Tibetan
ལྟ་ཞིང་བློ་ལ་གོམས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱང་ན་ལྷ་དང་མཉམ་པར་གནས། །མེ་ཏོག་སྣོད་བཀང་རང་གི་མདུན་བཞག་སྟེ། །གསལ་བྱེད་ལྡན་པའི་མིག་གིས་ཡང་བལྟས་ན། །ཚོམ་བུ་རྣམས་དང་རང་ངོ་ཕྲད་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འདི་ལ་སུས་གོམས་པ། །བར་དོ་ལ་ནི་སྣང་བ་ཕ་རོལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནི། བློ་སྤྲོས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྟན། སྤྲོས་པ་འབྲིང་རྣམས་ལ་འོད་ལ་ནང་འོད་དང་ཕྱིར་སྣང་གཉིས། ཡེ་ཤེས་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། སྐུ་ལ་རང་རྐྱང་ཡབ་ཡུམ། ཚོམ་བུ་གསུམ། ཐིག་ལེ་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ། རིག་པ་ལ་གཞི་གནས་དང་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཡུལ་སྣང་གསུམ། དབྱིངས་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཏེ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་ལ། སྤྲོས་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དཔེ་དང་དོན་དང་རྟགས་གསུམ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་ཉག་གཅིག་གི་སྣང་བས་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ནི། །ངོ་སྤྲོད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས། །དེ་ཉིད་ཕྱི་ལས་ནང་དུ་བསྡུས། །ཡང་བསྡུས་པ་ནི་འདི་དག་གོ། །འོད་ ལ་གཉིས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་གསུམ། །སྐུ་ལ་གསུམ་བསྟན་ཐིག་ལེ་གསུམ། །རིག་པ་གསུམ་སྟེ་དབྱིངས་ལ་གཉིས། །དེ་དག་བསྡུས་པའི་དོན་དུའོ། །ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་འདི་དག་གོ། །དཔེ་དང་རྟགས་དང་དོན་གསུམ་གྱིས། །རང་བཞིན་གནས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ། །ཕྱག་རྒྱ་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་འཇུག །མཚན་མ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །སྤྲོས་བྲལ་ཉག་གཅིག་དགོངས་པ་ནི། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལས། །སྨིན་པས་སྨིན་པ་ལམ་དུ་བྱེད། །མངོན་སུམ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ལ། །སྙིང་པོ་རང་གིས་རང་མཐོང་བས། །གཞན་རྩོལ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །འདི་ཉིད་ལ་ནི་གོམས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུང་ནང་འགལ་སྤང་བ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ལྔ་བརྒྱའི་དུས་སུ། བསླུ་བྲིད་བྱིས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་གིས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དཔེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་དུས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་རང་གི་རྒྱུད་གསང་བ་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་རིག་པ་ཉིད་ལ་དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་དོ། །རང་བཞིན་གྱི་འོད་ལྔ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ལ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་འོད་ལྔ་བསྟན་ཡང་སངས་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པས། དཔེའི་ངོ་སྤྲོད་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་མ་མཐོང་བར་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པས་རིག་པའི་དཔེ་འདི་འདྲའོ་ཞེས་ལ་ལས་ནམ་མཁའ་དང་། ལ་ལས་འབྱུང་བ་ཐ་དད་པ་དང་། ལ་ལས་འོད་དང་། ལྷའི་སྐུས་མཚོན་པ། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་ པ་སྤྱི་དང་། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆ་ཁ་ཅིག་ལ་དམན་པ་དགག་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་མཛད་དེ། དགག་གཞི་རིག་པ་ཀ་དག་ལ། དངོས་པོ་རང་མཚན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། གསང་བ་སྙིང་ཏིག་གི་དོན་མཚོན་པའི་སྐབས་འདིར། དཔེ་ཇི་ཙམ་བསྟན་ཡང་གོལ་ས་དང་། ཞེན་ས་མེད་དེ། རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དག་གིས་དེའི་གྲོགས་ཙམ་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱང་། སླར་ངོ་བོ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐིམ་ཚུལ་གྱིས་མན་ཤེལ་ལྟར་ཀ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ཤེལ་གོང་དག་པས་མཚོན་པའི་ཕྱིར། འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཙམ་ཞིག་རྒྱུད་དེར་ཡང་མཚོན་དཔེར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་མཚོན་དཔེ་ནི། །ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཟླ་བའི་མདོག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་རྟགས་དོན་གསུམ་གྱིས་རིག་པ་མཚོན་ནས། སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་ཟང་ཐལ་ཀློང་ཡངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་པོ་དང་མཐུན་པར་ངོ་སྤྲོད་པ་འདི་ནི། ཉམས་ལེན་ལག་ཁྲིད་དང་བཅས་པ་སྟེ། གོལ་ས་དང་འཆུགས་ས་མེད་པ། སྙན་བརྒྱུད་དང་ཕྱག་བཞེས་འཛོམ་པ། ཡིད་ཆེས་དང་། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ། ཚིག་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྟོན་པ་ལ་ངོ་སྤྲོད་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། རྡོ་རྗེའི་གནས་དཀའ་བ་ངོ་སྤྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོན་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །། རིམ་ཁང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ། དུས་གསུམ་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ངེས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྟགས་ངེས་པའི་ རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཚེ་སྔ་མ་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་ད་ལྟ་ལུས་ངག་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དོན་སྤྱིར་བསྟན། ད་ལྟ་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་རྟགས་སྒོ་གསུམ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་འཆར་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། བར་དོ་དང་ཕྱི་མ་ལ་གྲོལ་འཁྲུལ་ངེས་པའི་རྟགས་གསང་བས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་དུ་ལུས་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱངས་པའི་རྟགས། ངག་གིས་ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་རྟགས། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་རྟགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཚེ་སྔ་མ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་ནས་བར་ཆད་པས་ད་ལྟ་དེའི་རྟགས་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྟགས་ཀྱི་རིམ་པ། འབྱུང་བའི་
Chinese
观视且于心中熟习之。如是纯熟则与天神同在。花朵满盛于器皿，置于自己面前。以具明澈之眼再次观视之，则能与坛城诸尊相见。因此之故，谁能熟习此法，于中阴时，则能得见彼岸之景象。如是说。如是广说二十一种，是为心之散乱广大者而宣说。对于散乱中等者，光有内光与外现二者。智慧有自性、本性、大悲三者。身有自生、独生、父、母。坛城有三。明点有基、道、果三者。觉性有基位、体性、执持境相三者。法界有内外二者，如是以十六种认识之类别而宣说。对于散乱微小者，有譬喻、意义、表征三者。对于极度远离散乱者，则以现量唯一之显现而得认识。如彼经云：为大士夫之义故，以二十一种认识，将彼从外而摄集于内。又摄集者，即此等也。光有二，智慧有三。身有三，明点有三。觉性有三，法界有二。此乃彼等摄集之义也。极度摄集者，即此等也。以譬喻、表征与意义三者，获得安住自性之果。入于手印天之瑜伽。是为具相者之义也。远离戏论之唯一见地，从彼等之执着中，以成熟令成熟为道。于现量恒常安住时，以自心见自心，其他勤作又有何用？于此当勤修之。如是说。遮遣经论内部之相违者，宝饰庄严经云：奇哉！种姓之子！我完全寂灭之后，于五浊恶世之时，为欺诳之孩童心性者，于佛之密意信赖譬喻之时到来，彼时，此自续之秘密将出现。真实之觉性本身，不能以譬喻来表示。本有之五光自然存在，即使显示影像之五光，亦不能成佛。如是说，难道不是遮止譬喻之认识吗？彼乃是未见觉性现量之义，而以分别念执
English
Look and become familiar with it in your mind. If you become accomplished in this way, you will abide together with the deities. Place a vessel filled with flowers in front of you. If you look again with eyes that possess clarity, you will meet the assemblies (of deities) and recognize yourself. Therefore, whoever becomes familiar with this, in the bardo, the appearances will be of the other shore. Thus it is said. Thus, the twenty-one elaborations are taught for the sake of those with great mental proliferation. For those with moderate proliferation, light has two aspects: inner light and outer appearance. Wisdom has three aspects: essence, nature, and compassion. The body has self-born, solitary-born, father, and mother. There are three mandalas. Bindu has three aspects: ground, path, and fruition. Awareness has three aspects: ground-location, characteristics, and grasping at object-appearance. Dharmadhatu has two aspects: outer and inner. Thus, it is taught with sixteen categories of introduction. For those with small proliferation, there are three: example, meaning, and sign. For those who are utterly free from proliferation, recognition occurs through the appearance of a single direct perception. As it says in that very text: "For the sake of great beings, with twenty-one introductions, that very thing is gathered from the outside inward. And these are the things that are gathered: Light has two, wisdom has three. The body has three shown, bindu has three. Awareness has three, dharmadhatu has two. This is the meaning of gathering those things. These are the things that are utterly gathered: Through three—example, sign, and meaning—the fruit of abiding nature is attained. One enters the yoga of mudra deities. This is for the sake of those with characteristics. The single view free from proliferation is that, from the grasping of those things, ripening makes ripening the path. When direct perception constantly abides, with the heart seeing itself, what use are other efforts? One should practice diligently in this." Thus it was said. The way to avoid internal contradictions in the scriptures is as follows: The Jeweled Array Sutra says: "Alas, son of good family! After my complete nirvana, in the time of the five degenerations, the time will come when those with the nature of deceiving children will trust examples as the Buddha's intention. At that time, this secret of self-continuity will arise. True awareness itself cannot be represented by examples. Although the five lights of intrinsic nature are naturally present, even if the five lights of reflection are shown, one will not become enlightened." Thus it is said. Is this not a prohibition of recognition through examples? That is because, without seeing the meaning of direct perception of awareness, one grasps with conceptual thought.
