Tibetan
།མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་ཞེས་བསྟན། །ཐོད་རྒལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་ན། །དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་མཚོན། །འཆར་བྱེད་སྣང་བ་སོ་སོའི་ལམ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྒོར། །ཟང་ཐལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤར། །འདི་མེད་རང་རྩལ་མི་རྫོགས་པས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྒོར། །ངོ་བོ་ཀ་དག་རྟོགས་ཕྱིར་ཤར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་ཆར་དབྱེ་བ་ནི། ག་བུར་དེ་ཚད་ནད་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་སྣང་ལ། གྲང་ནད་ལ་སྐྱོན་དུ་ཤར་ཡང་། ག་བུར་གྱི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ། གཞི་དང་གཞི་སྣང་གི་འཆར་ཚུལ་དེ་ཡང་རང་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་གྲོལ་རྐྱེན་དུ་སྣང་བས་ཡོན་ཏན་ལྟར་ཤར་ལ། མ་ཤེས་ན་ཆ་རེས་འཁྲུལ་པའི་གཞི་རེ་བྱེད་པས་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་ཡང་། གཞི་དང་དེའི་སྣང་བ་སྐྱོན་ཡོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ས་ལ་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས། འགྲོ་བ་ཡེ་སངས་ རྒྱས་པས། སྐྱོན་ཉིད་ཡོན་ཏན་དུ་ཤར་བས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་ཤར་ཏེ། ཡེ་ནས་སྐྱོན་རང་དག་ཏུ་གྲོལ་བའོ། །ལྷུན་གྲུབ་རྩལ་སྣང་གི་ངོ་ནས། ཡེ་ཤེས་ལྟར་ཤར་བས། འཁྲུལ་པ་འཇུག་ཚུལ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པས་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་ལ། ལྷུན་གྲུབ་ཅིག་ཅར་དུ་འདོད་པ་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པའི་རྩལ་ལས། རང་ཀ་མ་རང་གཞག་ཏུ་སྣང་བས་སྐྱོན་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པས་ན། བར་ཆད་དངོས་གྲུབ་ཏུ་གྱུར་པས། བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་རྙེད་དེ། ཡོན་ཏན་ཡང་མ་དམིགས་པར་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་དུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །ལྷུན་གྲུབ་སྣང་ཚུལ་གྱི་ཆ་ལས་གཉིས་མེད་དུ་ཤར་བ་ལ། འཁྲུལ་པ་འཇུག་ཚུལ་ལྟར་ན་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་བྱུང་ལ། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་ལྟར་ན་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་བར། མ་བཅོས་པར་རང་གཞག་ཏུ་བཞག་པས། བདག་མེད་སྟོང་པ་ཡོན་ཏན་དུ་གྲུབ་པས་སྐྱོན་བཙལ་དུ་མ་རྙེད་དེ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་བུདྡྷའོ། །ཡང་ལྷུན་གྲུབ་སྣང་ཚུལ་ལས་མཐའ་གྲོལ་ལྟར་ཤར་ལ། འཁོར་བ་འཇུག་ཚུལ་ལྟར་ན་རྟོག་ཚོགས་སྐྱོན་དུ་མར་འཁྲུལ་པས། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་ལྟར་ན། མཐའ་གཉིས་དབུས་སུ་གྱུར་པས་མཐའི་འཁྲུལ་པ་རང་གྲོལ་བས་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས་བུདྡྷའོ། །ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོར་བྱུང་ལ། འཁོར་བ་འཇུག་ཚུལ་ལྟར་ན་མ་དག་པ་འཁྲུལ་པར་སྣང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་ལྟར་ན་ཡེ་དག་རྩལ་རྫོགས་སུ་གྲོལ་ནས་སངས་རྒྱའོ། །ཡང་ལྷུན་གྲུབ་སྣང་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོར་ བྱུང་ལ། འཁོར་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདི་ཀ་ལྟར་མར་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་། བར་དོ་ཐ་མ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ངེས་པའི་གདེང་མ་སྐྱེས་པས་སྲིད་པའི་བར་དོར་འཁྲུལ་པའོ། །འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་ལྟར་ན་མ་ཡེངས་གནས་དག་ཏུ་གྲོལ་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཀ་དག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་ཚུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་། གཞི་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