Tibetan
རིག་པའི་གནས་སོ། །དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེ ས་ནི་གནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ནི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་གསལ་ལ་དྭངས་པའམ་དཔེར་ན་ཉའི་མིག་བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་དུ་གནས་སོ། །དེ་དང་རིག་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་སྙིང་གི་རྩེ་མོ་ནས་ཡར་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྣལ་མ་ཙམ་སྒལ་ཚིགས་འདབ་ནས་ཡར་ཡོད་དེ་དེ་ནས་ལམ་བྱུང་ནས་མགོའི་ནང་དུ་འཇུག་གོ། །རྩ་དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡས་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་ཀླད་པར་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྣ་བའི་འདབ་གཡས་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་མིག་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ལས་མིག་ནམ་མཁའ་ལ་བཟློག་སྟེ་རྩ་གཅུན་ཏེ་བལྟས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་སྣང་གིས་ནམ་མཁའ་གང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་གི་དབུས་ཀྱི་འོད་རྩ་ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ལས་གྱེས་པའི་ཡར་རྩེ་དར་དཀར་སྣལ་མ་ནི་སྙིང་རྩེ་ནས་སྒལ་ཚིགས་བརྒྱུད་དེ་རྣ་བ་ནས་ཡལ་ག་གསུམ་གྱི་གཉིས་མིག་གི་སྒོར་ཟུག །དབུས་མ་ཚངས་བུག་ལ་ཟུག་གོ། །ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སོ་སོ་ལ་སྙིང་ནས་འབྲེལ་ལོ། །ཤེལ་བུག་ཅན་ནི་སྲོག་པ་རྩ་ན་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་ལྔའི་གདངས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བླང་བྱའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་གནས་པའི་རྟེན་རྩ་སྦྱོང་བ་འཆར་བའི་སྒོ་སྒྲོན་མ་གཟུང་བ། སྣང་བའི་གདངས་འོད་གསལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་གནས་པས་གནད་གཉིས་ཀྱིས་ ལམ་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། དེའང་སྤྱིའི་གནད་རླུང་སེམས་གཅུད་ལ་བོར་ཞིང་སྒྲོན་མ་ཨར་ལ་གཏད་པས་དབྱིངས་རིག་གི་འཕེལ་ཟད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས། །ཏིལ་འབྲུ་ལས་ནི་མར་བཞིན་དུ། །ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་ནི། །ཡེ་ཤེས་རླན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ལུས་དང་བསྟུན་པས་སྐུ་རྣམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཁ་དོག་རྟགས། །ལས་དང་འཇུག་དང་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས། །གདངས་དང་བཅས་ཏེ་ཁྱབ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཉིད་དང་སྒྲོན་མའི་ལས། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་རྟགས་ཕྱེ་བའོ། །སྨིན་བྱེད་ཐིག་ལེ་སོ་སོའི་གནད། །འགྱུར་བྱེད་རྟོག་པ་རགས་འཛིན་པ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་བཞི་གཉིས་ཆ། །ལས་འབྱུང་འཇུག་པའི་དབྱེ་བ་ལས། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་སུ། །རིན་ཆེན་འདུས་པ་ཟུར་བརྒྱད་སྒོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་ལྔ་སྟེ། །རླུང་དང་ཤེས་པའི་རྩལ་ཡང་ལྔ། །ཐམས་ཅད་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐུ་ཡི་གནད་ནི་གདངས་ཀྱིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འདུག་སྟངས་དག་གིས་སོ། །ཐིག་ལེ་བསྐྱིལ་ཞིང་དཀྲུགས་པས་འགྲུབ། །འོད་ནི་ཡས་ཤིང་སྡུད་པའོ། །འབྲེལ་ལྡན་བསྡོམས་པས་རླུང་གི་གནད། །འཇུག་པའི་ལས་ནི་མཐའ་ཡིས་དབྱེ། །དེ་ཡི་འགྱུར་བྱེད་ལས་རླུང་ཟད། །འཁྲུལ་པའི་སྡེབས་དང་སྦྱར་བའོ། །རིག་པའི་གནད་ནི་དབྱུང་