Tibetan
།ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བའོ། །སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚད། །ཅོག་གཞག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟགས། །ལུས་དཀྱིལ་ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཕྱིར་ཤར་ནས། །འདི་ལ་ཤེས་པ་རང་ས་ཟིན། །ལུས་ཀྱང་ས་ལ་རེག་པ་མེད། །འདི་ཡིས་ཤེས་པ་གར་གཏད་པའི། །བེམས་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཇུ་བར་ནུས། །རང་རྩལ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཚད། །ཤེས་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མེད། །གཅིག་པུར་འདུག་པར་དགའ་བ་དང་། །དབེན་པའི་ས་ལ་རྟག་ཏུ་དད། །མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པར། །ཤེས་པ་རྩེ་ གཅིག་འགྱུར་བ་མེད། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་ལ་ཡང་། །ཟུངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་མི་འགྱུར་གདེང་ཉིད་དུ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྙམ། །སེམས་དེ་གར་གཏད་ས་དེར་འགག །ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་། །འདི་ལ་བསྒྱུར་དུ་ག་ལ་ནུས། །བག་མེད་ཤེས་པ་བདེ་ཡངས་པ། །འདི་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་དེ་ནི། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཟིན། །སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུ་ཡང་། །འདི་ལྟར་ཕྱེད་རྟགས་འདི་ལྟ་བུ། །ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བློ་བྲལ་ནས། །རིག་པ་གར་གཏད་སར་གནས་ཏེ། །ལུས་ནི་བེམས་པོ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པས་ནི། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་འགག །འབྱུང་བ་དྭངས་སྙིགས་སུས་ཕྱེད་པ། །རགས་པའི་སྣང་བ་རང་འགགས་ཏེ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བདེ་བར་སྤྱོད། །དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སུས་ཕྱེད་པ། །འཁྲུལ་པའི་བློ་རྣམས་སྐྱེ་མི་སྲིད། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕན་གནོད་བྲལ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་རང་ཤེས་ཀྱིས། །འཁོར་འདས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི། །སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཚད། །ཆོས་ཀུན་ཚིག་གཅིག་སྨོས་པས་ནི། །དེ་ཡི་གཞུང་ཀུན་ཤེས་པ་ནི། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད་དུ་ཕྱིན། །ཤེས་པས་གང་ལ་བསམས་པ་ཡི། །ཟུངས་དེ་རྒྱུད་ལ་བདེ་ཤར་ནས། །བསམ་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་འབྱོངས། །གང་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པར། ། འཁྲུལ་རྟོག་ཞེན་པ་རང་འགགས་པ། །འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་རྙེད། །ཅེས་སོ། །བརྒྱད་པ་མཐུན་དཔེ་ནི། གང་ལ་བལྟས་པའི་ཡུལ་རིག་ཅིང་རྟོགས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པས་སྤྲ་བ་ལ་མེ་མཆེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་སྤྲ་བ་རླན་མེད་ལ། །མེ་སྟག་ཕྲ་བ་ཉིད་ཕྲད་ཀྱང་། །སྤྲ་བ་ཀུན་མཆེད་མེས་བསྲེགས་བཞིན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ཆགས་བསྲེགས། །འདི་ཀུན་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྡུད་པར
Chinese
识者皆为明。 显现执著，智慧之量， 乃是安住体验之征相。 身坛五色之光芒， 无勤任运而外显， 于此识得自位。 身亦不触于地。 此以识所系之处， 亦能摄持诸有质之物， 乃是自力精进之量。 忆念无间，智慧之量， 识不入于他境。 喜好独处， 恒常信奉寂静之地， 不欲与人交往， 识专注而不变。 他人所说之语， 亦不执为实义。 见解不变，具足自信， 犹如行于虚空。 心止于所系之处， 纵使为他缘所动， 亦不能转变此心。 无作意之识，安乐宽广， 于此所生之人， 乃得忆念无间之智慧。 各别了知之智慧量， 俱生与法身亦如是， 此乃了知之征相。 离于对身体之执著， 觉性安住于所系之处， 身如顽石般转变。 以心与智慧之分离， 行动者之门亦闭塞。 谁能分辨精华与糟粕？ 粗显之境自灭， 于命脉中安乐受用。 如是，谁能分辨轮回与涅槃？ 错乱之念不再生起。 纵使生起亦无利无害。 如是等等，以自证之智， 轮回涅槃得以决断， 此乃各别了知之智慧。 入行三种之智慧量， 以一语道尽诸法， 尽知其义， 乃达闻慧之量。 识以何者而思， 其精华于相续中安乐显现， 思维亦如是精进。 不为任何外缘所害， 错觉执着自然止息， 此乃获得修慧。 如是说。 第八，譬喻为：观何境而能知能解，焚烧一切烦恼，如草上燃火一般。如灯火燃烧一般。譬如干燥之草， 纵使微小之火星相遇， 亦如火烧遍草般， 智慧亦焚烧习气。 此皆为智慧之灯。 如是说。 摄略
English
