Tibetan
། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། རྩ་བའི་དོན་གྱིས་མཚན་ངོས་བཟུང་། །ཡོ་ག་དོན་གྱིས་མཇུག་སྒོ་བསྟན། །དགོས་ཆེད་དོན་གྱིས་རང་སར་བཞག །ཚིག་གི་དོན་གྱིས་དཀྱུས་ཉིད་སྤྲད། །ལོ་རྒྱུས་དོན་གྱིས་ཡིད་རྣམས་ཚིམ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ལོ་རྒྱུས་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །གསང་ཆེན་ངེས་པའི་བཀའ་འདི་ལ། །ཡིད་མི་ཆེས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །རྩ་བ་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །ཆོས་རྣམས་རིག་པར་མི་འདུས་པས། །མཐའ་ཡས་པ་ཡི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཡོ་ག་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །ཐེག་པའི་རུ་ཤན་མི་ཕྱེད་པས། །ཆེ་ཆུང་རིམ་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །དགོས་ཆེད་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །རྫོགས་ཆེན་འབད་རྩོལ་མེད་པ་ལ། །དོན་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན་ དུ་འགྱུར། །ཚིག་གི་དོན་གྱིས་མ་བཤད་ན། །རྒྱུད་རྣམས་རིམ་པར་གསལ་བའི་ཚིག །འབྲུ་མི་ཆོམས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་པས་ནི། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། རང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྐྱོབ་པ་དང་། །གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སུན་འབྱིན་ཕྱིར། །བཤད་བྱ་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་ངེས་པས་བཤད་ན། སྣ་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ། དཔག་བསམ་ལྗོན་པའི་ཆིངས་ལྔ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྟག་མོའི་མཆོངས་སྟབས་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དོན་གྱི་ས་ཆེན་བཅད་དེ་བཤད། །ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུའི་བློས། །དོན་གྱི་ཁོག་རྣམས་ཕུབ་སྟེ་བཤད། །སེང་གེའི་གདངས་སྐད་ལྟ་བུའི་བློས། །ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་བཤད། །རུས་སྦལ་ནུར་འགྲོས་ལྟ་བུའི་བློས། །ཡི་གེའི་འབྲུ་རྣམས་ཆོམས་པར་བཤད། །ཕོ་རོག་སོ་ཏོག་ལྟ་བུའི་བློས། །གོལ་སྒྲིབ་གདར་ཤ་བཅད་དེ་བཤད། །གྱད་ཀྱི་དོར་ཐབས་ལྟ་བུའི་བློས། །རྒྱས་པ་དོན་ལ་བསྡུས་ཏེ་བཤད། །གླང་ཆེན་ཉལ་བ་ལྟ་བུའི་བློས། །ལྟ་བ་དམིགས་ལ་བཙུད་དེ་བཤད། །མཁའ་ལྡིང་རྒུམ་མཐུན་ལྟ་བུའི་བློས། །དོན་གྱི་དམིགས་རྣམས་བཙལ་ཏེ་བཤད། །གླག་ མོ་གཟན་འཇུམས་ལྟ་བུའི་བློས། །དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བཤད། །གནའ་ཕྲུག་བྲག་འཛེག་ལྟ་བུའི་བློས། །མི་འཚམས་པ་དང་འཚམས་པར་བཤད། །མུ་ཏིག་བསྟར་བརྒྱུས་ལྟ་བུའི་བློས། །མན་ངག་དོན་དུ་བསྡེབས་ཏེ་བཤད། །དུས་ཀྱི་འབྲུག་ཆར་ལྟ་བུའི་བློས། །ཕ་རོལ་སུན་རྣམས་ཕྱུང་སྟེ་བཤད། །མཚན་མ་བུ
Chinese
《日月和合续》中说：以根本之义确定名称，以瑜伽之义显示结尾，以必要之义安住于自处，以词句之义赋予次第，以历史之义满足心意。如是未解说的过失是：其中说，若不以历史之义解说，对于这伟大的秘密教言，会产生不信任的过失。若不以根本之义解说，诸法不会汇集于智慧，会产生无边际的过失。若不以瑜伽之义解说，不会区分乘的差别，大小次第会变得无意义。若不以必要之义解说，对于无需勤奋的圆满大，会产生无意义的过失。若不以词句之义解说，续部的次第分明的词句，会产生不清晰的过失。如是。善加解说的利益是：其中说，如是舍弃诸过失，一切功德将会圆满。如是。必要是：在《智慧自解脱》中说：为了守护自己的宗派，以及为了驳斥他人的宗派，才需要解说。如是。若以广泛确定名相的方式解说，有二十三种珍宝的比喻，以及五种如意树的系缚，总共以二十八种方式解说。又是其中说：以母虎跳跃般的智慧，截断意义的大地而解说。以大鹏鸟翱翔般的智慧，覆盖意义的内涵而解说。以狮子吼叫般的智慧，以威力压倒小乘而解说。以乌龟缓慢爬行般的智慧，清晰地解说文字的字句。以乌鸦啄食般的智慧，区分错误和正确而解说。以巨人力士投掷般的智慧，将广大的意义归纳而解说。以大象睡眠般的智慧，将见解安住于目标而解说。以雄鹰盘旋般的智慧，寻找意义的目标而解说。以老鹰俯冲抓取般的智慧，对意义毫无怀疑地解说。以孩童攀岩般的智慧，解说适合与不适合。以珍珠串联般的智慧，将口诀组合成意义而解说。以时节雷雨般的智慧，驳斥他人的诽谤而解说。名称的子。
English
From the Tantra of Sun and Moon Union: "Identify the name with the meaning of the root. Show the conclusion with the meaning of yoga. Abide in one's own place with the meaning of necessity. Bestow the sequence itself with the meaning of words. Satisfy the minds with the meaning of history." The faults of not explaining in this way are: It says in that very text, "If not explained with the meaning of history, for this great secret teaching, the fault of disbelief will occur. If not explained with the meaning of the root, the dharmas will not gather into wisdom, the fault of limitlessness will occur. If not explained with the meaning of yoga, the distinctions of the vehicles will not be distinguished, the order of great and small will become meaningless. If not explained with the meaning of necessity, for the Great Perfection without effort, the fault of meaninglessness will occur. If not explained with the