Tibetan
་ལས། སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའོ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སློང་བའོ། །སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སོག་པའོ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་དེ་ཡང་འགེགས་པར་དཀའ་བས། རང་གི་སྣང་བ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ། མ་རིག་པ་མཉམ་དུ་གནས་པས། ཞེས་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པས། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་སེམས་དེ་ཡོད་པར་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་ལ། སེམས་དེས་ལས་བསགས་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིང་འཁྲུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བའི་ལས་བྱེད་དོ། །སེམས་དེ་རིག་པ་ལས་གྲོལ། དག་ཟད་བྱུང་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྲལ་བྱ་དྲི་མའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ནི། སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཞེས་སོ། །སེམས་དེ་ཡང་ཡུལ་སྣང་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་དང་མིང་དང་སྤྱི་འཛིན་པ་གཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་སེམས་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་ཅིང་ཞིབ་མོར་འབྱེད་པ་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་པས། གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་དགོས་པར་ཐུན་མོང་གི་གཞུང་ལས་ཀྱང་། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་དང་། ཚིག་གསལ་དུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་དང་ཞེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། ནམ་མཁའ་ལྟར་སྤྲོས་པ་ཞི་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་གཞི་དང་འབྱུང་ཁུངས་འཁོར་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་སྐུའི་ཁྱིམ་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པས་མེ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་པས། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་ མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག །སེམས་མེད་ན་བེམས་པོའམ་མུན་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའང་ཐོས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་རིག་པ་འགག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་མ་རིག་པ་འཁྲུལ་པའི་སེམས་འགགས་པས། ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་ཉི་མ་འཆར་ཏེ། མཚན་མོ་སངས་པས་ཉིན་མོ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི། མ་རིག་པ་རིག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས། སེམས་འགགས་དུས་རིག་པ་འགག་པར་འདོད་པའང་ཤིན་ཏུ་ནོར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། རིག་པས་མ་རིག་པ་ལ་ཕར་ཁྱབ་ཀྱང་། མ་རིག་པས་རིག་པ་ལ་ཚུར་མ་ཁྱབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཞིན་ནོ། །སེམས་ལ་མ་རིག་པས་ཁྱབ་པས། སེམས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཐད་ཀྱི། རིག་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པས། མ་རིག་པ་རིག་པའི་དབྱིངས་ནས་ལྡོག་པའམ་རྒྱུན་འཆད་པར་འདོད་དོ། །དེས་ན་སེམས་འགགས་དུས་གཞི་མ་རིག་པ་ཆ་དང་བཅས་པ་འགགས་ཀྱང་། རིག་པ་མ་འགགས་ཏེ་འགག་གཞི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པའང་མེད་ན་གང་གི་སྟེང་དུ་འགག་པ་བསམ་པར་འོས་སོ། །འདིར་མ་རིག་པ་སེམས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པ་འགགས་པས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱས་ཏེ་མཁྱེན་པ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །བེམས་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་ རིག་ལ་གསལ་བྱེད་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས་ཀྱང་། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ནི་ཀུན་རྟོག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས། སེམས་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཏེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཞི་བསྡུ་བ་སྟེ་ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་སུ་མཚོན་ནས། སེམས་སྤྲོས་པ་ཅན་ཀུན་རྟོག་པ་དྲི་མའི་ཆོས་འཕྲོ་འདུ་དང་རྩེ་གཅིག་པ་ཁམས་གོང་མའི་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས། སེམས་ཉིད་ཅེས་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་དང་སེམས་ཉིད་འབྱེད་པར་མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོས་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་ཤེས་པར་རློམ་པ་རྣམས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་ཐུན་མོང་བ་དམིགས་བཅས་ཀྱི་ཐེག་པར་སེམས་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐོག་ཏུ་མ་ཕེབས་པས། ཐེག་པ་འདིར་ཡེ
Chinese
之中说，心是收集所有习气之物。心是生起所有习气之物。心是堆积所有烦恼之物。心是所有习气的根本，而习气也难以断除，遮蔽自己的显现，与无明一同存在。又如《摩尼宝鬘论》中说：心是聚合产生的缘故，又与垢染相混杂，如阿赖耶识等，成为垢染之数。如此等等。因此，具有能遮蔽明觉的心，所以称为有情。此心造作业，从而使迷惑在迷惑之上，于一个又一个的轮回中造作业。此心从明觉中解脱，清净灭尽时，称为佛，因为明觉远离垢染的缘故。因此，所要脱离的垢染之法，真实而言，唯有心而已。如彼论中说： 心若离散即成佛， 一切有情垢染尽。 众生皆由心而行， 离此不能行他方。 是故众生如轮转。 如此等等。此心也分为，执取此境显现是此是彼，以符号、名称和总相执持的所取境之心，以及辨别其差别，详细分析的能取境之心，二者合一。因此，将所取境执为心。这些必要之处，在共同的经论中也说：心灭尽时，以身示现。如《明句论》中说：心和心所生的作用也断绝。如《宝积经》中说：也远离心、意和识，也不舍弃三摩地的境界，这是如来不可思议的心之秘密。智慧是，如虚空般寂灭戏论，是无量佛法的根本和来源，与智慧大海的眷属一同，恒常安住在法身的宫殿中，焚烧所有烦恼和习气的丛林，如火般存在。如《摩尼宝鬘论》中说：焚烧一切分别念，智慧如火般燃，与虚空相同，是空明觉知之自性。如此等等。此处有些不了解的人，认为没有心就成了顽石或者……
English