་དག་དངོས་གཞི་དྲུག་པོ་རེ་རེའི་སྟེང་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོས་གྲོལ་ཡང་སྲིད་པ་མ་འགགས་གྲོལ་ལུགས་དྲུག་པོའི་སྟེང་དུ་གྲོལ་བའི་སྒོ་དང་བདུན་ནོ། །ཡང་འཁྲུལ་ནས་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་མ་ཤེས་པས་རིམ་པ་དྲུག་པོ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་འཁྲུལ་ཏེ། མ་དག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རགས་པར་སོང་བ་ལས། རྫུས་སྐྱེས་དང་འོད་ཀྱི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་ཏེ་ལུས་གྲུབ་བོ། །རིམ་གྱིས་པ་བར་དོ་ནས་གྲོལ་བ་ཡང་བརྟན་པ་ཐོབ་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་ལུགས་བདུན་པོ་དེར་ངེས་ལ། དེར་རྟོགས་པ་མ་སྐྱེས་ཤིང་གོམས་པ་ཡུན་ཐུང་བའི་དབང་པོ་ཐ་མ་ནི། དེར་ས་མ་ཟིན་པས་སྲིད་པའི་བར་དོ་ཤར་ཏེ། ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཐུག་པའོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་གཞི་དང་། གྲོལ་གཞི་གཉིས་ཀ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ལ་ཐུགས་པས་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་འཆར་ནུབ་སྣང་ཚུལ་གྱི་འཐད་པ་དགོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདི་དང་། བར་དོའོ། །ཚེ་འདིར་གང་ཟག་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་དུས་ན། གཞི་དེ་སྙིང་ག་ན་གནས་པའི་ནང་གདངས་གཞི་སྣང་གི་ཆ་འོད་རྩ་དང་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་ལ་སྣང་སྟེ་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོ་ཆོས་ ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ན་གཙོ་ཆེར་སྣང་སྟེ། འོད་སྣང་དང་། ཕྱིའི་ས་རྡོ་ནང་གི་རྟོག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལ་ཤར་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཤེས་པའི་ཉམས་རྣམས་སོ། །འོད་ལྟར་ཤར་བ་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་སྣང་བའོ། །སྐུ་ལྟར་ཤར་བ་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་དུས་ན་གཉིས་མེད་དང་མཐའ་གྲོལ་ལྟར་ཤར་བའོ། །ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ན་ནང་གི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་འཆར་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་རྫོགས་ནས་ཕྱིའི་གཞི་སྣང་ངོ་བོ་ལ་ཐིམ་པས་མ་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བའོ། །བར་དོ་ལ་དང་པོ་གཞི་དེ་ཀ་དག་གི་སྣང་བར་ཤར་ནས། གཞི་སྣང་གི་ཆ་འོད་གསལ་དུ་ཤར་ནས། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་སྐུ་ལྟར་ཤར་བ་ཚོམ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་འོད་ལྟར་ཤར་བ་བཞི་སྦྱོར་རོ། །ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བ་
Chinese
显现为不清净轮回之门。因有顿超智慧，以清净自性昭示清净。显现之诸般现象之路，于清净大智慧之门，通彻显现为三种形态。若无此，则自力不能圆满，故于清净大智慧之门，为证悟本初清净之体性而显现。如是。第二，以缘起区分过患与功德之别：樟脑于热病显现为功德，于寒病则显现为过患，然樟脑之体性中，过患与功德皆未成立。如是，基与基现之显现方式，于认识自性者，显现为解脱之缘而如功德般显现，若不认识，则成为逐一迷惑之基础而如过患般显现，然基及其显现，并无成立为过患与功德。又，于任运成就之地，从迷惑还灭之角度而言，众生本已成佛，过患亦显现为功德，故恶缘亦显现为助伴，本初即已于过患中解脱而自净。从任运成就力显现之角度而言，如智慧般显现，若从迷惑产生之方式而言，则烦恼迷惑为过患之相，然任运成就顿然欲求乃是迷惑还灭之力，以自性本然安住之方式显现，故过患转为功德，障碍亦转为成就，故未寻得阻碍之魔与烦恼，亦未执著功德，而通彻于四种智慧之结合。从任运成就显现方式之角度而言，显现为二元对立之解脱，若从迷惑产生之方式而言，则生起我与他二者，若从迷惑还灭之方式而言，则不分我与他，不作修饰而安住于自性本然，故无我空性成立为功德，过患亦无从寻觅，于轮回与涅槃二元对立中成佛。又，从任运成就之显现方式而言，如脱离边见般显现，若从轮回产生之方式而言，则妄念聚合迷惑为过患，若从迷惑还灭之方式而言，则二边转为中道，故边见之迷惑自解脱，迷惑显现为智慧而成佛。又，从任运成就功德之角度而言，于清净智慧之门显现，若从轮回产生之方式而言，则不清净显现为迷惑，若从迷惑还灭之方式而言，则于本初清净力圆满中解脱而成佛。又，从任运成就显现方式之角度而言，不清净显现为轮回之门，轮回
English
Appears as the door of impure samsara. Because of having Tögal (ཐོད་རྒལ་) wisdom, purity itself demonstrates purity. The paths of various appearing phenomena, in the door of great pure wisdom, appear transparently in three forms. Without this, one's own potential is not perfected, therefore, in the door of great pure wisdom, it appears in order to realize the essence of primordial purity. Thus it is. Secondly, the division of faults and virtues by conditions: camphor appears as a virtue for feverish diseases, but appears as a fault for cold diseases. However, in the essence of camphor, faults and virtues are not established. Likewise, the way the ground and ground-appearance manifest, for those who know their own nature, it appears as a condition for liberation and manifests as a virtue. If one does not know, it becomes a basis for gradual confusion and appears as a fault. However, the ground and its appearance are not established as faults or virtues. Moreover, in the spontaneously accomplished ground, from the aspect of reversing delusion, beings are primordially enlightened. Faults themselves appear as virtues, so adverse conditions appear as helpers, and from the beginning, faults are liberated into self-purification. From the aspect of spontaneously accomplished potential appearance, it appears as wisdom. If one considers the way delusion arises, then afflictions are deluded as the form of faults. However, the spontaneous desire for instantaneousness is the power of reversing delusion. Because it appears as self-existing in its own nature, faults become virtues. Obstacles become accomplishments. Therefore, one does not find obstructing demons and afflictions, and one does not fixate on virtues, but is transparent in the union of four wisdoms. From the aspect of spontaneously accomplished appearance, it appears as non-duality. If one considers the way delusion arises, then self and other arise as two. If one considers the way delusion reverses, then without separating self and other, it is left uncorrected in its own nature. Therefore, selflessness and emptiness are established as virtues, and faults cannot be found. In the non-duality of samsara and nirvana, it is Buddhahood. Again, from the aspect of spontaneously accomplished appearance, it appears as liberation from extremes. If one considers the way samsara arises, then conceptual aggregates are mistakenly taken as faults. If one considers the way delusion reverses, then the two extremes become the middle way, so the delusion of extremes is self-liberated, and delusion appears as wisdom, and one becomes Buddhahood. Again, from the aspect of spontaneously accomplished virtue, it arises as the door of pure wisdom. If one considers the way samsara arises, then impurity appears as delusion. If one considers the way delusion reverses, then one is liberated in the perfection of primordial purity and becomes a Buddha. Again, from the aspect of spontaneously accomplished appearance, impurity appears as the door of samsara, samsara
Chinese
有两种迷途：如同将“此”误认为“彼”一般，以及未对中阴的究竟自成珍宝生起确信，从而迷途于有之中阴。若能如实转变迷途，便能于无散乱的清净处解脱成佛。此乃本体本初清净，远离戏论，自性任运成就，功德圆满之显现。对于未证悟根本者而言，则显现为过患任运成就。即使于六根本各自之上，利根者亦能解脱，然若有之未断，则有六种解脱之方式，共有七种解脱之门。又，若迷途后不知如何转变，则如六种次第般次第迷途，此即所谓不净之门。迷途日渐粗重，从而由化生及光之卵中出生，身体得以形成。次第从中阴解脱，亦能获得稳固，智慧之能力得以圆满，从而确定于七种解脱之方式。然于彼处未生起证悟，且串习短暂之钝根者，因于彼处未能把握，故有之中阴显现，与后世之显现相遇。因此，迷途之根本与解脱之根本，皆在于自成之门，故应善加了知。 三、安立显现与隐没之理，分为二：即“此”与“中阴”。于此生中，具精进者修持之时，根本安住于心间之内在明点，根本显现之部分显现于光脉与外在虚空之中，不净轮回之门，于法性现前之时，主要显现，即光之显现，以及外在之土石，内在之分别念等等，皆于根识中显现。以智慧之门修持时之显现与觉受等，如光般显现，乃觉受增长之显现。如身般显现，乃觉性达到极致。于法性穷尽之时，如二无别与边解脱般显现。如悲心般显现，乃于一切时，内在之智慧与慈悲生起等。彼等圆满后，外在之根本显现融入本体之中，从而于根本之地解脱。 于中阴时，首先，根本显现为本初清净之显现，根本显现之部分显现为光明，于任运成就之显现中，如身般显现者，乃为众聚。如智慧与光般显现者，乃为四合。任运成就珍宝之显现。
