Tibetan
རྐུན་མོ་མི་གཅིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཐམས་ཅད་བསོགས་པས་མི་གཅིག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་སོགས་པའི་དམག་གི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ་། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འཁྲུལ་ ལོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཆགས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་ངོ་། །འཁྲུལ་པའི་ལམ་དང་བསམ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་རྟོག་པ་ལྟར་རྟོག་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་རིག་པའོ། །ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་ནི། ཐོག་མའི་གཞིའོ། །གནས་མཛེས་ལྡན་ནི། གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་སྒོའོ། །དུས་ནམ་སྲོས་པ་ནི། རང་མ་རིག་པར་གཞན་དུ་སྣང་བས་འཁྲུལ་གཞིའི་སྣང་བའོ། །ཕག་གི་ལོ་ནི། མ་རིག་པ་དངོས་སུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཚེའོ། །སྦྲུལ་གྱི་ཉི་མ་ནི། ཡུལ་སྣང་རགས་པར་བཟུང་བའི་རྟོག་པ་གསལ་བའི་ཆའོ། །སྐར་མ་བྱ་ནི། ཡུལ་ཞེན་པའི་འདོད་ཆགས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །རྒན་མོ་ནི། མ་རིག་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་འཛིན་དུ་ཤར་བའོ། །རུས་མ་ངེས་པ་ནི། གཞི་སྣང་དེ་གང་དུའང་འཆར་ཞིང་གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀས་སྤྱི་ས་ཡིན་པ་ནས་འཁྲུལ་པ་ལ་ཟེར་རོ། །རོགས་མི་བཞི་ནི། རྐྱེན་བཞིའོ། །མི་རྒོད་ལྔ་ནི། དུག་ལྔའོ། །རྒྱབ་རྟེན་མི་གཅིག་ནི། ཀུན་རྟོག་པའི་སེམས་སོ། །རྐུན་མོ་གཅིག་ནི། ཁོང་ཁྲོའོ། །ཐམས་ཅད་བསོགས་པའི་མི་གཅིག་ནི། འཁྲུལ་སྣང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིད་དེ་འཁྲུལ་སྣང་གི་འཛིན་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་དུ་མ་བྱུང་བ་ནི། དམག་གི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་དེ་དང་པོ་ཀ་དག་འཁོར་གཞི་མེད་པ་ཡོད་མ་ཐང་པ་ཅིག་ལས་བྱུང་བས་འདི་འདྲ་སྲིད་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲུང་རྒྱུད་ཀྱིས་མཚོན་ནས་འཁྲུལ་པ་དང་། གྲོལ་བ་གཉིས་ སྟོན་པ་ནི། ཡང་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་ཀློང་དུ་དག་པ་རྣམས་ཉོན་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཚད་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྔོན་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ན། སྟོན་པ་འོད་འགྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་བུ་སྤུན་གཉིས་ཡོད་དེ། གྲོགས་པོ་སྟོང་བར་བཙོན་དུ་བཟུང་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། དེ་ནས་དམག་མི་ལྔ་བྱུང་ནས་རྡོའི་མཁར་རྩེ་ནས་བཅོམ་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། བུ་གཉིས་དོང་དུ་བསྐྱུར་ནས། རྒན་མོ་ལིང་ཏོག་ཅན་གྱིས་སྒོ་བཅད་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། དེ་ནས་མི་བཞིས་དེད་པས་ཟིན་ཏེ། མི་ལྔ་རྟ་དང་ཕྲལ་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། བུ་གཉིས་རང་གིས་རང་ཤོར་ནས་བཙོན་སྲུངས་བསད་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། བུ་གཉིས་ཆར་ཉི་མ་ཅན་དུ་བྲོས་ནས་འབངས་ལ
Chinese
一个盗贼出现了。聚集所有这些，一个人出现了。从那等等，出现了无数的军队。那些等等，无数地迷乱。因为那从无迷乱之基中产生，所以形成了名为“有”的东西。众生的形体出现了不可思议的数量。迷乱的道路和想法，也如所想的分别一样，分别产生了，如是说。其中，金刚萨埵是觉性。广阔的处所是最初的基。具足美妙之所是基显任运成就的显现之门。时间黄昏是自不觉而显现为他者的迷乱之基的显现。猪年是无明真实遍计之时。蛇日是境显粗略执着的分别清晰的部分。星宿鸟是于境执著的贪欲生起。老妇是无明的知识显现为迷乱执取。不确定的骨头是基显现于任何处，解脱迷乱二者都是共同之处，从那之后称作迷乱。四个同伴是四缘。五个野人是五毒。一个后盾人是遍计的心。一个盗贼是嗔恨。聚集一切的一个人是迷乱显现成为一体。那也是心，是迷乱显现的执取者。从中产生众多烦恼，是军队。如此，迷乱最初是从无始清净、无有轮涅之基的本来清净中产生的，因此称作“有”。第二，用故事来象征性地说明迷乱和解脱二者。又是自显现中说：奇哉！于空性中清净者谛听！当以这些来掌握诸佛的密意。往昔，名为广阔处所的地方，有位名为光芒照耀的导师。他有两个兄弟，据说朋友被囚禁在空处，是耶恰。之后，出现了五个士兵，据说从石头的城堡顶端摧毁，是耶恰。两个儿子被丢进洞里，据说瞎眼老妇关闭了门，是耶恰。之后，四个人追赶抓住了，据说五个人和马分离，是耶恰。两个儿子自己逃脱，杀死了狱卒，是耶恰。两个儿子逃到有雨有太阳的地方，成为了臣民。
English
