Tibetan
་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་ བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ། མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་ འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྡེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་
Chinese
宗派的详细分类。广泛地确定宗派的类别：从《智慧自生大续》中说：“嗟！秘密金刚持，我的宗派虽然不可思议，但可归纳为两种说法：轮回和涅槃。”这里所说的意义有两种：世间的宗派和出世间的宗派。第一种又分为宗派的体性、词义、分类、必要和结果五种。体性是指不超越轮回的任何心识范畴，它以可获得的结果为目标，并存在于范畴确定的词义中。词义是：与世间的善行相结合并安立。
English
Detailed classification of tenets. Extensive determination of the categories of vehicles: From the Rigpa Rangshar Chenpo Tantra: "Alas! Secret Vajra Holder, my vehicle, though inconceivable, is summarized into two ways of speaking: samsara and nirvana." Here, the meaning of what was said has two aspects: worldly vehicles and vehicles that transcend the world. The first also has five aspects: the nature of the vehicle, its definition, its divisions, its purpose, and its result. The nature is any category of mental activity that does not surpass samsara, which aims at the result to be obtained and exists in the meaning of the words that define the category. The definition is: it is that which is joined and established with worldly goodness alone. The divisions are: two vehicles, the vehicle of maintaining the status quo and the vehicle of reversal. The purpose is: to accomplish one's own result. The result is: when one's own result is manifested by that method. Among these, the vehicle of gods and humans that maintains the status quo is: by accumulating meritorious actions such as firmly abiding in the ten virtues and the sojong, it is a method for accomplishing the happiness of gods and humans in the future. Since it becomes a basis for whatever accomplishment one engages in, it is called the vehicle of maintaining the status quo. From the Vajrasattva Mayajala Great Tantra: "The earliest of the vehicles is the vehicle of gods and humans." The reversed vehicle is: From the Rangshar: "The reversed vehicle is as follows: it asserts three hundred and sixty aggregates of the world." Therefore, this has two aspects: generally indicating the nature of permanence and annihilation, and specifically explaining its categories. The first has two aspects: viewing as permanent and viewing as annihilation. The first is that although there are many different assertions according to the systems of the non-Buddhists, since the Samkhya school, which asserts a permanent cause, is the root of all views, it is explained first: The nature of the equal proportion of the three components of particle, darkness, and vigor is called self, and it exists in the heart of all sentient beings, having a form that corresponds to the size of the body. For large beings, it is the size of a thumb; for small beings, from the size of a pea pod to a mustard seed, and so on. Moreover, it is white, oily, round, indestructible and unbreakable, and the self that no one can see exists in a hidden way. Now, particle, darkness, and vigor, that is, the equal proportion of the three components of desire, hatred, and delusion
Chinese
之时。 其自性由自身证悟，是不可见的自性。之后获得解脱时，如同天堂之上白伞遍布，他们认为解脱会显现为具有颜色和形状。 现在，如果不了解其自性不动摇的本体，无有作为，是意识所食者，恒常存在的自性，就会流转轮回。如果了解且不从其本体中散乱，就能解脱。并且在此生中，如果善用供养布施等，来世就能在有权势之处，拥有圆满的眷属和受用，他们是这样认为的。 从此又分出许多各自不同的宗派。《入行论》中说：“食者常有实，非作者之我，有德无为者，数论派所计。略依彼等别，外道宗繁兴。” 断见者，即顺世外道。他们认为，除了现在所见所闻的苦乐感受之外，没有前世后世、业果、解脱等任何事物。 此派又分原因断见和结果断见两种。第一种，如裸体派的尼虔子等一些人认为，以前的心不是现在的心，四大具有自然存在的意识，它被四大覆盖而不可见。当与冷热等因素相遇时，潜在的自然意识就会苏醒，新的身体进入新的意识，从而形成有情。 而且，因为土地具有潜在的自然意识，所以能生长植物和森林等。因为水具有这种意识，所以能产生湿润、流动和发出声音。因为火具有这种意识，所以能燃烧和焚烧。因为风具有这种意识，所以能产生摇动和支撑。因此，树木、石头和粗大的物体都具有意识。如果它们互相碰撞就会发出声音，抛出去就会移动。有些树木晚上叶子收缩，白天展开，剥皮后会干燥，然后又会重新生长等等。因此，如果众生有前世的业和意识，那么树木等也应该有前世，但事实并非如此，它们是突然产生的，是现在聚合的结果。
English
At that time. Its own nature is realized by itself, it is an invisible nature. Later, when liberation is attained, like a white umbrella spread all over the heavens, they believe that liberation will appear as having color and shape. Now, if one does not understand its nature, the unwavering essence, being free from action, being the eater of objects of consciousness, the constantly existing nature, one will wander in samsara. If one understands and does not stray from its essence, one can be liberated. And in this life, if one makes good use of offerings and generosity, in the next life one will be born in a place of power, possessing perfect retinue and enjoyment, so they believe. From this, many different schools have branched out. As stated in the *Entering the Bodhisattva's Way of Life*: "The eater is permanent and real, not the agent self, possessing virtues and being inactive, is what the Samkhya school considers. Relying slightly on their distinctions, various non-Buddhist schools have flourished." The nihilists are the materialists. They believe that apart from the happiness and suffering experienced in the present, there is no past or future life, no cause and effect of karma, no liberation, and nothing else. This school is further divided into those who assert the cessation of cause and those who assert the cessation of effect. The first is that some, such as the naked ascetics and the son of Nigrantha, believe that the previous mind is not the present mind, because the four elements have a naturally existing consciousness. That consciousness is enveloped by the elements and is invisible. When it encounters conditions such as heat and moisture, the latent natural consciousness awakens, and a new mind enters a new body, thus forming a sentient being. Moreover, because the earth has a latent natural consciousness, it produces plants and forests, and so on. Because water has it, it produces moisture, movement, and sound. Because fire has it, it burns and incinerates. Because wind has it, it produces movement and support. Therefore, trees, stones, and coarse objects all have consciousness. If they collide with each other, they will make a sound, and if thrown, they will move. Some trees shrink their leaves at night and expand during the day, and if the bark is peeled off, they will dry out and then regenerate, and so on. Therefore, if beings have karma and consciousness from previous lives, then trees and so on should also have previous lives, but this is not the case, they arise suddenly, as a result of the present aggregation.