English
There are two kinds of delusion: like mistaking "this" for "that," and not generating certainty in the ultimate spontaneously present jewel of the bardo, thereby being deluded in the bardo of existence. If delusion can be reversed as it is, one can be liberated and attain Buddhahood in a state of non-distraction and purity. This is the essence of primordial purity, free from elaboration, with the nature of spontaneous perfection, manifesting as the completion of qualities. For those who have not realized the ground, faults manifest as spontaneously accomplished. Even on each of the six fundamental entities, sharp faculties can be liberated, but if existence is not cut off, there are six ways of liberation, making a total of seven gates of liberation. Furthermore, if one is deluded and does not know how to reverse the delusion, one is gradually deluded in the manner of the six stages, which is called the impure gate. Delusion becomes increasingly coarse, resulting in birth from apparitional birth and the egg of light, and the body is formed. Gradual liberation from the bardo also attains stability, and the capacity of wisdom is perfected, thereby being certain in the seven ways of liberation. However, for dull faculties who have not generated realization there and whose habituation is short-lived, because they have not grasped the ground there, the bardo of existence dawns, encountering the appearances of the future. Therefore, the basis of delusion and the basis of liberation both converge on the gate of spontaneous presence, so it should be well understood. Third, establishing the validity of the appearance and disappearance of phenomena is divided into two: this life and the bardo. In this life, when a diligent individual practices, the ground, the inner essence residing in the heart, and the aspect of the fundamental appearance manifest in the light channels and the outer sky. The gate of impure samsara, when the nature of reality manifests, is mainly the appearance of light, and external earth and stones, internal conceptual thoughts, and so on, appear to the senses. The appearances and experiences of consciousness when practicing the path of wisdom are like the appearance of light, which is the increasing development of experience. The appearance like a body is the perfection of awareness. When the nature of reality is exhausted, it appears like non-duality and liberation from extremes. The appearance like compassion is the arising of inner wisdom and compassion at all times. After these are perfected, the external fundamental appearance dissolves into the essence, thereby being liberated on the original ground. In the bardo, first, the ground appears as the appearance of primordial purity. The aspect of the fundamental appearance appears as clear light. In the appearance of spontaneous presence, what appears like a body is the assembly. What appears like wisdom and light is the four unions. The appearance of the spontaneously present precious jewel.