Tibetan
་། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། ཆ་མཉམ་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ། བསྡོམས་པས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དང་བཞིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པར་ཕྱེ་ན་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེའང་རང་ཤར་ལས། དེ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་། བགྲང་དུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། དྲན་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སྐྱེད་ཅིང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་ང་བས་བསྒོས་པས་འཁོར་བར་ཉོན་ མོངས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་དག་ལ་སོགས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བསམ་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། དྲན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡིད་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡུལ་དང་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཆ་ལ་སོགས་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལ་བརྟེན་པས། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་རྣམ་པ་འཆར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་དྭངས་པ་དང་། དེ་ལས་མཆེད་པ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལས། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་མེད། རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་སྒྲ་འཛིན་རྟོག་མེད། སྣའི་རྣམ་ཤེས་དྲི་འཛིན་རྟོག་མེད། ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་རོ་འཛིན་རྟོག་མེད། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རེག་འཛིན་རྟོག་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་དང་པོར་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིད་ཤེས་དང་། རྗེས་ལ་བྱེ་བྲག་འཛིན་པ་ཉོན་ཡིད་དེ། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའོ། །ཡིད་ཤེས་འདི་གཉིས་ལ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་ལ། རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་དོ། །སྒོ་ལྔ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་སྒྲོ་བཏགས་ཁོ་ ན་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་སྤང་བྱ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སེམས་ལམ་དུ་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་གཞུང་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་བདུན་ནམ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་སྤང་བྱར་བསྡུས་ནས། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་བླང་བྱར་རྟོགས་པས་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་དེ་དང་ཆ་ཙམ་མཚུངས་པར། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་བཤད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་དྲི་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དེ། རིག་པ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་འདི་ལྟར་བཏགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཡོད་པར་སྣང་བ་དང་། མེད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། སྣང་བ་དང་། གྲགས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། སྤྱོད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བསམ་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ ཅད་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ཀ་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་གཉིས་མཚུངས་སམ་སྙམ་ན། ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གང་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ལས་འདའ་མི་ནུས་ལ། འདིར་སེམས་མ་འདྲེས་པ་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གནད་ཀྱིས་ཆེས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་ངོ་། །བཞི་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང་། གནས་དང་། ལམ་དང་། སྒོ་དང་། ངོ་བོ་དང་། རྩལ་དང་། བྱེད་ལས་དང་། འབྲས་བུ་སྟེ་བརྒྱད་ལས། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱང་ཁོག་སྟོད་ཡིན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་ནས་གློ་བར་འབྲེལ་པའི་བར་ན་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་ནས་རླུང་གི་རྟ་ལ་རིག་པའི་གདངས་ཞོན་ནས་གནས་ཏེ། རླུང་ནི་རྟ་ལོང་བ་རྐང་ཅན་འདྲ་ལ། རིག་གདངས་ནི་མི་འཕྱེ་བོ་མིག་ཅན་འདྲའོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མ་འདྲེས་ན་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུའི་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བར། གདངས་རིག་པ་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་གནས་པས། ཡུལ་སྣང་ཡང་དེ་ལ་མི་རྟོག་པར་ཤེས་པ་དྭངས་སངས་ཕྱེད་པ་འབྱུང་བས། རླུང་གནད་ཀྱིས། རླུང་དང་རིག་པ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་འདྲེས་པས་རྟོག་པ་མི་བཀྲ་དགུ་བཀྲར་བྱུང་བའི། འགྱུ་ཆ་རླུང་ཡིན་ལ། རིག་ཆ་རིག་གདངས་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྙིང་ནང་གི་རིག་པ་དངོས་ཆུ་དང་འདྲ་ལ། དེ་ལས་རྩལ་གདངས་རྩ་སྦུབས་སུ་ སོང་བས་རླུང་དང་འདྲེས་པའི་སེམས་དེ་ཆུའི་ལྦུ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་དེ་རིག་པའི་རྩལ་ལམ་གདངས་ཡིན་ནོ། །
Chinese
由愚痴产生的有两万一千种，由平等产生的有两万一千种，总共是八万四千种。八万四千种烦恼，如果详细地无限展开，那是不可思议的，无法想象的。正如《自生》中所说：“由此产生不可思议，无法言说，不可计数。”这些也由心、意、念、习气和怀疑所产生，并且从各方面涌现，被烦恼的臭气所熏染，因此具有在轮回中使人烦恼的作用。正如《日月和合经》中所说：“这些等等的烦恼，是追随思想的心，是追随记忆的意，是连接的习气，是一切怀疑的基础——分别念，以及执着于境和事物的方面等等，是不可思议的。”因此，一切业和烦恼都依赖于三界的心和心所。也就是八识聚。阿赖耶识是不思议境，是显现形象之因的无分别清净识。由此产生的五门识：眼识是取色无分别，耳识是取声无分别，鼻识是取香无分别，舌识是取味无分别，身识是取触无分别。由此产生能取和所取的两种意识：首先取总相的是意识，之后取差别相的是染污意，即能取和所取。这两种意识有善、不善和无记三种，也有有分别和无分别等各种情况。五门识和阿赖耶识是无分别的。像这样，三界的心和五十一心所全部都是应断除的虚妄分别，正如《二谛论》中所说：“心和心所三界中，虚妄分别之相是分别。”这些是应断除的，因为是无明的自性。在此，以心为道，想要成佛的大乘中观等宗派也，将心和心性分为二，将八识聚或七识聚或六识聚的自性归纳为应断除的，心
English
