Tibetan
་བྱ་ཉིད་དང་རྩ་རྣམས་དང་། །དམིགས་བྱ་དག་གི་ལུས་རྫོགས་བྱ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ཉིད། །དབབ་ཅིང་གཟུང་དང་བཟློག་པ་དང་། །རྩ་ལ་གདབ་ཅིང་རླུང་ལ་བསྲེ། །སྟོང་ཉིད་བསྟེན་བྱ་བློ་རྗེས་བཅད། །ལུས་དང་སེམས་ཉིད་གོ་བཟློག་བྱ། །དོན་དམ་ཐིག་ལེ་བསྟེན་པ་ཡིས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཡུལ་རྣམས་རྙེད། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཉིད། །གཏེམས་ཏེ་རིག་པའི་རྩལ་རྣམས་སྦྱང་། །ཉིན་མཚན་མེད་པར་གོམས་སྦྱོང་ན། །འདི་ཉིད་རྩོལ་བྲལ་མངོན་དུ་སྣང་། །དེས་ནི་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉེ་ལམ་ནི་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གནད་བསྟུན་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་རྩོལ་བཅས་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་ལུགས་དང་། རྩོལ་མེད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུགས་གཉིས་ཡིན་ནོ། །སྤྲོས་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་རླུང་རགས་པ་འབད་རྩོལ་གྱིས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལས། རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པས། རིག་མ་བཙལ་བ་དང་། འགུགས་པ་དང་། བསྟེན་པ་དང་། རྩ་བཙལ་བ་དང་། གཟུད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་བྱ་བ་དང་། དངོས་གཞི་ཐིག་ལེ་དབབ་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། བཟློག་པ་དང་། རྩལ་གདབ་པ་དང་། རླུང་དང་བསྲེ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དུ་ལ་བཟླ་བ་དང་། རྗེས་ལ་ ཉམས་བརྟག་པ་དང་། ལུས་སེམས་གོ་བཟློག་པའི་ཉམས་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་དབང་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་ཞིབ་ཏུ་སྤྲོས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་ལས་རླུང་གི་དུས་ན་ཐིག་ལེ་གཟུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་ཐིག་ལེ་བཟློག་ཅིང་རྩལ་གདབ་པ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་མངོན་སུམ་ལམ་དུ་བྱེད་པས། འདུག་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་ངེས་པས། ལས་དང་པོའི་དུས་ན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་གཏེམས་ལ་བསྒོམས་པས། འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རོ་མ་ན་གནས་ལ། དེ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཟུང་འཇུག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཐབས་ཡིན་ཞིང་། གཡོན་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་དྭངས་མ་ཕྲ་མོའི་གདངས་ལ་འོད་ཀྱི་རང་གདངས་སུ་གནས་པ་ཙམ་སྟེ། ཁ་སྦྱར་གྱི་བདེ་བའི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་བསྒྱུར་བའི་དོན་ནོ། །དབུས་ན་ཆོས་སྐུའི་ཐིག་ལེ་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་དག་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འབར་བའི་གཞིར་གནས་སོ། །འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས། རྩ་རྣམས་ནས་ནི་ཐིག་ལེ་སྟེ། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འོད་ཟེར་ཉིད་ཀྱིས་མཛེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆ་ནི་
Chinese
以及所作之事与脉等，圆满所缘之身。之后世俗明点本身，降下、执持与遮止，于脉中安立且与风混合，应依止空性，以智慧断除后，身与心性互换。依止胜义明点，获得法身空性之境。明点空性之灯，充满而修习明觉之力量。若昼夜不间断地串习，则此无勤自显现，此乃成就之量。如是说。密咒之近道乃脉、明点、风三者要点相合，此有具勤作有戏论之理，与无勤作离戏论之理二者。具戏论者以粗脉风，以勤作而成办道，暂时以世俗明点作瑜伽，故有寻觅明妃，以及迎请、依止、寻觅脉、安立、作合等事，正行明点降下，以及执持、遮止、安立力量，与风混合，于法性中了达，之后 进行验相，以及身心互换之验相依止等，以上于第三灌顶之时已详细阐述。彼亦于事业风之时执持明点，于智慧之时遮止明点且安立力量乃为要点真实之处。无戏论之瑜伽士，以光明之明点现前成办道，故有安住方式与观看方式之决定。最初之时以明点空性之灯充满而修习，光明之显现于昼夜混杂中受用。彼亦世俗之明点安住于罗玛，以彼成办道乃双运父母之方便，于左侧自性之明点，于清净微细之光辉中，仅安住为光之自性光辉，乃为合修之乐性转为空性之义。于中央法身之明点，离戏光明清净自生智慧之灯，乃安住为燃烧之基。此将于下文广说。彼亦如《摩尼宝鬘》中所说：从脉中生出明点，具有微细与流动之自性，以光芒自身而庄严。彼亦部分是
English
And the actions to be done and the channels, etc., complete the body of the object of focus. Then the conventional bindu itself, descending, holding, and reversing, establishing in the channels and mixing with the wind. One should rely on emptiness, and after cutting off with wisdom, body and mind themselves are exchanged. By relying on the ultimate bindu, one finds the realms of emptiness of the Dharmakaya. The lamp of the emptiness of the bindu, filling it, trains the powers of awareness. If one becomes accustomed to practicing without day or night, then this effortless will appear manifestly. That is the measure of accomplishment. Thus it is said. The near path of mantra is the alignment of the three key points of channels, bindu, and wind. There are two systems for this: one with effort and elaboration, and one without effort and free from elaboration. Those with elaboration use the coarse channels and winds, making them the path through effort. For a while, they practice yoga with the conventional bindu, so there is searching for a consort, as well as inviting, relying, searching for channels, establishing, and doing union. The actual practice is the descent of the bindu, as well as holding, reversing, establishing power, mixing with the wind, understanding in the nature of reality, and then examining the experiences, and relying on the experiences of exchanging body and mind, etc., which have been explained in detail above during the third empowerment. Also, at the time of the karma wind, holding the bindu, and at the time of wisdom, reversing the bindu and establishing power, are the true key points. The yogi without elaboration makes the clear light bindu manifestly the path, so there is certainty in the way of sitting and the way of looking. At the beginning, one meditates by filling the lamp of the emptiness of the bindu, so the appearance of clear light is used in the mixing of day and night. Also, the conventional bindu dwells in the Roma, and making that the path is the means of union of father and mother. On the left, the bindu of self-nature, in the radiance of pure subtlety, merely dwells as the self-radiance of light, which is the meaning of transforming the nature of bliss of union into emptiness. In the center, the bindu of the Dharmakaya, the lamp of purity, clear light, and self-born wisdom, dwells as the basis for burning. This will be explained in detail below. Also, as it says in the Pearl Rosary: From the channels arises the bindu, having the nature of subtlety and movement, adorned by its own rays of light. That is also a part of
Tibetan
གསུམ་པ་སྟེ། །གཡས་དང་གཡོན་དང་དབུས་མའོ། །གཡས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་སྟེ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་ཅན། །བདེ་བ་འདུས་པའི་འབྱུང་གནས་ནི། །སངས་རྒྱས་ ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་ཡིན། །ཐབས་ཀྱི་མཚོན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་ཅན། །སྟོང་གསལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ནི། །དབུས་ན་གནས་ཤིང་རང་བཞིན་གསལ། །སྤྲོ་བསྡུ་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །བགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྲལ། །ཡོད་མེད་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་བསལ། །རྟག་ཆད་མུ་ལ་གནས་པ་མེད། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །བརྗོད་པ་མེད་ཅིང་ངང་གིས་སྟོང་། །དོན་དམ་དངོས་པོའི་ཐིག་ལེའོ། །གཡོན་ན་རང་བཞིན་ཐིག་ལེ་གནས། །བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་གཉིས་ཁྱབ་སྟེ། །རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པར། །ཁ་སྦྱར་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་འཐོབ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ལམ། །གསང་སྔགས་ཀུན་བདག་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། །འཁོར་བ་སྐྱོབ་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ། །གསང་བའི་ཡེ་གདངས་འབར་བའི་འོད། །དེ་ནི་བདེ་ཆེན་ངོ་བོའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འབད་བཅས་རགས་པ་སྦྱང་བ་དང་། འབད་མེད་རང་གཞག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཐེག་པ་འདིར་གསུངས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བློ་ཡང་རབ་རྣམས་ལ། ལུས་ངག་གི་གནད་གཟིར་བས་སེམས་ཞར་ལ་གྲོལ་ནས། ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་སྣང་བས་སྐུ་གསུམ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཐིག་ལེ་བླ་ན་མེད་པའི་གནད་གསུངས་པས་ཐེག་པ་ཀུན་གྱིས་འཕགས་པའི་གནད་དོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གནད་ངེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །། རིམ་ཁང་བཅུ་གསུམ་པ། སྒྲོན་མ་བཞིའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་གྲུབ་ཚུལ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་སྒྲོན་མ་བཞིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒྲོན་མ་བཞིའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ཐོག་མ་འཆགས་པའི་དུས་ན་ཆུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་དུ་ཆགས་པའི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྩའི་མདུད་པའི་ནང་དུ་སྒྲོན་མའི་སྤྱན་དང་། འབྱུང་བའི་སྤྱན་གཉིས་སྔོན་དུ་ཆགས་ནས། འབྱུང་བའི་སྤྱན་ལས་འབྱུང་བཞིའི་ལུས་གྲུབ་ཚུལ་སྔར་བཤད་དོ། །སྒྲོན་མའི་སྤྱན་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཞིར་མིག་གཉིས་ཀྱི་ཨ་འབྲས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་རྩ་བ་མེན་གྱི་རྭ་འདྲ་བ་རྩ་བ་ཕྲ་ལ་རྩེ་མོ་ཁ་ཆེ་བ་གཉིས་ཆགས་ཏེ། རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོ
Chinese
第三，即右、左、中。右者，是世俗明点，具有大乐之支分，是乐聚集之生处，是诸佛之大秘密，是方便之象征自性，具有胜义法身之自性。空明明点唯一者，居于中央，自性光明。舒卷言思皆超绝，缓慢远离分别念，断除有无二边，不住常断之处，无分别任运成就，不可言说，自然空性，是胜义实物之明点。左者，安住自性明点，遍布乐空双运二者，非为极度安住，而是结合自身获得安乐，乃大印自身之因，大乐智慧之大道，是密咒一切之主坛城，救护轮回之大方便，秘密之自性光明炽燃之光，彼乃大乐之体性。如是。如此，有勤粗略修习与无勤自然安住两种，皆于此乘中宣说。尤为利根者，以身语之要点压迫，心自然解脱，以智慧真实显现，令三身成道，宣说此无上明点之要诀，是超越一切乘之要诀。于胜乘宝藏中，要点决定之分别解说，即第十二层楼。 第十三层楼，开示四灯之名相。 如是，开示习气之身成就之方式及差别后，今为开示智慧之所依四灯之差别及部分，分为二：略示四灯之体性，广说其自性。初者，身体最初形成之时，依靠水而先形成之生殖脉结内，灯之眼与生之眼二者先形成，从生之眼形成四大的身体之方式已于前述。从灯之眼生起智慧之显现，光、明点及身等之自性，于胜义谛涅槃之基中，于双眼之黑珠中央，形成如根茎之角状，根细而尖端宽之二脉，如远射水之绳索。
English
Third, namely right, left, and center. The right one is the conventional bindu, possessing the limbs of great bliss. It is the source of the accumulation of bliss and the great secret of all Buddhas. It is the nature of the symbol of skillful means and possesses the nature of the ultimate Dharmakaya. The single empty and luminous bindu resides in the center, its nature being clear. It transcends expansion and contraction, speech and thought. It is slowly free from conceptualization, eliminating the two extremes of existence and non-existence. It does not abide in permanence or annihilation. It is spontaneously accomplished without conceptualization, inexpressible, and naturally empty. It is the bindu of ultimate reality. On the left resides the nature bindu, pervading both bliss and emptiness in union. It is not extremely abiding, but rather obtains bliss through union itself. It is the cause of the Great Seal itself, the great path of great bliss wisdom. It is the mandala of the master of all secret mantras, the great means of saving beings from samsara, the light of the blazing radiance of secret self-awareness. That is the essence of great bliss. Thus it is said. Thus, both diligent coarse practice and effortless natural abiding are taught in this vehicle. Especially for those of sharpest intellect, by pressing the key points of body and speech, the mind naturally liberates, and with the actual appearance of wisdom, the three kayas are made into the path. The key point of the unsurpassed bindu is taught, which is the key point that surpasses all vehicles. From the Supreme Vehicle Treasure, the specific explanation of the determination of key points is the twelfth story. Thirteenth Story: Showing the Categories of the Four Lamps. Having thus shown the manner of the formation of the body of habitual imprints with its divisions, now, in order to explain the divisions and parts of the four lamps, the support of wisdom, there are two parts: briefly showing the essence of the four lamps and extensively explaining their nature. The first is that at the time of the initial formation of the body, relying on water, within the knot of the generative channel that forms first, the eye of the lamp and the eye of the elements form first. The manner in which the body of the four elements is formed from the eye of the elements has been explained previously. From the eye of the lamp arises the appearance of wisdom, the nature of light, bindus, and bodies, etc., in the basis of ultimate reality, the cessation of suffering. In the center of the pupils of the two eyes, two channels form, resembling the horns of a root, thin at the base and wide at the tip, like a lasso of water.