Those who know are all clear. The measure of wisdom that holds onto appearances, Is the sign of experiencing the state of stillness. The light of the five colors of the body mandala, Arises outward effortlessly, In this, consciousness seizes its own ground. The body also does not touch the earth. With this, whatever the consciousness is directed towards, Can also hold onto material things. It is the measure of perfecting one's own ability. The measure of wisdom with uninterrupted mindfulness, Consciousness does not enter into other objects. Being happy to be alone, Always devoted to solitary places, Not wanting to associate with people, Consciousness is focused and unchanging. Even the words spoken by others, Are devoid of grasping as reality. Unchanging view, with confidence, It feels like walking in the sky. The mind stops where it is directed, Even if moved by external conditions, How could it be transformed? Unintentional consciousness, blissful and vast, The person born with this, Has attained uninterrupted mindfulness and wisdom. The measure of wisdom that distinguishes individually, The basis of all and the Dharmakaya as well, This is how to distinguish, this kind of sign. Free from attachment to the body, Awareness remains where it is directed, The body becomes like an inanimate object. By separating mind and wisdom, The doors of those who act also close. Who can separate the essence from the dross? Coarse appearances cease on their own, And one enjoys bliss in the life force. Likewise, who can separate samsara from nirvana? Deluded thoughts will not arise. Even if they arise, they are neither beneficial nor harmful. Like that and so on, with self-knowing wisdom, Samsara and nirvana are decided, This is the wisdom of individual discernment. The measure of wisdom of the three ways of entering, By speaking one word of all dharmas, Knowing all its meanings, One has reached the measure of hearing wisdom. Whatever consciousness thinks about, Its essence arises blissfully in the continuum, And thinking also becomes accomplished in the same way. Without being harmed by any arising conditions, Delusion and attachment naturally cease, With this, one finds the wisdom of meditation. Thus it is said. Eighth, the example is: Knowing and understanding the object that is looked at, Burning all the afflictions, like fire spreading on grass. Like a lamp burning. For example, on dry grass, Even if a small spark meets, Just as fire burns all the grass, Wisdom also burns habits. All of this is the lamp of wisdom. Thus it is said. In summary
Tibetan
། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ནས། །ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་ལས་ཡང་དག་འདའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། སྒྲོན་མ་བཞིའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །། རིམ་ཁང་བཅུ་བཞི་པ། བརྟེན་པ་ཤེས་པའི་གནས་རྣམ་པར་གཞག་པ། དེ་ལྟར་རྟེན་ལུས་དང་དེའི་ཆོས་ཚོགས་པ་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་ནས། ད་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་གཞན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་གཞི་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཚུལ་ཀ་དག་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། དྲི་བཅས་མ་རིག་པ་རྟོག་ཚོགས་དང་བཅས་པས་སྦགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུའི་གནད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞི་ནི་མ་རིག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོའི་རྟེན། བར་གྱི་གནས། ཐ་མའི་ཁྱིམ། བག་ཆགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པས་རྫིང་དང་འདྲ་ལ། ཆོས་སྐུ་ནི། མ་རིག་པ་ལོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཀུན་གཞི་ནི། ཟ་འོག་གི་བར་གདིང་ལྟར་དུ་མར་སྣང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་སྣོད་དུ་སྣང་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་དུ་མ་རིགས་དྲུག་ཁམས་གསུམ་བཅུད་དུ་སྣང་བ་དང་དེའི་ལུས་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་ཆ་ཤས་མང་པོ་འཛིན་ལ། ཆོས་སྐུ་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་མེད་པ། ཡིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་བསླད། །ཀུན་གཞི་མ་རིག་དངོས་པོ་ཡིན། །ཀུན་གཞི་ཞེས་ཀྱིས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། སེམས་ཅན་གཞི་དང་སངས་རྒྱས་གཞི། །ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་ཕྱེ་བར་ངེས། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམས་པས་མ་སྦགས་དྲན་པ་སངས། །སྤྲོས་ པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང་། །རང་དག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅས་ཀུན་གཞི་