བ་དང་། །བསྐྱིལ་ཞིང་མཁའ་ལ་གཏད་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་བསྡུ་བ་དང་། །དགུག་དང་ཁམས་ཀྱི་བྱེར་ཡས་སྦྱར། ། སྣང་བའི་གནད་ནི་འཕེལ་དང་ཟད། །སྣ་ཚོགས་རང་སར་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་གནད་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་གཙོ་མོ་གསུམ་གྱི་གནད་གཅུན་པས་རླུང་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲ་བར་གཞུག་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལམ་ཉིད་ནི། །རང་གི་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ལ། །སྐུ་གསུམ་རང་རྫོགས་གནས་པ་ལས། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །མ་གསུམ་དག་གིས་ལུས་བཟུང་སྟེ། །དབུས་མས་འཁོར་ལོ་བཞི་རྟེན་བྱས། །འདི་དག་གཡས་གཡོན་དབུས་གནས་པས། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ལུས་དང་ཡན་ལག་སྐྱེད་པ་དང་། །སྒྲོན་མ་ཉིད་ཀྱང་སྨིན་པར་བྱེད། །རོ་མས་རོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་བསྐུལ་ཞིང་ཐིག་ལེ་འཕེན། །རོ་ནི་རྩ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །བདེ་བས་ལུས་སེམས་རྒྱས་པར་བྱེད། །མས་ནི་དྭངས་མ་སྡུད་པ་དང་། །གོང་འོག་གནས་ཀྱི་གཞི་མ་བྱེད། །འདི་ལ་བསྐྱིལ་ཞིང་གཏེམས་པ་གནད། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་ལ། །གཏར་ཞིང་བསྲེགས་ན་ཡེ་ཤེས་འགག །དྲོད་ཐོབ་འདོད་ན་མཉེ་བ་གནད། །རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དགུག་པར་བྱའོ། །རྐྱང་མས་སྐྱེད་བྱེད་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་འཕེན་སྡུད་ཐིག་ལེ་འཇུག །རྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཟླ་མེད་པས། །ཉག་གཅིག་དགོངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །མས་ནི་སྙིགས་མ་སེལ་བ་དང་། །:ངོ་བོའི་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའོ། །འདི་ལ་གསེང་ཞིང་མཉེ་བ་གནད། །འདི་ལ་ཡལ་ག་མི་སྣང་བས། །སྨིན་སོ་བཞི་ལ་ཐིག་ལེ་གདབ། །ཟས་ལ་དབང་ཐོབ་འདོད་པས་ནི། །རླུང་ནི་བསྟིམ་ཞིང་ ཆུ་མི་འདོར། །དམ་ཚིག་གིས་ནི་རྩ་བརྟག་གོ། །ཀུན་འདར་མས་ནི་དྲན་པ་དང་། །རྩེ་མོའི་འཁོར་ལོ་སྡུད་པས་སྨིན། །ལས་རླུང་བཟློག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་འཛིན། །ཀུན་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་སྟེར། །འདར་བས་ལོངས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མས་ནི་ཆོས་སྐུ་དངོས་སུ་སྟོན། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ། །གསེང་ཞིང་འདྲིལ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཉིད་སྤེལ་ན་བྱུག་པ་བསྟེན། །ཐིག་ལེ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ལམ་ནི་འདི་དག་ལས།
Chinese
智慧的处所。例如瓶身之身。从那之中产生的智慧，位于脑髓的白螺室内。又是忿怒尊的身像，如芥子般大小，在眼睛伸直的距离处。那也以光芒的形式存在。从那之中产生的光，如镜子的坛城般清晰而清澈，或者如鱼的眼睛般以光芒的形式存在。那和智慧的联系是，从心脏的顶端向上，如白色丝线的细丝般，从脊椎骨的侧面向上延伸，然后通过路径进入头部。那根脉也从左右两侧发出细小的顶端，与大脑相连。那也从左右耳廓发出，与眼睛相连。从那之中，眼睛转向天空，收紧脉络，注视，智慧的光芒将充满天空。那也是，心脏中央的光脉，从卡蒂金色的主脉分出的向上顶端，如白色丝线的细丝，从心尖通过脊椎骨，从耳朵发出三根分支，其中两根插入眼睛的孔中。中央的一根插入梵穴。纤细而缠绕的，与四个脉轮的各自中央从心脏相连。具有水晶孔的是，在命脉中，与光明五气的音声一同存在。第二，详细讲述应获取的智慧之要点，有三，即安住的所依脉络的修习，显现之门灯的执持，显现的音声光明之指示。第一，因为智慧安住在身体中，所以通过两个要点 引入正道。那也是，总的要点是，将气和心收摄并放下，将灯托付给阿，从而使界智的增长和衰减得以控制，如《超越思维》中所说：自明智慧安住在身体中，如从芝麻中榨油般。身体的光彩和光芒，被智慧的湿润所遍布。与身体相适应，与诸身，智慧的光芒和颜色标志，事业和进入以及诸身，与音声一同遍布。智慧本身和灯的事业，胜义和世俗的标志被区分。成熟的明点各自的要点，转变的粗重执着，智慧显现的四二分，从事业生起的进入之差别中，自性成为珍宝宫殿，珍宝聚集的八角门，五种智慧和五身，气和智慧的能量也是五种，一切都
English
