Tibetan
ན་ནི་འགའ་ལས་མ་གསུངས་སོ། །མ་གསུངས་གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐབས་སུ་གསུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་། །དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་མདོ་སྡེ་དང་། །ཐེག་དམན་མིང་ཡང་མེད་ནང་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་པ་སྒྲོགས་པར་འགྱུར། །དེས་ན་བློ་དམན་གཞན་ལ་གསང་། །དེ་རྣམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྤྲུལ་སྐུར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྲིད་ནའང་། སེམས་ཀློང་དང་མན་ངག་སྡེའི་ཡང་གསང་སྐོར་མན་ཆད་ལས། སྙིང་ཏིག་བླ་མེད་འདི་རྒྱ་ལམ་སྲིད་པ་ལས་མི་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་དཀོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བས་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་ན་རིན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་བརྟག་ཐབས་ནི། འགྲོ་བ་ཕལ་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་དོན་མཛད་པ་གཉིས་འདྲ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བས། དེའི་བརྟག་པ་ངེས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། སྤྲུལ་པའི་བརྟག་ཐབས་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བཞུད་པའི་དུས་ན་ཡང་སྤྱན་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པ་དང་། ལྟག་པའི་སྡུད་ཁུང་ན་སྐྲ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་ཚོམ་གཅིག་ཡོད་པ་དང་། ཐུགས་ཀ་ན་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ཡོད་པ་དང་། སྐྱེ་གནས་ནི་རྒྱལ་རིགས་སམ་རིགས་མཐོ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེའོ། །སྤྱོད་པ་གང་ལྟར་ཡང་མཐུན་པ་ལྟར་དུ་སྤྱོད་པའོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པའོ། །རང་གི་ཞེ་ལ་འདོད་པ་མི་བསྒྲུབ་པའོ། །བྱ་རྩོལ་དང་འཛིན་པ་ངང་གིས་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་གི་འདོད་པའི་གོ་སེལ་བའོ། །དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་རྟགས་འདི་རྣམས་ཡོད་པ་དེ་སྤྲུལ་པར་བསྟན་གྱི། གཞན་དག་ཅི་རིགས་སུ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་མ་ངེས་པས། དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་རང་གི་རྒྱུད་གདུལ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྐུ་ལྔའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །སྣང་བ། དབྱེ་བ། དོན་སྦྱར་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། མཚན་རྫོགས་དཔེ་བྱད་ཀྱི་དཔལ་དུ་ འབར་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ངོ་བོ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྡན། །རང་བཞིན་སོ་སོའི་མཚན་འཛིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ནི། རིགས་མི་འདྲ་བ་ལྔའི་སྐུར་སྣང་བས་རིགས་ལྔའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ། །རིགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྣང་བ་ནི། ཡབ་ཡུམ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ནི། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་སྐུ། །ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཤེས་རབ་སྐུ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ལྟར་སྣང་། །དེ་ཡང་ཐབས་ནི་འགག་པ་མེད། །ཤེས་རབ་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ལས། རིགས་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་རིགས་ནི་ལྔར་སྣང་ཞིང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་ནི། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་རིན་ཆེན་རིགས། །པདྨའི་རིགས་དང་ལས་ཀྱི་རིགས། །དེ་བཞིན་རིགས་ལྔར་འདོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྐུ་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་དེ་ལས། སྐུ་ཡི་ཚིག་དོན་རྣམ་པ་ལྔ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྣམ་སྣང་དང་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས། །དེ་བཞིན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། །སྣང་མཐའ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་དོན་སྦྱར་ལའང་གཉིས་ལས། དང་པོ་རིགས་ལྔའི་དོན་སྦྱར་ནི། རང་ཤར་ལས། རིག་པའི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་རིགས་སུ་བཤད། ། རིག་པའི་དོན་ལ་སྐྱེ་དང་འཆི་བ་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་བཤད། །རིག་པའི་དོན་ལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་རིན་ཆེན་རིགས་སུ་བཤད། །རིག་པའི་དོན་ལ་སྐྱོན་མེད་དག་པས་པདྨའི་རིགས་སུ་བཤད། །རིག་པའི་ངང་ལ་བྱ་བ་རྫོགས་པས་ལས་ཀྱི་རིགས་སུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་སྐུའི་དོན་སྦྱར་ནི། ཡང་དེ་ལས། རིག་པའི་སྣང་བ་འགག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན། །རིག་པ་བདག་གཞན་དོན་གཉིས་རྟོགས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །ཅིག་ཅར་རིག་པས་ཤེས་པས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཡིན། །རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་བས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཡིན། །རིག་པ་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པས་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་གདངས་འོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནས་ལུགས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྣང་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཙོ་ཆེན་གྱི་འོད་ལྔ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་གནས་པ་དེ། ད་ལྟ་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་ཚུལ་ནི། སྙིང་རིན་པོ་ཆེ་ཟེའུ་ཀ་བཙུགས་པ་འདྲ་བའི་ནང་འོད་རྩ་དྭངས་པའི་དབུས་ན། འོད་ལྔའི་གདངས་ལ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞུགས་སོ། །དེའང་རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་དེ། །གནས་ནི་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ན་གནས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྣང་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལམ་མ་སྦྱངས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཚུལ། སྦྱངས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཚུལ། བར་དོ་ལ་སྣང་བའི་ཚུལ
Chinese
那未曾对某些人宣说。未曾宣说也不会变为宣说。即使在某种情况下会宣说，在没有阿罗汉、独觉、经部和下乘名称的地方，也会宣说无上乘。因此，对智慧低下的人保密。具备这些条件的人，被认为是行事的化身。如是说。即使有可能出现大圆满，从心部和口诀部的极密部分以下，这个无上心滴不会从广阔的道路上出现，因此应当认识到这是极其稀有的法类。因此，应当像对待珍宝一样珍惜，如《宝性论》所说：因出现稀少故，因无垢故，因具力故，及因成世间庄严故，是为珍宝。如是说。第五，化身的辨别方法是：普通的众生以利益和安乐来宣说佛法，与佛的化身行事两者看起来很相似，因此，确定其辨别方法是：在《自显现》中说：化身的辨别方法应当这样了解：行走时眼睛也不会看向别处，后颈的旋毛处有一束头发向右旋绕，心间有金刚的形象，出生地是王族或高种姓。行为无论如何也像随顺一样行事。无论说了什么，也不会执着于此。不会成办自己的私欲。行为和执着自然而然地消失。消除任何众生的愿望。具备这些条件，应当知道是化身。如是说。即使有这些征相，也只是显示那是化身，其他各种情况，是否是化身并不确定，因此，应当努力生起清净的发心，调伏自己的相续。第二，五身的类别分别解说，分为体性、词义、显现、分类、意义结合五者。第一，体性是：圆满相好庄严的光辉，如《自显现》所说：体性具足相好，自性执持各自的相。如是说。第二，词义是：因显现为五种不同种姓的身，故称为五种姓身，如彼经所说：显现为大智慧，种姓的
English
That was not spoken to some. What has not been spoken will not become spoken. Even if it were to be spoken in some circumstance, the unsurpassable vehicle would be proclaimed in a place where there are no names of Arhats, Pratyekabuddhas, Sutras, or lower vehicles. Therefore, keep it secret from those of inferior intelligence. That person who possesses these qualities is considered an emanation who performs actions. Thus it is said. Even if the Great Perfection could arise, this unsurpassable Heart Drop does not arise from the broad path below the most secret sections of the Mind Series and Instruction Series, so it should be recognized as an extremely rare category of Dharma. Therefore, it should be cherished like a jewel, as it is said in the Uttaratantra: Because it is rare in occurrence, because it is stainless, because it is powerful, and because it becomes an ornament of the world, it is indeed a precious gem. Thus it is said. Fifth, the method of examining an emanation body is: Ordinary beings teach the Dharma with benefit and happiness, and the actions of the Buddha's emanation appear to be very similar, so the definite method of examining it is: In the Rangshar it says: The method of examining an emanation should be understood as follows: Even when walking, the eyes do not wander elsewhere, and at the nape of the neck there is a single tuft of hair that curls to the right, and in the heart there is the form of a vajra, and the place of birth is in a royal family or a high caste. Whatever the conduct, it is practiced in accordance with it. Whatever is said, one does not cling to it. One does not accomplish one's own desires. Activity and grasping are naturally absent. One dispels the desires of any sentient being. One should know that one who possesses these qualities is an emanation body. Thus it is said. Even if these signs are present, it only shows that it is an emanation, and it is not certain whether others are emanations or not, so one should strive to generate pure bodhicitta and tame one's own mindstream. Second, the categories of the five bodies are explained separately, divided into five: essence, definition, appearance, division, and meaning. First, the essence is: blazing with the splendor of complete marks and signs, as it is said in the Rangshar: The essence is endowed with marks and signs, the nature holds the marks of each. Thus it is said. Second, the definition is: Because it appears as the bodies of five different families, it is called the body of the five families, as it is said in the same text: Appearance is great wisdom, the family of