Twenty-one thousand arise from ignorance, and twenty-one thousand arise from equanimity, totaling eighty-four thousand. These eighty-four thousand afflictions, if expanded infinitely, are inconceivable and unimaginable. As it is said in 'Self-Arisen': 'From this, the inconceivable, the unspeakable, the uncountable arise.' These also arise from mind, intellect, memory, habitual tendencies, and doubt, and emerge from all aspects, tainted by the foul odor of afflictions, thus having the function of causing suffering in samsara. As it is said in 'Union of Sun and Moon': 'These and other afflictions are the mind that follows thoughts, the intellect that follows memories, the connecting habitual tendencies, the conceptualization that is the basis of all doubts, and the aspects of grasping objects and things, etc., are immeasurable.' Therefore, all actions and afflictions depend on the mind and mental factors of the three realms. These are the eight aggregates of consciousness. The alaya-consciousness is non-conceptual regarding objects, the non-conceptual pure consciousness that is the cause of the appearance of forms. From this arise the five sense consciousnesses: eye consciousness is grasping form without conceptualization, ear consciousness is grasping sound without conceptualization, nose consciousness is grasping smell without conceptualization, tongue consciousness is grasping taste without conceptualization, body consciousness is grasping touch without conceptualization. From these arise the two consciousnesses of grasper and grasped: the mind-consciousness that first grasps the general, and the afflicted mind that later grasps the particular, namely, the grasper and the grasped. These two mind-consciousnesses have three types: virtuous, non-virtuous, and neutral, and also have conceptual and non-conceptual aspects as appropriate. The five sense consciousnesses and the alaya-consciousness are non-conceptual. Thus, all fifty-one minds and mental factors of the three realms are only objects to be abandoned and imputed, as it is said in 'Two Truths': 'Mind and mental factors in the three realms, the aspect of imputed distinctions is conceptualization.' These are to be abandoned because they are the nature of ignorance. Here, taking the mind as the path, even the great Mahayana Madhyamaka and other schools that desire Buddhahood, divide mind and mind-essence into two, and condense the nature of the eight, seven, or six aggregates of consciousness into what should be abandoned, mind-
Chinese
因為了悟本性本自清淨是應當取捨的，所以才開始修持道。這裡也稍微與之相似，說了覺性和從覺性產生的心性，以及執著自相的心。如《虛空六法》中說：『奇哉！大菩薩，覺性和從覺性產生的心性，是超越一切垢染和分別念的，總而言之，就是超越痛苦的因和果的一切，是覺性親見自顯的修行者們的行境。執著自相的心，就是這樣被安立的一切顯現，以及顯現為存在、顯現為不存在的一切，以及顯現為顯現、聲響、見、修、行的一切，以及執著、分別念、煩惱等等，總之，就是顯現為思維對境的一切。總而言之，輪迴的一切法都是執著自相的心，是六道眾生的各自本然的顯現。』那麼這兩者相同嗎？差別很大，因為共同的乘通過見修行無論做什麼也無法超越心，而這裡不與心相混雜的覺性，以現量之要點極為超勝等等有很多。第四，就各自的意義而言，有心的所依、處所、道、門、本質、能力、作用、果，共八種。所依是色蘊的身體上半部分。處所是從心臟到肺部連接之間，在像髮絲般細的脈管中，覺性的光輝乘著風的駿馬而住，風就像是獨腳的瞎馬，覺性的光輝就像是明眼的跛子。如果這兩者不混合在一起，就不會產生變化多端的念頭，光輝覺性安住在自身中，即使境相顯現，也不會對它產生分別念，會生起清明澄澈的智慧，這是風的要點，是區分風和覺性的原因。因為這兩者混合在一起，所以念頭會從不明顯變得明顯，變動的部分是風，覺性的部分是覺性光輝。其中，心臟中的覺性本質就像水一樣，從那裡能力光輝進入脈管中，與風混合的心就像水泡一樣，那個心就是覺性的能力或光輝。
English
Because realizing that the nature is inherently pure is what should be adopted and abandoned, one begins to practice the path. Here, too, it is somewhat similar, speaking of awareness and the nature of mind arising from awareness, and the mind that grasps its own characteristics. As it says in the "Six Spaces": 'Oh, great Bodhisattva, awareness and the nature of mind arising from awareness are beyond all defilements and discriminations. In short, they are all the causes and results of transcendence of suffering, the realm of those who directly see the self-appearance of awareness. The mind that grasps its own characteristics is all that appears to be labeled in this way, and all that appears to exist, and all that appears not to exist, and all that appears as appearance, sound, view, meditation, and action, and grasping, discrimination, and afflictions, etc. In short, it is all that appears as the object of thought. In short, all the dharmas of samsara are the mind that grasps its own characteristics, the self-appearing appearances of the six classes of beings.' So, are these two the same? There is a great difference, because the common vehicle cannot transcend the mind no matter what one does through view, meditation, and action, but here, awareness unmixed with mind, with the key point of direct perception, is extremely superior, and so on, there are many. Fourth, regarding the individual meanings, there are eight: the support of mind, the place, the path, the door, the essence, the ability, the function, and the result. The support is the upper part of the physical body, the torso. The place is between the heart and the lungs, connected by a tube-like channel as thin as a hair, where the radiance of awareness resides, riding the horse of wind. The wind is like a one-legged blind horse, and the radiance of awareness is like a one-eyed cripple. If these two are not mixed together, thoughts that change in many ways will not arise. The radiance of awareness resides naturally within itself, so even when objects appear, one does not discriminate about them, and clear and lucid wisdom arises. This is the key point of wind, the reason for distinguishing wind and awareness. Because these two are mixed together, thoughts arise from being unclear to being clear. The changing part is wind, and the awareness part is the radiance of awareness. Among them, the essence of awareness within the heart is like water, and from there the radiance of ability goes into the channel, so the mind mixed with wind is like a water bubble, that mind is the ability or radiance of awareness.