The place of wisdom. For example, the body of a vase. The wisdom that arises from that resides in the conch-shell chamber of the brain. Also, the body of the wrathful deity, as small as a mustard seed, is at a distance where the eyes are fully extended. That also exists in the form of light rays. The light that arises from that is as clear and pure as a mandala of a mirror, or like the eye of a fish, it exists as light rays. The connection between that and wisdom is that from the tip of the heart upwards, like a strand of white silk thread, it exists upwards from the side of the vertebrae, and then it enters the head through a path. That vein also emits small tips from the left and right, connecting to the brain. That also emits from the left and right earlobes, connecting to the eyes. From that, the eyes turn to the sky, constricting the veins and gazing, and the light of wisdom will fill the sky. That is also, the light vein in the center of the heart, the upward tip that branches off from the main vein of Kati gold, like a strand of white silk thread, passes from the tip of the heart through the vertebrae, and from the ear emits three branches, two of which pierce the holes of the eyes. The central one pierces the Brahma hole. The slender and entwined one is connected from the heart to the respective centers of the four chakras. The one with crystal holes is in the life vein, together with the resonance of the five clear light winds. Secondly, to explain in detail the essential points of wisdom to be obtained, there are three: the practice of the supporting veins where it abides, the holding of the lamp of the door of manifestation, and the pointing out of the clear light of the sound of manifestation. First, because wisdom abides in the body, it is through two key points that it is introduced onto the path. That is, the general key point is that by restraining and abandoning the wind and mind, and entrusting the lamp to Ar, the increase and decrease of the sphere of wisdom can be controlled, as it says in *Transcending Thought*: Self-aware wisdom abides in the body, like oil from sesame seeds. The radiance and splendor of the body are pervaded by the moisture of wisdom. Adapting to the body, with all the forms, the light of wisdom and the signs of color, actions and entrances, and all the forms, are pervaded together with the resonance. Wisdom itself and the work of the lamp, the signs of ultimate and conventional are distinguished. The key points of each of the ripening bindus, the transforming gross clinging, the four-two parts of the appearance of wisdom, from the differences of entering arising from action, the nature becomes a precious palace, the eight-cornered door where jewels gather, the five wisdoms and the five bodies, the energy of wind and wisdom are also five, everything is
Chinese