Chinese
其确定之词也是如此。如是说。第三显现是，显现为父母身和智慧。自显中说：五身智慧之显现，显现为父母二者之相。父亲的部分执持方便之身，母亲的部分执持智慧之身。显现为方便与智慧二者。其中，方便是无有止息，智慧是无有改变。如是说。第四分类有两种，分为五部：彼经中说：其部显现为五种，即如来部、金刚部、宝生部、莲花部和事业部。如是说，认为有五部。分为五身：又，彼经中说：身的词义有五种，其解说方式如下：毗卢遮那和金刚萨埵，以及宝生和无量光，不空成就。如是说。第五，结合意义也有两种，第一，结合五部的意义：自显中说：就觉性的意义而言，如来宣说为如来部。就觉性的意义而言，无生无死，故宣说为金刚部。就觉性的意义而言，生起种种，故宣说为宝生部。就觉性的意义而言，无过失清净，故宣说为莲花部。就觉性的自性而言，事业圆满，故宣说为事业部。如是说。第二，结合身的意义：又，彼经中说：觉性的显现无有止息，故是毗卢遮那。觉性了悟自他二利，故是金刚萨埵。刹那间以觉性了知，故是宝生。见自之显现，故是无量光。觉性了悟无生，故是不空成就。如是说。第二义，光芒和光明的详细分类有两种：一般显示其存在方式，以及分别解说其显现方式。第一是，五种主要的光，原本就安住于任运自成的大状态中。现在众生具有的方式是：在如同竖立着珍宝心髓的内部，在光脉清澈的中央，五光的辉光中安住着觉性的智慧。其中，自显中说：大智慧的显现，其处所安住于心间。如是说。第二，分别解说其显现方式有三种：未修习道时显现的方式，修习时显现的方式，以及中阴时显现的方式。
English
Its defining term is also like that. Thus it is said. The third is appearance: appearing as the body and wisdom of the father and mother. From Rangshar: The appearance of the five bodies of wisdom appears as the aspect of the two, father and mother. The father's part holds the body of skillful means. The mother's part holds the body of wisdom. It appears as the two, skillful means and wisdom. Moreover, skillful means is without cessation. Wisdom is without change. Thus it is said. The fourth, division, has two parts. The division into five families: From that very text: Moreover, the families appear as five. Namely, the Tathagata family, the Vajra family, the Ratna family, the Padma family, and the Karma family. Thus it is said, it is asserted as the five families. The division into five bodies: Again, from that very text: The meaning of the word 'body' has five aspects. Moreover, the way of explaining it is like this: Vairochana and Vajrasattva, likewise Ratnasambhava, Amitabha, and Amoghasiddhi. Thus it is said. The fifth, applying the meaning, also has two parts. First, applying the meaning of the five families: From Rangshar: In terms of the meaning of awareness, the Tathagata is taught as the Tathagata family. In terms of the meaning of awareness, there is no birth and death, so it is taught as the Vajra family. In terms of the meaning of awareness, various things arise, so it is taught as the Ratna family. In terms of the meaning of awareness, it is faultless and pure, so it is taught as the Padma family. In terms of the nature of awareness, activities are accomplished, so it is taught as the Karma family. Thus it is said. Second, applying the meaning of the bodies: Again, from that very text: The appearance of awareness is without cessation, so it is Vairochana. Awareness realizes the two benefits, self and other, so it is Vajrasattva. Knowing with awareness instantaneously, so it is Ratnasambhava. Seeing one's own appearance, so it is Amitabha. Awareness realizes unbornness, so it is Amoghasiddhi. Thus it is said. The second meaning, the detailed division of radiance and light, has two parts: showing the general state of being, and specifically explaining the way of appearing. The first is: The five main lights, which are spontaneously present from the beginning in a great, spontaneously accomplished state. The way sentient beings have it now is: inside something like a precious heart-essence erected, in the center of the clear light-channels, the wisdom of awareness dwells in the radiance of the five lights. Moreover, from Rangshar: That appearance of great wisdom dwells in the center of the citta. Thus it is said. Second, specifically explaining the way of appearing has three parts: the way it appears to those who have not trained in the path, the way it appears to those who have trained, and the way it appears in the bardo.