Chinese
因此，有些人用天空，有些人用不同的元素，有些人用光，以及用天神的形象来象征智慧的例子，仅仅是为了驳斥共同乘（显宗）和内外密法某些方面的不足之处。之所以这样说，是为了驳斥对作为驳斥对象的原始智慧（ཀ་དག་，kadag，本初清净）的实有自性的执着。在这个象征秘密心髓意义的场合，无论展示多少例子，都不会有误入歧途和执着的地方。因为那些亲眼见到智慧的人，仅仅是将其作为一种帮助来介绍，但最终，通过其本质、发展和融入的方式，就像水晶一样，象征着原始清净的完全通透，因此是合理的。这一点在续部中也有象征性的说明。如其中所说：“金刚萨埵的象征是，颜色是白色的，像月亮的光泽。”等等，通过例子、象征和意义这三者来象征智慧，从而展示了无生无灭、通透广阔的虚空。因此，这种与根基相符的介绍，是带有实修指导的，没有误入歧途和错误的地方，具备口耳相传的教言和实践，能够产生信任，消除怀疑，在词语和意义上相互关联，对于指示佛法传承的处所，被认为是最好的介绍。从胜乘珍宝藏中，通过介绍来象征金刚的难处，这是第二十一层楼。 第二十二层楼：确定三时象征的类别。 如是广泛地展示了修行的次第，现在为了展示修行者瑜伽士确定象征的次第，有三点：概括地展示前世修习的象征现在如何存在于身语意中；详细地解释现在进入道途的象征如何显现在三门和显现上；以秘密的方式总结中阴和来世确定解脱和迷惑的象征。第一点有三点：首先，身体如何修习身语意三者的象征；语言如何习惯的象征；心如何训练的象征。第一点是：前世通过身体的门修习了身语意，但中断了，因此现在展示其象征，有四点：象征的次第，元素的
English
Therefore, some use the sky, some use different elements, some use light, and the image of deities as examples to symbolize wisdom, merely to refute the deficiencies in certain aspects of the common vehicle (Exoteric) and the inner and outer tantras. The reason for saying this is to refute the attachment to the real self-nature of the original wisdom (ཀ་དག་，kadag，primordial purity), which is the object of refutation. In this occasion of symbolizing the meaning of the secret heart essence, no matter how many examples are shown, there will be no place for straying or attachment. Because those who have personally seen wisdom merely introduce it as a kind of help, but in the end, through its essence, development, and the way of integration, like crystal, it symbolizes the complete transparency of primordial purity, so it is reasonable. This point is also symbolically explained in the tantra. As it says, "The symbol of Vajrasattva is that the color is white, like the luster of the moon." And so on, through the three of example, symbol, and meaning to symbolize wisdom, thereby showing the unborn, unceasing, transparent, and vast space. Therefore, this introduction that is in accordance with the basis is with practical guidance, there is no place for straying and error, it has the oral transmission and practice, it can generate trust, eliminate doubts, and is interconnected in words and meaning, and it is considered the best introduction for indicating the place of the Buddhist Dharma lineage. From the Supreme Vehicle Treasure Trove, symbolizing the difficulty of Vajra through introduction, this is the twenty-first story. The twenty-second story: Determining the categories of the three times' symbols. Thus, the stages of practice are extensively shown, and now, in order to show the stages of determining the symbols of the practitioner yogi, there are three points: generally showing how the symbols of previous lives' practice are now present in body, speech, and mind; explaining in detail how the symbols of entering the path now appear in the three doors and appearances; concluding with the secret symbols of determining liberation and confusion in the bardo and future lives. The first point has three points: first, the symbol of how the body practiced the three of body, speech, and mind; the symbol of how the speech is accustomed; the symbol of how the mind is trained. The first point is: in the previous life, the three of body, speech, and mind were practiced through the door of the body, but it was interrupted, so now showing its symbols, there are four points: the order of the symbols, the elements of