乃是五五之自性。 身之要诀在于音声。 由智慧之安住方式。 明点收摄与搅动而成就。 光明乃上扬与收摄。 关联聚合乃风之要诀。 入之事业以边际而分。 彼之转变作用令风尽。 与错乱之次第相合。 觉性之要诀在于取出， 收摄而交付于虚空。 界之要诀在于收摄， 勾招与界之散扬上扬相合。 显现之要诀在于增与减， 种种各于自处解脱。 如是说。特别的要诀，四轮和三主母的要诀，以调伏令气心入于智慧之网，即彼经中说：觉性智慧道自身，于自之脉之轮上，三身自圆满安住故，罗玛、姜玛、昆达里尼，三母以持身，中脉以四轮为所依，此等右左中安住故，以世俗谛、胜义谛之差别，生出身与支分，灯亦令成熟。罗玛以罗于轮上，气以催动且抛明点，罗依于脉之故，以乐令身心增长。玛乃收摄精华，为上下处之根本。于此收摄而充满是诀窍。此之六支分上，若刺血、焚烧则智慧断绝。欲得暖热则揉捏是诀窍，应勾招气与明点。姜玛于生起轮上，气以抛收明点入。姜名为无侣故，显示唯一之意。玛乃遣除垢秽，：生起本体之光彩。于此疏松而揉捏是诀窍。于此无有枝分故，于四成熟处安立明点。欲得于食自在故，气乃调伏且 不舍弃水。以誓言而诊察脉。昆达里尼乃忆念，以收摄顶轮而成熟。逆转业气且执持智慧。昆乃赐予化身之功德，达乃报身之功德，玛乃真实显现法身。此之十二支分上，疏松而缠裹是诀窍。若欲增延寿命则依仗涂油，明点以身与心而作。智慧道即由此等。
English
It is the nature of five and five. The key to the body is in the sound. By the way of abiding of wisdom. Accomplished by gathering and churning the bindu. Light is upward and gathered. The key to the wind is in connected aggregation. The work of entering is distinguished by the edge. The wind is exhausted by its transformative action. Combined with the arrangement of delusion. The key to awareness is in extraction, Gathering and entrusting to the sky. The key to space is in gathering, Combining attraction and the scattering upward of the elements. The key to appearance is in increase and decrease, Various things are liberated in their own places. So it is said. The special key, the key to the four chakras and the three chief mothers, is to subdue and place the wind-mind into the net of wisdom, as it says in that very text: Awareness, the path of wisdom itself, on the wheel of its own channels, Because the three kayas are naturally complete and abiding, Rochma, Kyangma, Kundalini, The three mothers hold the body, The central channel supports the four wheels, Because these abide on the right, left, and center, By the distinction of conventional and ultimate truth, They generate the body and its limbs, And also ripen the lamp. Rochma throws the ro's onto the wheel, The wind motivates and throws the bindu, Because the ro relies on the channel, Joy increases the body and mind. The ma gathers the essence, And is the basis for the upper and lower places. The key is to gather and fill this. On these six branches, If you bleed and burn, wisdom will be cut off. If you want to get warmth, kneading is the key, You should attract wind and bindu. Kyangma is on the wheel of generation, The wind throws and gathers, and the bindu enters. Because Kyangma is called unpaired, It shows the single intention. The ma eliminates impurities, : Generates the radiance of the essence. Loosening and kneading this is the key. Because there are no branches here, Establish the bindu in the four ripening places. If you want to gain power over food, The wind is subdued and The water is not discarded. Examine the channel with vows. Kundalini is mindfulness, It ripens by gathering the crown wheel. Reverse karmic winds and hold wisdom. The Kun gives the qualities of the Nirmanakaya, The Dar is the quality of the Sambhogakaya, The Ma actually shows the Dharmakaya. On these twelve branches, Loosening and wrapping is the key. If you want to prolong life, rely on anointing, The bindu is made with body and mind. The path of wisdom is from these.