meaning of words, the clearly arranged words of the tantras, the fault of unclear syllables will occur." Thus it is. The benefits of explaining well are: It says in that very text, "By abandoning these faults in this way, all qualities will be perfected." Thus it is. The necessity is: In "Wisdom Self-Liberated" it says: "For the sake of protecting one's own doctrine, and for the sake of refuting the doctrines of others, explanation is needed." Thus it is. If explained by extensively ascertaining the categories, there are twenty-three examples of precious jewels, and five bonds of the wish-fulfilling tree, explained in twenty-eight ways. Again, it says in that very text: "With the wisdom like the leap of a tigress, cut off the great earth of meaning and explain. With the mind like a great garuda soaring in the sky, cover the contents of meaning and explain. With the mind like the roar of a lion, overpower the lesser vehicles with power and explain. With the mind like a tortoise crawling slowly, clearly explain the syllables of the letters. With the mind like a crow pecking, distinguish between error and correctness and explain. With the mind like a giant throwing, condense the extensive into meaning and explain. With the mind like an elephant sleeping, fix the view on the object and explain. With the mind like a garuda circling, seek the objects of meaning and explain. With the mind like an eagle swooping down to seize, explain the meaning without doubt. With the mind like a child climbing a cliff, explain what is suitable and unsuitable. With the mind like stringing pearls, combine the instructions into meaning and explain. With the mind like a seasonal thunderous rain, refute the slanders of others and explain. The name of the child."
Tibetan
ད་པ་ལྟ་བུའི་བློས། །སྒོ་མོ་ཀུན་ནས་བསྡུར་ཏེ་བཤད། །དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུའི་བློས། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོར་བཤད། །མཁའ་གསལ་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་བློས། །ཐམས་ཅད་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པར་བཤད། །གཏིང་གསལ་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་བློས། །འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པར་བཤད། །སེང་གེ་བཞུགས་ཚུལ་ལྟ་བུའི་བློས། །སྒོམ་པའི་དོན་དང་བསྟུན་ཏེ་བཤད། །ངང་མོ་མཐུན་འགྲོས་ལྟ་བུའི་བློས། །དོན་གྱི་ཁོག་ཕུབ་བསྡེབས་ཏེ་བཤད། །བར་སྣང་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་བློས། །ཆོས་དབྱིངས་རྒྱན་དང་བཅས་པར་བཤད། །སྤུ་གྲི་སོ་འདེབས་ལྟ་བུའི་བློས། །ལྟ་བ་ལ་ཤན་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་བློས། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་དང་བཅས་ཏེ་བཤད། །བར་སྣང་གློག་འགྱུ་ལྟ་བུའི་བློས། །ཚིག་རེ་དོན་རེས་མྱུར་བར་བཤད། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལྟ་བུའི་བློས། །རྒྱ་ཆེ་ཐུག་པ་མེད་པར་བཤད། །ཟུག་པ་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་བློས། །རིག་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ་བཤད། །འདྲིལ་བ་སྡོང་པོ་ལྟ་བུའི་བློས། །ཆོས་རྣམས་དོན་ལ་དྲིལ་ཏེ་བཤད། །གྱེས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུའི་བློས། ། གདམས་ངག་དོན་གྱིས་བཏབ་སྟེ་བཤད། །རྒྱས་པ་ལོ་འདབ་ལྟ་བུའི་བློས། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལྟ་བུར་བཤད། །གསལ་བ་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་བློས། །སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ལྟར་བཤད། །སྨིན་པ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའི་བློས། །འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པར་བཤད། །དེ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་ཐབས་རྣམས། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་དུས་ན། འཆད་པ་པོ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའམ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ངམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བསྒོམས་ལ། ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་སྤྲོས་པས། ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ཏེ། མ་རིག་པའི་གཉིད་སངས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་རྙེད། ཐར་པའི་ལམ་ལ་འཁོད། ཚིག་དོན་གྱི་གནས་རྟོགས་པར་བསམ་ཞིང་། ཉན་པ་པོ་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དང་། སེམས་མ་དང་། མཁའ་འགྲོའི་སྣང་བར་ཤེས་པས། སྦྱོར་བ་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་འོད་གསལ་རྟོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས། བདག་དང་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ལ། །ཡིན་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། དངོས་གཞི་འོག་མིན་གྱི་ཞིང་ན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འབྱུང་བ་དང་། རྗེས་ལ་སེམས་ཅན་དང་བསྟན་པ་ཡུན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག །སེམས་ ཅན་ཐམ
Chinese
像冰雹一样的智慧，从各个方面比较着讲述。像如意树一样的智慧，非常广大地讲述。像晴空中的太阳一样的智慧，普遍地照耀一切讲述。像清澈的月亮一样的智慧，讲述轮回、寂灭和超越。像狮子端坐一样的智慧，配合禅修的意义讲述。像天鹅和谐漫步一样的智慧，将意义的精髓结合起来讲述。像天空中的彩虹一样的智慧，以法界的庄严来讲述。像剃刀磨砺刀刃一样的智慧，对见解进行辨析讲述。像镜子坛城一样的智慧，结合因和缘两种讲述。像天空中的闪电一样的智慧，一句一句迅速地讲述。像虚空一样的智慧，广大而没有边际地讲述。像根部的疼痛一样的智慧，指示觉性的事物讲述。像卷起来的树干一样的智慧，将诸法归纳为意义讲述。像分开的树枝一样的智慧， 用诀窍的意义来种植讲述。像茂盛的树叶一样的智慧，像二十一个一样讲述。像明亮的花朵一样的智慧，像两种灯一样讲述。像成熟的果实一样的智慧，讲述果不退转为因。像这些一样的讲述方法，应当依次了解。如是讲述和听闻的时候，将讲述者观想为导师普贤王如来，或金刚持，或金刚萨埵，通过法的光芒遍布虚空，使如尘土般众多的有情听到，从无明的睡眠中醒来，获得智慧的意义，安住于解脱的道路，思维通达词句的意义。将听闻者视为种姓的菩萨、菩萨母和空行母的显现，专注于结合心之殊胜光明，为了我和无边众生，本来就是佛，在是佛的自性中，发起殊胜菩提心。如是说，正行在下方世界的清净刹土中，显现而无自性的五圆满坛城的法轮生起，以及为了众生和教法长久住世的回向。愿佛陀的教法兴盛广大！一切有情
English
Like a hailstone-like intellect, it explains by comparing from all aspects. Like a wish-fulfilling tree-like intellect, it explains in a very extensive and grand manner. Like a clear sky sun-like intellect, it explains by pervading everything completely. Like a clear-bottomed moon-like intellect, it explains samsara, nirvana, and transcendence. Like a lion's seated posture-like intellect, it explains in accordance with the meaning of meditation. Like a swan's harmonious gait-like intellect, it explains by combining the essence of the meaning. Like a rainbow in the sky-like intellect, it explains with the adornment of the dharmadhatu. Like a razor sharpening its edge-like intellect, it explains by distinguishing views. Like a mirror mandala-like intellect, it explains with both cause and condition. Like lightning flashing in the sky-like intellect, it explains quickly with each word and meaning. Like an empty sky-like intellect, it explains broadly and without limit. Like a throbbing root-like intellect, it explains by pointing out the object of awareness. Like a rolled-up tree trunk-like intellect, it explains by condensing all dharmas into meaning. Like diverging branches-like intellect, It explains by planting with the meaning of instructions. Like flourishing leaves-like intellect, it explains like twenty-one. Like a clear flower-like intellect, it explains like two lamps. Like a ripening fruit-like intellect, it explains that the fruit does not revert to the cause. Like these kinds of explanation methods, one should understand them in order. Thus, at the time of explaining and listening, contemplate the explainer as the teacher Samantabhadra, or Vajradhara, or Vajrasattva, and through the rays of dharma spreading throughout the sky, may all beings as numerous as the dust of fields hear, awaken from the sleep of ignorance, find the meaning of wisdom, abide on the path of liberation, and contemplate understanding the meaning of words. Knowing the listeners as manifestations of noble bodhisattvas, bodhisattva mothers, and dakinis, focus on the union of the supreme clarity of mind, and for myself and limitless sentient beings, who are primordially Buddhas, in the nature of knowing that we are Buddhas, generate the supreme bodhicitta. Thus it is said, in the pure land of Akanishta below, the wheel of dharma of the fivefold perfect mandala, which appears but has no inherent nature, arises, and the dedication for the sake of sentient beings and the teachings enduring long. May the Buddha's teachings flourish and spread! All sentient