Tibetan
ན་ནས། ད་ནི་དེ་ལ་རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་གནས་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་རྩ། བརྟེན་པ་རླུང་། གནས་པ་ཐིག་ལེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྩའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ། རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། ཉམས་སུ་བླངས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྩ་རྣམས་ནས་ནི་ཐིག་ལེ་སྟེ། །འཕྲ་དང་འཁྱུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འོད་ཟེར་ཉིད་ཀྱིས་མཛེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། །གཡས་དང་གཡོན་དང་དབུས་མའོ། །ཞེས་པས། འདིར་དེ་དག་གི་དོན་བཤད་ན། རྩའི་གཙོ་མོ་གསུམ་ནི། རོ་མ། རྐྱང་མ། ཀུན་འདར་མའོ། །དེའང་རོ་མ་ནི། ཀུན་གྱི་རོ་ལོན་པར་བྱེད་པས་ལན་ཚྭ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐིག་ལེའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་རོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བས་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཅན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་རོ་ནི་བྱ་བྱེད་ཉུང་བ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་འཁྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་བརྗོད་དཀའ་བས་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ནང་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགྱུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །རྐྱང་མ་ནི། འཁྱོག་དང་ཡལ་ག་མེད་པས་རྐྱང་བ་རེང་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་ཐིག་ལེ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ལས། དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྨིན་པ་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །རྐྱང་བ་ཡིན་པས་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ གྱི་གཞི་ཡིན་པས་མ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་སངས་རྒྱའོ། །ཀུན་འདར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་འདུས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐིག་ལེ་དང་། རྩའི་བདེ་བ་དང་། རླུང་གི་བདེ་བ་ཀུན་སྐྱེ་བས་ཀུན་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པས་འདར་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རོ་མ་ནི། ལྟེ་བའི་གཡོན་ནས་འཁྱིལ་ནས་གཡས་ནས་རྒྱུ་ལ། རྐྱང་མ་ནི། སྙིང་གི་རྩེ་མོའི་གཡོན་ནས་འཐོན་ཏེ། མགྲིན་པ་རྩའི་དྲ་བ་ལས་འཐོན་ནས། ཐོད་པའི་ནང་ནས་ཚུར་ཞུགས་ཏེ་མིག་གཡོན་པ་ནས་སྒོ་དོད་པའོ། །རོ་མ་ནི། མིག་གཡས་པ་ནས་སོ། །ཀུན་འདར་མ་ནི། དབུས་ནས་དྲང་པོར་གནས་ཏེ། རྩེ་མོ་གསུམ་དུ་གྱེས་ནས་སྒོ་དབུས་མ་སྤྱི་བོ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ལ་སྣང་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུར་འཆར་རོ། །རྩེ་མོ་གཡས་པ་རྣ་བ་གཡས་པ་ལ་སྣང་བས། ལས་ཀྱི་རླུང་འགྱུ་སྟེ། འདིའི་ཡལ་ག་ཕྲ་མོ་གཉིས་སྣ་བུག་ག
Chinese
然后，现在就此对脉、气和明点的状况进行详细阐述，分为三部分：作为所依的脉，所依的气，以及所住的明点的详细区分。第一部分分为三点：总体展示脉的自性，详细阐述脉的种类，以及展示如何修习。第一点是：如《摩尼宝鬘》中所说：“脉中生明点，具细微流动性，光芒自身所庄严，其又分为三部分，右与左及中脉。”这里解释这些的含义。脉的主要有三种：若玛脉、江玛脉、昆达玛脉。其中，若玛脉，因为能获得一切滋味，所以像盐一样。依靠明点的乐受，产生无与伦比的体验，因此称为“若”。又因为它由贪欲产生，所以称为“玛”，依靠贪欲者能成佛。或者，“若”是作用少的意思，依靠明点的幻化而体验到的感受难以言说，所以称为“玛”。其中，使世俗明点流动的是方便的自性。江玛脉，因为没有弯曲和分支，所以称为“江玛”，意思是笔直。自性上，它是胜义明点和世俗明点二者的因，能成熟和区分胜义的生起和世俗的生起。因为是笔直的，所以不会改变。因为是一切的基础，所以称为“玛”。依靠它，无需努力就能成佛。昆达玛，意思是全部聚集。依靠它，明点、脉的乐受和气的乐受全部产生，所以称为“昆”。因为它普遍存在于一切之中，所以称为“达玛”。其中，若玛脉，从肚脐左侧盘绕，从右侧运行。江玛脉，从心脏顶端左侧发出，从喉咙脉络中发出，进入头顶，从左眼突出。若玛脉，从右眼发出。昆达玛脉，位于中间，笔直，分为三个顶端，显现在中间的梵穴道，也就是顶轮。从那里，显现出无分别的智慧身。右侧的顶端显现在右耳，业气流动。它的两个细小分支通向鼻孔。
English
Then, now, regarding this, a detailed explanation of the state of the channels, winds, and bindus will be given, divided into three parts: the channels as the support, the winds that rely on them, and the detailed distinctions of the bindus that reside. The first part has three points: a general presentation of the nature of the channels, a detailed explanation of the types of channels, and a presentation of how to practice. The first point is: As stated in the "Pearl Rosary": "From the channels, bindus arise, possessing subtlety and fluidity, adorned by their own radiance. These are divided into three parts: right, left, and central." Here, the meaning of these will be explained. The main channels are three: Roma, Kyangma, and Kundarma. Among these, Roma channel, because it obtains all tastes, is like salt. Relying on the bliss of the bindus, it generates an unparalleled experience, hence it is called "Ro" (taste). Also, because it arises from desire, it is called "Ma" (mother), relying on the one with desire, one can attain Buddhahood. Or, "Ro" means having few actions, and the experience gained through the illusion of bindus is difficult to express, hence it is called "Ma". Among these, what causes the conventional bindu to flow is the nature of skillful means. Kyangma channel, because it has no bends or branches, is called "Kyangma," meaning straight. By nature, it is the cause of both the ultimate and conventional bindus, maturing and differentiating the arising of the ultimate and the arising of the conventional. Because it is straight, it does not change. Because it is the basis of everything, it is called "Ma". Relying on it, one can attain Buddhahood without effort. Kundarma, meaning all gathered. Relying on it, bindus, the bliss of the channels, and the bliss of the winds all arise, hence it is called "Kun" (all). Because it pervades everything, it is called "Darma". Among these, the Roma channel coils from the left of the navel and runs from the right. The Kyangma channel emerges from the left of the tip of the heart, emerges from the network of throat channels, enters the top of the head, and protrudes from the left eye. The Roma channel emerges from the right eye. The Kundarma channel is located in the middle, straight, and divides into three tips, appearing in the central Brahma aperture, which is the crown chakra. From there, the non-conceptual wisdom body manifests. The right tip appears in the right ear, and the karma wind moves. Its two small branches lead to the nostrils.