཇི་སྙེད་པས་མཁྱེན་ལ། སྟོང
Chinese
由于安住于计划中，在法界与智慧任运大圆满的状态中，不移动而成为无有动摇和努力造作而生起利益有情之二事的种子。如《空性六法》所说：本体原始清净之智慧，远离无明之垢染。自性任运成就之智慧，远离错乱语之损害。大悲周遍之智慧，一切显现为法界一味相联。如是。如果法身空性之分，没有作为基础安住之智慧计划或种子般的成分，那么佛陀从错乱中醒来而向上断绝，有情在错乱中轮回而向下断绝，则不合理成为所化与能化。从基础安住之智慧中向外显现，乃至轮回存在之间，利益有情之事生起，这是从自性力之大悲、澄澈之觉知圆满而来。如《总集论》所说：法身空性之自性中，智慧觉知圆满之分，以力量显现于有情众生。若无此，则轮回涅槃二者断绝。以觉知而了知且明了。从自明澄澈之自性中，自性力之大悲，无有止息，无有断绝。如是。第二，报身之五种智慧，是执持各自之特征。对于毗卢遮那佛，以法界体性智为主，其他四种作为眷属。对于不动佛，以大圆镜智为主。对于宝生佛，以平等性智为主。对于无量光佛，以妙观察智为主。对于不空成就佛，以成所作智为主。剩余四种各自作为眷属，因此有二十五种智慧，并且从那之中分开则不可计数。如果归纳，则汇集为五种。如《自生论》所说：智慧之差别如此，从二十五种之本体中，如果归纳则汇集为五种。如是。如何汇集呢？如《总集论》所说：报身之智慧执持特征，以境真实清净为大圆镜智，轮回涅槃之影像显现。无有偏袒为平等性智。指示根之境为妙观察智。非由造作而成办事业为成所作智。无有差别为法界体性智。如是。这些已经于前述详细阐述，故不再赘述。第三，化身之二种智慧，是周遍进入一切所知境，以显现所摄的一切尽知，而空
English
Since it abides in the plan, in the state of the spontaneously accomplished great perfection of the sphere and wisdom, without moving, it becomes the seed for the arising of the two purposes of benefiting beings without movement or effort of exertion. As it says in the "Six Spaces": The essence of primordial purity is wisdom, free from the stain of ignorance. The nature of spontaneously accomplished wisdom, free from the harm of deluded words. The compassion of all-pervading wisdom, all appears as connected in one sphere. Thus it is. If the aspect of the emptiness of the Dharmakaya does not have the wisdom plan or seed-like component that abides as the basis, then the Buddha would awaken from delusion and be cut off upwards, and sentient beings would revolve in delusion and be cut off downwards, and it would not be reasonable to have those to be tamed and those who tame. From the wisdom that abides as the basis, it arises as an outward appearance. As long as samsara exists, the benefit of sentient beings arises from the compassion of the power of nature, the complete clarity of knowledge and awareness. As it says in the "Collected Meanings": From the nature of the emptiness of the Dharmakaya, the aspect of the perfection of wisdom and knowledge, by power it appears to sentient beings. Without that, samsara and nirvana would be cut off. By knowledge, it is known and clear. From the nature of self-awareness, the compassion of the power of nature itself, is unceasing and without cessation. Thus it is. Second, the five wisdoms of the Sambhogakaya are those that hold their own characteristics. For Vairochana, the wisdom of the Dharmadhatu is the main one, and the other four are present as retinue. For Akshobhya, mirror-like wisdom is the main one. For Ratnasambhava, equality is the main one. For Amitabha, discriminating awareness is the main one. For Amoghasiddhi, accomplishing activity is the main one. The remaining four are each present as retinue, so there are twenty-five wisdoms, and if they are separated from that, they are immeasurable. If they are gathered together, they are collected into five. As it says in the "Self-Arisen": The distinction of wisdom is like this, from the essence of twenty-five, if gathered together, they are collected into five aspects. Thus it is. How are they collected? As it says in the "Collected Meanings": The wisdom of the Sambhogakaya holds characteristics, with the reality of the object being pure, it is like a mirror, the images of samsara and nirvana are clear. Without partiality, it is equality. Indicating the object of the senses, it is discriminating awareness. Accomplishing activity not by effort, it is accomplishing activity. Without difference, it is the Dharmadhatu. Thus it is. These have already been explained in detail before, so I will not elaborate further. Third, the two wisdoms of the Nirmanakaya are those that pervade all knowable objects, knowing all that is encompassed by appearance, and emptiness.