Chinese
以智慧完全了知诸法自性后，便能彻底从三界中解脱。如是说。出自《大乘至宝藏》，阐述四灯之相，此为第十三品。 第十四品，确立了知所依之理。 如是详细阐述了所依之身及其法蕴等其他之后，现在为了确定依彼所依之智慧自性，共有三点：阿赖耶识与法身的差别，心与智慧的差别，以及其他差别之法的详细阐述。第一点又分为二：总的阐述和详细的解释。第一点是：从有情之基和佛陀之基的角度来看，觉性之本体是本初清净无垢的，而具有垢染的无明，以及伴随的分别念和执着，被其染污，成为一切错觉显现和错觉执着的根本之处。 阿赖耶识与法身应知为二者。如《现观庄严论》中说：“阿赖耶识与法身之要。”其中，阿赖耶识是被无明所区分，是所有心和心所的最初之所依，中间的住所，最后的归宿，成为习气的容器，如同水池一般。而法身，是被无明止息所区分，超越了心和心所的对境，从一切业和习气中完全清净。阿赖耶识，如同铺设在锦缎之下的衬垫，是显现为不清净之基，是各种对境显现为容器，以及有情六道三界显现为精华及其身体，安乐痛苦，以及心的错乱之部分的大量执持者。而法身，是没有这一切的，不与意等同住。如《自显现》中说：“阿赖耶识执持分别念，被各种错觉之识所欺骗，阿赖耶识是无明之事物，阿赖耶识即是对它的称呼。”又说：“有情之基和佛陀之基，确定是被一个差别所区分。”《摩尼宝鬘》中说：“阿赖耶识是积聚之因，法身是烦恼漏尽之果，空寂而光明，光明而周遍，不被思虑所染污，念头清明，与戏论本体分离，如同虚空般周遍而空旷，自性清净，与一切相分离，具有因和缘的阿赖耶识。”
English
After completely understanding the nature of phenomena through wisdom, one will be able to completely transcend the three realms. As it is said. From "The Supreme Treasure Trove of the Great Vehicle," explaining the aspects of the four lamps, this is the thirteenth chapter. Fourteenth Chapter: Establishing the Nature of Knowing the Dependent. Having thus explained in detail the dependent body and its aggregates of phenomena, now, in order to establish the nature of knowing that depends on it, there are three points: the difference between the ālaya and the dharmakāya, the difference between mind and wisdom, and the detailed explanation of other differentiated phenomena. The first point is divided into two: a general explanation and a detailed explanation. The first point is: from the perspective of the basis of sentient beings and the basis of the Buddha, the essence of awareness is primordially pure and stainless, while ignorance with stains, along with conceptual thoughts and attachments, is defiled by it, becoming the basis of all illusory appearances and illusory grasping. The ālaya and the dharmakāya should be known as two. As it is said in the Ornament of Clear Realization: "The essence of the ālaya and the dharmakāya." Among them, the ālaya is distinguished by ignorance, it is the first basis of all minds and mental factors, the intermediate dwelling, the final abode, becoming a container of habits, like a pond. The dharmakāya, on the other hand, is distinguished by the cessation of ignorance, transcends the objects of mind and mental factors, and is completely pure from all actions and habits. The ālaya, like a lining under brocade, is the basis for appearing as impure, it is where various objects appear as containers, and sentient beings of the six realms and three realms appear as essence and their bodies, pleasure and pain, and holds many parts of the mind's delusions. The dharmakāya, on the other hand, is without all of these, and does not dwell together with the mind and so on. As it is said in "Self-Arisen": "The ālaya holds conceptual thoughts, is deceived by various deluded consciousnesses, the ālaya is a thing of ignorance, the ālaya is what it is called." It is also said: "The basis of sentient beings and the basis of the Buddha, it is certain that they are distinguished by one difference." In "The Pearl Garland" it is said: "The ālaya is the cause of accumulation, the dharmakāya is the result of the exhaustion of outflows, empty and clear, clear and pervasive, not defiled by thoughts, memory is clear, separated from the nature of elaboration, pervasive and empty like the sky, self-pure, separated from all signs, the ālaya with causes and conditions."