Tibetan
ར་སྔར་མ་དག་པའི་འོད་རང་ལ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེར་ཡང་དེའི་གདངས་རིགས་དྲུག་སོ་སོ་ལ་འཆར་ཏེ། རང་ཤར་ལས། མ་དག་འཁྲུལ་པའི་འོད་ལ་དྲུག །དབང་པོ་ཐ་མའི་ཐ་མ་ལ། །དཀར་པོ་འཆར་དང་སེར་པོ་འཆར། །དམར་པོ་འཆར་དང་ལྗང་གུའོ། །དེ་བཞིན་མཐིང་གར་འཆར་བའོ། །བན་བུན་དག་ཏུ་འཆར་བར་འདོད། །དེ་ནི་མ་དག་འཁྲུལ་པའི་འོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་འོད་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་ན་མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་པའི་འོད་དང་། རྟོགས་པ་ཅན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འོད་ལ་དབྱེ་བ་བསམ་འདས་ཏེ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྟན་ཡིད་ལ་ཟུངས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ནི། །མ་དག་འཁྲུལ་པའི་འོད་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་དབྱིངས་ལ་ འོད་ཡོད་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་ལ། འཁྲུལ་དུས་འདི་ནའང་འབྱུང་བ་ལྔའི་སྣང་བ་ཁ་དོག་ལྔ་ལས་མ་འདས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་ལ་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་འོད་ཟེར་དང་སྐུ་ཚད་མེད་པ་འཕྲོ་བ་ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་ཀློང་དུ་ཡང་། །ང་ཡིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། དབྱེ་བ་ངེས་པའི་ཚིག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། ཡེ་ནས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དབྱིངས་རིག་པ་ཀ་དག་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཤར་བ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་མ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུངས། །ཆོས་མིན་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་བ། །ཆོས་ཀུན་ཁོང་ནས་སྐྱེ་བར་འབྱོར། །དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་ན། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེ་དྲི་མ་དང་བཅས་དུས་སེམས་ཅན་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ན་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་ལ། དྲི་མ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ན་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་འབྲས་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བཤད་ལུགས་ནི། །རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་སངས་རྒྱས་དང་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་སོ། །ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ནས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། །ཡེ་ཤེས་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ དབྱེ་བ་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་དང་། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་འགག་མེད་གསལ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་རྫོགས། །སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གོང་བཞིན་རྟོགས། །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་རྣམས་རྫོགས། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔར་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་དེ་ལས། ཚིག་དོན་སྦྱར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དང་། །གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། །ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གསུམ། །དེ་གསུམ་འཛོམ་པ་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ཉིད་དང་། །མ་དག་སེམས་ཅན་དབྱིངས་སུ་བསྟན། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ཉིད་ནི། །སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་རིག་པའི་ཀློང་། །འགྱུར་མེད་ཆོས་སྐུའི་ཕོ་བྲང་ངོ་། །མ་དག་སེམས་ཅན་ཕྱི་དབྱིངས་ནི། །སྟོང་པ་རིག་མེད་འདུས་མ་བྱས། །དེ་ལས་ས་རྡོའི་སྣང་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་རིག་པ་དྲི་མེད་ལ། །ཉོན་མོངས་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར། །དེ་ལས་གྲོལ་བའི་རིག་པ་ནི། །ངོ་སྤྲོད་ནང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་མཚན་མའི་གྲོལ་ལུགས་ནི། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཤེས་རིག་ཡུལ། ། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས། །རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས་པའོ། །བློ་དང་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་། །རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ངང་དུ་རྫོགས། །དེ་ཡང་ངེས་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་དོན་ལ་སྤྱོད་པས་མེ། །དེ་ལ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ལོང་། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དོན་སྦྱར་ནི། །ཆོས་རྣམས་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ལ། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །མཉམ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྗེ། །ཆོས་རྣམས་དུས་གཅིག་རྫོགས་པའོ། །མཉམ་ཉིད་ངེས་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་རྒྱ་ཆད་མེད་པས་མཉམ། །རིག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཉིད། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པར་རྟོགས། །དེ་ཡང་རྟོགས་ལུགས་རྣམ་པ་མང་། །འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན། །དེ་ཡང་ངེས་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕྱིར། །སོ་སོར་རྟོགས་ཞེས་དེ་ལ་བྱ། །སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཅི་སྣང་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས། །བྱར་མེད་རྟོག་མེད་ངང་དུ་རྫོགས། །བྱ་བ་བཏང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། །ཡང་དག་ས་ལ་དལ་བས་འགྲུབ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དོན། །རྟོགས་ནས་ཡང་དག་ངེས་པར་གྲོལ། །ཅེས་སོ། །དེའང་མེ་དང་ལོང་དང་ཡེ་དང་ཤེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་ལ་རྒྱུད་ནས་འབྲུ་རེ་རེ་བསྣན་པས་རྒྱུད་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཟ་ན། མདོ་ལས། ཀ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་འབྲུ་རེ་རེ་ལ་ དོན་སྦྱར་རེ་རེ་བཤད་པ་དང་། གསར་མའི་རྒྱུད་གཞན་དུའང་ཡི་གེ་སྒྲ་བཤད་ལས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལའང་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ལ། སྔགས་དང་ལྷུག་པ་སྒྱུར་བའི་ཁྱད་ཡོད་སྙམ་ན། མདོ་བསྟན་བཅོས་ལས། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ་གསུམ་དུ་སྦྱར་བ་རྣམས་ལའང་སྐྱོན་དེ་དམིགས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་རྣམས་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ཡིན་པས། གོ་སླ་ལ་འབྲུ་སྦྱར་རེ་རེའང་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་དང་། པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་སྐད་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་རྣམས་བྱོན་པས། དེ་དག་གིས་རང་འགྱུར་དུ་དབྱིངས་གོ་དཀའ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་སྒྲ་བསྒྲུབས་ནས། གོ་སླ་ཞིང་འཛོལ་བ་མེད་པར་བསྒྱུར་ནས་བཀོད་ཅིང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་གཞན་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་བྱོན་པའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འགྱུར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྔར་བཤད་ཟིན་པས་ཡང་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །དོན་བཞི་པ་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་བཞི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། རང་བཞིན་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རང་སྣང་འཆར་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། ཕྱག་རྒྱ། ལྷ་ཚོགས། སྙིང་པོ། དཀྱིལ་འཁོར་དང་བདུན་ལས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གནས་པ་ཉིད། རང་ཤར་ལས། འཕྲིན་ ལས་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། དེ་ལས། འཕྲིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་བརྗོད། །ལས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་ལེན། །འཕྲིན་ལས་རང་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས། །ང་ལས་བྱུང་ཞིང་ང་ལ་རྫོགས། །རྫོགས་པའི་གཞི་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཡང་དེ་ལས། ཞི་བ་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དབང་དང་དྲག་པོར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ནི། མ་བྲིས་པར་ཡེ་ནས་བཀྲ་བ་རང་རྫོགས་རང་ལ་ཡོད་པའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ནི། མ་བསྒྱུར་གཞི་ནས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་སྐུ་ལྔ་ལ་སྣང་བའོ། །ལྷ་ཚོགས་ནི། མ་བསྐྱེད་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ཞི་ཁྲོ་རང་ལ་གནས་པའོ། །སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི།
Chinese
因为先前不净的光自身就存在，所以在那里也显现出它的六种光芒。如《自显》中所说：不净迷乱之光有六种，在最下等的根识中，显现白色，显现黄色，显现红色，以及绿色，同样也显现蓝色，想要显现为暗淡色。这就是不净迷乱之光。如此。如果将这些光芒归纳起来，对于未证悟的众生来说是迷乱之光，对于证悟者来说则归纳为智慧之光这二者。如彼经中所说：光芒的分类不可思议，但可简要地记住，即清净的智慧之光和不净的迷乱之光。如此。因为法界中有光，所以显现为身和智慧，在迷乱之时，现在这五大元素的显现也未超出五种颜色，一切众生都安住于其中。应当了知，诸佛的无尽化身、光芒和无量身也都是由此而生。如彼经中所说：一切都在它的界限中，我已讲述并展示。如此说。第三个意义是所依智慧的详细分类，有三：本体、分类、以及解释分类的决定之词。第一，本体是：本来未造作的觉性，也就是从法界、觉性、原始清净、法性空性的状态中显现的。如《觉性自显大续》中所说：奇哉！秘密主，务必记住，非为法的智慧是自生的，一切法都从中产生，由此产生智慧。如此。第二，
English
Because the previously impure light exists within itself, its six types of radiance also appear there individually. As it says in "Self-Arisen": The impure, deluded light has six. In the lowest of the lowest faculties, white appears, and yellow appears. Red appears, and also green. Likewise, blue also appears. It is said to appear as a dim color. That is the impure, deluded light. Thus it is. If these lights are gathered together, for the unenlightened beings, it is the light of delusion, and for the enlightened, it is gathered into the two lights of wisdom. As it says in that very text: The divisions of light are inconceivable, but remember the brief explanation in your mind. It is considered the pure light of wisdom and the impure light of delusion. Thus it is. Because there is light in the Dharmadhatu, it is clear as the body and wisdom. Even in this time of delusion, the appearance of the five elements does not go beyond the five colors, and all beings abide in that state. It should be known that the inexhaustible manifestations, rays of light, and immeasurable bodies of the Buddhas also arise from that. As it says in that very text: Everything is also within its expanse. I have spoken and shown it. Thus it is said. The third meaning is the detailed classification of dependent wisdom, which has three aspects: essence, divisions, and explanation of the definitive words of the divisions. First, the essence is: the knowledge that has not been created from the beginning, which arises from the state of Dharmadhatu, Rigpa, primordial purity, and emptiness of Dharmata. As it says in the Tantra of Great Self-Arisen Rigpa: Alas! Secret Lord, be sure to remember, wisdom that is not Dharma is self-born. All Dharmas arise from within it. From that, wisdom arises. Thus it is. Second, the divisions: If these five wisdoms are gathered by the continuum of sentient beings with defilements, it is called the wisdom of self-nature spontaneously present. If the defilements are purified, at the time of Buddhahood, it is called the wisdom of realization manifest as the fruit. It is explained as these two. As it says in that very text: The way of explaining great wisdom is: the Buddha of manifest realization and the Buddha of self-nature spontaneously present. From the beginning, self-nature is spontaneously accomplished. Then realization becomes manifest. The definitive words of wisdom are thus. Thus it is. Third, the definitive words of the divisions have two aspects: the common detailed classification and the separate explanation of the definitive words. First is: As it says in that very text: Dharmadhatu wisdom is without thought, mirror-like wisdom is clear without obstruction, equality
Chinese
智慧无杂圆满。个别观察智慧如前观察。成所作智慧诸法圆满。如是认为有五种。如是。第二是，又从那中说，词义结合是这样：法界智慧是，大空性的境地，明亮光明的显现，智慧明觉的行境三种。三者聚合称为界。那又有两种，清净智慧界和不清净有情界。清净智慧界是，空明无别明觉之界，不变法身之宫殿。不清净有情外境是，空性无明无为法，从中变成土石的显现，是有情众生的境地。那是法界智慧。如镜智慧是，譬如镜子坛城，显现什么因缘就出现什么，同样明觉无垢染，被烦恼因缘所控制，从中解脱的明觉是，在认识中要知道。那里的相解脱方式是，各种显现是知识明觉的境地。 显现于心的疑惑，在明觉的自性中圆满。心和事物的诸法也，在明觉智慧的自性中圆满。那的词义是这样，因为运用各种事物是“明”，在那上证悟和串习是“镜”，如镜智慧就是那样。平等性智的意义结合是，诸法平等的自性上，不堕于任何一方。平等性是诸佛之主，诸法同时圆满。平等性的词义是这样，法性没有边际所以是“平等”，具有明觉的意义所以是“性”，平等性智慧就是那样。个别观察的智慧是，证悟远离能作所作的明觉。那也有多种证悟方式，在下面出现的词句中说明。那的词义是这样，因为有二十一种根，所以称它为个别观察。个别观察智慧就是那样。成所作智慧是，任何显现都在明觉的自性中圆满。在无作无分别的自性中圆满。放下所作的瑜伽，在真实的地上缓慢成就。如是证悟大智慧的意义后，真实地
English
Wisdom unmixed is complete. Individual observation wisdom is observed as before. Accomplishing activity wisdom, all dharmas are complete. Thus, it is considered to be fivefold. Thus it is. Secondly, again, from that it is said, the combination of words and meanings is like this: The wisdom of the dharmadhatu is, the realm of great emptiness itself, the appearance of clear light, and the three objects of wisdom and awareness. The combination of these three is called dhatu. There are also two types of that: pure wisdom dhatu and impure sentient being dhatu. The pure wisdom dhatu is, the space of empty-clear indivisible awareness, the palace of the unchanging dharmakaya. The impure sentient being outer dhatu is, emptiness, ignorance, unconditioned. From that, it transforms into the appearance of earth and stones, which is the realm of sentient beings. That is the wisdom of the dharmadhatu. Mirror-like wisdom is, for example, on a mirror mandala, whatever condition is shown, that condition appears. Similarly, awareness is without impurity, and is under the control of the conditions of affliction. The awareness that is liberated from that is, to be known within recognition. The way of liberation of characteristics there is, various appearances are the objects of knowledge and awareness. The doubts that appear in the mind, are perfected in the nature of awareness. The dharmas of mind and objects are also, perfected in the nature of awareness and wisdom. The definition of that is like this: because it uses various things, it is "mirror". Because of realizing and familiarizing with that, it is "like". Mirror-like wisdom is just like that. The meaning of equality wisdom combined is, on the nature of equality of all dharmas, not falling to any side. Equality is the lord of all Buddhas, all dharmas are complete at the same time. The definition of equality is like this: because the nature of reality is without limit, it is "equal". Because it possesses the meaning of awareness, it is "nature". Equality wisdom is just like that. Individual discriminating wisdom is, to realize awareness that is separate from action and agent. There are also many ways to realize that, which are explained in the words that appear below. The definition of that is like this: because of the twenty-one faculties, it is called individual discriminating. Individual discriminating wisdom is just like that. Accomplishing activity wisdom is, whatever appears is perfected in the nature of awareness. It is perfected in the nature of non-action and non-thought. That yoga of abandoning activity, is slowly accomplished on the true ground. Thus, after realizing the meaning of great wisdom, truly