Tibetan
་པས་བསྡུས་སོ་ཅོག་ཇི་ལྟ་བས་མཁྱེན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པའི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་ནས་གདུལ་བྱའི་དབང་པོ་དང་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ལ་འདོམས་པར་མཛད་ཅིང་། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་མཁྱེན་ནས་སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། འོད་གསལ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པས་དངོས་པོ་ཡི། །གནས་ལུགས་རང་གི་དོན་དུ་ཤེས། །ཇི་སྙེད་པས་ནི་གདུལ་བྱ་ཡི། །བསམ་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཤེས། །དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་ཚུལ་ལས། །གདུལ་བྱའི་འགྲོ་བ་ཐ་དད་ལ། །འདུལ་བྱེད་སྐུ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་དོན་སྐུ་གསུམ་ལ་འདུ་བས་གསལ་བར་བསྡུ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། ཡེ་ཤེས་གསུམ་གཞི་ལ་ཚང་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་མཚན་ཉིད་རིས་ཆད་དུ་མེད་པས། རིག་པའི་གསལ་ཆ་ལས་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་འཆར་གཞི་བྱེད་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་སོ་སོར་གསལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། མེ་ལོང་ལྟ་བུ། མཉམ་པ་ཉིད། སོ་སོར་རྟོག་པ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཐད་ཀའི་སྣང་བ་རང་གསལ་བའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་དུས་ན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་བྱ་བ་དང་བྱེད་ པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཕྱིར་སྣང་གི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་སྣང་སྟོང་གཉིས་མཁྱེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཆོས་ཅན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོངས་སྐུ་ཐད་ཀའི་རང་སྣང་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་རང་གསལ་དུ་མཁྱེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་སྐུ་ནང་གསལ་གྱི་ངོ་བོ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ། རང་མལ་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ན་རང་མཁྱེན་དུ་གསལ་བས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆར་གནས་པ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །གཞི་ལ་གན
Chinese
以通晓一切方式所摄持，如实知晓一切，了知所有世俗之法，不杂乱地，调伏所化众生的根器、界、无边无际的习气，了知胜义法性，显现空性、无相、光明之法。如《他续》所说：化身具有所知，如实知，事物之实相，为自利而知；尽所有知，知所化众生之意乐如何安住。如是，从大悲的显现方式中，所化众生各不相同，调伏之身也同样众多。如是。如果将这些智慧的意义归纳到三身上来明确地归纳，那么，对于这样的佛陀，在法身的阶段，三种智慧在基上圆满，即本体本净之智慧、自性任运之智慧、大悲周遍之智慧，三者无有分别，从明觉的清晰部分自然而然地产生了知之基础。在报身阶段，执持相的五种智慧分别显现，即法界体性智、大圆镜智、平等性智、妙观察智、成所作智，并非境与有境，而是直接的显现自明。在化身之时，了知的智慧安住于二，即如所有和尽所有了知的智慧二者。这二者也不是具有行为和作者，而是以无勤任运的方式了知。如是，具有佛陀三身自性的三种智慧是，化身外显的所知之相，依赖于了知显空二者，了知一切法有为之相，以及法性寂灭之相的智慧；报身直接的自显光明智慧，依赖于了知所知之相自明，以及一切了知之智慧；法身内明的本体，仅仅是基位智慧显现的基础部分，安住于自性本净之界中自知，安住于界清净之分中，如《灯明能显》所说：圆满正等觉佛陀，具有三种智慧，即如所有智，尽所有智，以及基位安
English
Knowing all things in all ways, he knows all relative truths without confusion, and guides the infinite assembly of disciples' faculties, realms, and latent tendencies. Knowing the ultimate nature of reality, he manifests the teachings of emptiness, signlessness, and luminosity. As it says in the *Other Tantras*: "The emanation body has knowable objects; knowing 'as it is,' it understands the reality of things for its own benefit; knowing 'as many as there are,' it understands how the minds of those to be tamed abide. Thus, from the manifestation of compassion, the beings to be tamed are diverse, and the bodies that tame them are just as numerous." If we clearly summarize the meaning of these wisdoms by gathering them into the three kayas, then for such a Buddha, in the state of the Dharmakaya, the three wisdoms are complete on the ground: the wisdom of essence purity, the wisdom of self-arisen perfection, and the wisdom of all-pervading compassion. Because these three are without distinction, the basis for knowing arises spontaneously from the clarity of awareness. In the state of the Sambhogakaya, the five wisdoms that grasp characteristics are individually clear: the wisdom of the Dharmadhatu, the mirror-like wisdom, the wisdom of equality, the wisdom of discernment, and the wisdom of accomplishing activities. These are not object and subject, but the direct appearance of self-clarity. In the time of the Nirmanakaya, the wisdom of knowing abides in two: the two wisdoms of knowing 'as it is' and 'as many as there are.' These two are also not with action and agent, but are known in the manner of effortless spontaneity. Thus, the three wisdoms that are the nature of the three kayas of the Buddha are: the wisdom that knows all aspects of phenomena and the peaceful aspect of reality, in dependence on the appearance of the two, appearance and emptiness, of the knowable objects of the outward appearance of the Nirmanakaya; the wisdom that knows all things, in dependence on the self-clarity of the appearance of knowable objects of the directly self-appearing luminosity wisdom of the Sambhogakaya; and the wisdom of the essence of the inner clarity of the Dharmakaya, which is just a part of the basis of the ground, abiding in the realm of self-knowing in its own place of original purity, abiding in the aspect of the purity of the realm. As it says in the *Lamp That Illuminates*: "The perfectly complete Buddha has three kinds of wisdom: the wisdom of knowing all aspects, the wisdom of knowing all things, and abiding on the ground."