It says, "The mind is what gathers all habits. The mind is what arouses all habits. The mind is what accumulates all afflictions. The mind is the basis of all habits, and those habits are difficult to stop, obscuring one's own appearances, coexisting with ignorance." Also, in the "String of Pearls," it says: "Because the mind arises from aggregation, it is also mixed with impurities. The mind that gathers the base, etc., is counted among the impurities." Thus, because there is a mind that obscures awareness, it is called a sentient being. This mind accumulates karma, causing delusion upon delusion, creating karma in one cycle after another. When this mind is liberated from awareness and completely purified, it is called a Buddha, because awareness is free from impurities. Therefore, the true dharma of impurity to be abandoned is only the mind. As it says in the same text: If the mind is separated, one becomes a Buddha, The impurities of all beings are exhausted. Beings go by means of the mind, Without it, they cannot go elsewhere. Therefore, beings are like a revolving wheel. Thus, that mind is also divided into the mind that grasps the object, which apprehends the appearance of this and that object, holding onto signs, names, and general characteristics, and the mind that apprehends the subject, which judges its differences and analyzes it in detail. Therefore, it is said that the mind is what apprehends the object. These necessities are also mentioned in the common scriptures: "When the mind ceases, it is manifested by the body." As it says in the "Clear Words": "The activity of the mind and what arises from the mind also ceases." As it says in the "Heap of Jewels": "It is also separated from mind, intellect, and consciousness, and does not abandon the state of samadhi. This is the inconceivable secret of the Tathagata's heart." Wisdom is, like the sky, pacified from elaboration, the basis and source of immeasurable Buddha-dharmas, constantly abiding in the palace of the Dharmakaya together with the retinue of the ocean of wisdom, burning all the thickets of afflictions and habits, existing like fire. As it says in the "String of Pearls": "Burning all discriminations, wisdom itself consumes like fire, it is like the sky itself, it is the nature of emptiness, clarity, and awareness." Here, some who do not understand, think that if there is no mind, it becomes an inanimate object or...
Chinese
说“像昏厥一样变化”也是听闻太少，因为即使没有心，也有智慧，所以觉性不会停止。而且，因为无明迷惑的心停止了，所以智慧光明的太阳升起，就像夜晚过去白天升起一样。有些人认为，无明是觉性的遍及者，所以心停止时觉性也停止，这也是非常大的错误，虽然觉性遍及无明，但无明不会反过来遍及觉性，就像佛的智慧一样。因为心被无明遍及，所以可以作为心的遍及者，但因为没有遍及觉性，所以认为无明从觉性的体性中退转或中断。因此，心停止时，作为基础的无明连同其部分一起停止，但觉性不会停止，因为停止的基础是觉性。如果连觉性也没有，那么应该思考在什么之上停止。这里，因为无明连同心的部分一起停止，所以觉性增长为智慧，享用二智，如《牟提花鬘》中所说：心已远离一切动摇，不像无情物，知晓并且觉察而有光明显现。因此，心和智慧是各自不同的，共同的教证中也说：心和心性自性清净，分为二者。其中，心是分别念轮回的法，心性是远离戏论涅槃的法，如《圣八千颂般若波罗蜜多》中所说：心上无有心，心之自性乃光明。心上，是说归纳基础，即以本体的安住方式来表示，心是具有戏论分别念垢染的法，如散乱和专注，以及上界的进入等，都是没有自性的。心之自性，心的安住方式，心性，这些都是名称的不同说法，即其自性安住于光明智慧之中。不了解区分心和心性的愚人，也自认为了解经藏，这些人只是具有增上慢而已。这样，很好地区分了心和智慧之后，在共同的有相的乘中，虽然将心作为基础、道路和果，但那一切都没有到达实义，因此，在这个乘中。
English
To say "it changes like a faint," is also due to little hearing, because even without mind, there is wisdom, so awareness does not cease. Moreover, because the mind deluded by ignorance ceases, the sun of clear wisdom rises, just as night passes and day rises. Some people think that ignorance is the pervader of awareness, so when the mind ceases, awareness also ceases, which is a very big mistake. Although awareness pervades ignorance, ignorance does not pervade awareness in return, just like the wisdom of the Buddha. Because the mind is pervaded by ignorance, it can be regarded as the pervader of the mind, but because it does not pervade awareness, it is thought that ignorance retreats or ceases from the essence of awareness. Therefore, when the mind ceases, the basic ignorance ceases together with its parts, but awareness does not cease, because the basis of cessation is awareness. If there is no awareness, then it should be considered on what it ceases. Here, because ignorance ceases together with the part of the mind, awareness increases into wisdom, enjoying the two knowledges, as it is said in the Garland of Pearls: The mind is free from all movement, not like an inanimate object, knowing and aware, with light appearing. Therefore, mind and wisdom are separate, and in the common scriptures it is also said: Mind and mind-nature are naturally pure, divided into two. Among them, mind is the Dharma of conceptual thought and samsara, mind-nature is the Dharma of freedom from elaboration and nirvana, as it is said in the Holy Eight Thousand Verse Prajnaparamita: On the mind there is no mind, the nature of mind is luminosity. On the mind, it means summarizing the basis, that is, expressing it as the abiding mode of the essence, mind is the Dharma of defilement with elaboration and conceptual thought, such as distraction and concentration, and the entry into the upper realms, etc., are all without self-nature. The nature of mind, the abiding mode of mind, mind-nature, these are different names, that is, its nature abides in luminous wisdom. Those fools who do not understand the distinction between mind and mind-nature also claim to understand the scriptures, these people are only full of pride. In this way, after clearly distinguishing between mind and wisdom, in the common vehicle with characteristics, although mind is taken as the basis, path, and fruit, all of that has not reached the true meaning, therefore, in this vehicle.