A thief appeared. Gathering all of these, one person appeared. From that and so on, countless armies appeared. Those and so on, confused immeasurably. Because that arises from the ground of non-confusion, it is formed into what is called "existence." The forms of sentient beings appeared in inconceivable numbers. The path of confusion and thoughts, also, just as the discriminations that are thought, discriminations arose, so it is said. Among them, Vajrasattva is awareness. The vast place is the original ground. The place endowed with beauty is the door of manifestation of the spontaneously accomplished ground appearance. The time of dusk is the appearance of the ground of confusion because of appearing as other than oneself due to one's own ignorance. The year of the pig is when ignorance is actually imputed. The day of the snake is the part where the discrimination of grasping the appearance of objects coarsely is clear. The star bird is when attachment to objects arises as desire. The old woman is when the knowledge of ignorance dawns as grasping at confusion. The uncertain bone is that the ground appearance appears anywhere, and both liberation and confusion are common ground, and from that it is called confusion. The four companions are the four conditions. The five wild men are the five poisons. The one person as a support is the mind of imputation. The one thief is anger. The one person who gathers everything is the confused appearance that becomes one. That is also the mind, which is the grasper of the confused appearance. From that, many afflictions arise, which are the armies. Thus, that confusion initially arises from the primordially pure, without a ground of samsara and nirvana, the originally pure, therefore it is called "existence." Secondly, to symbolically explain both confusion and liberation through stories. Again, from Self-Arisen: "Listen, you who are pure in space! The measure of the Buddhas' intention should be grasped by these." In the past, in a place called Vast Place, there was a teacher called Radiating Light. He had two brothers, and it is said that a friend was imprisoned in an empty place, which is Yacha. Then, five soldiers appeared and destroyed it from the top of the stone castle, which is Yacha. The two sons were thrown into a pit, and it is said that a blind old woman closed the door, which is Yacha. Then, four people chased and caught them, and it is said that five people were separated from their horses, which is Yacha. The two sons escaped on their own and killed the prison guard, which is Yacha. The two sons fled to a place with rain and sun and became subjects.
Tibetan
་དཔྱ་བསྡུས་ནས། བཙུན་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་གྲོས་བྱས་ནས། བསམ་རྡུགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དུ་བྲོས་ཏེ། མི་ལྔས་ཕུབ་ལྔ་གོན་ནས་སྒོ་བསྲུངས་པས། སུས་ཀྱང་འོང་མ་ནུས་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། དེ་ནས་མེ་ལོང་བཞིས་བྱད་བལྟས་པས། རང་གིས་རང་ངོ་ཤེས་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། དེ་ནས་ཁང་པ་ཅིག་ལ་སྒོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་མཐོང་བས་རང་ལ་རང་བགད་མོ་ཤོར་ཟེར་ཏེ་ཡ་ཆ། དེ་བཞིན་བརྡ་ཡི་རྣམ་པ་རྣམས། །མཚོན་ནས་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་སྦྱོར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྟོན་པ་འོད་འགྱེད་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བུ་གཉིས་ནི། རིག་པ་ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སོ། །གྲོགས་པོར་བཙོན་དུ་བཟུང་བ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་མ་བུ་འཛོལ་ཏེ། མ་རིག་པས་འཁོར་བར་བཅིངས་པའོ། །མི་ལྔས་རྡོའི་མཁར་རྩེ་ནས་བཅོམ་པ་ནི། དུག་ལྔས་རིག་པ་རང་གནས་ལས་བསྐྱོད་ནས་འཁྲུལ་དུ་བཅུག་པའོ། །བུ་གཉིས་རྒན་མོས་སྒོ་བཅད་པ་ནི། རིག་པ་འཁོར་བའི་དོང་དུ་ཚུད་དེ། མ་རིག་པས་སྒོ་བཅད་ནས་ཐར་དུ་མི་སྟེར་བའོ། །མི་བཞིས་ཟིན་ནས་མི་ལྔ་རྟ་དང་ཕྲལ་བ་ནི། ཤེས་རབ་བཞིས་ཉོན་མོངས་ལྔའི་རྣམ་རྟོག་རླུང་དང་བཅས་པ་དག་པར་བྱས་པའོ། །ཤེས་རབ་བཞི་ནི། སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བསྒྲལ། སྡུད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་བསྡུས། འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེ། སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབྱིངས་སུ་བསྐྱོད་པར་བྱས་པའོ། །བུ་གཉིས་ཤོར་ནས་བཙོན་སྲུངས་བསད་པ་ནི། རང་རིག་རང་ངོ་ཤེས་ནས་སྒྲིབ་པའམ་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་རྟོག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་ནས་རྗེས་མེད་པའོ། །བུ་གཉིས་ཉི་མ་ཅན་དུ་བྲོས་ནས་དཔྱ་བསྡུས་པ་ནི། རིག་པ་མིག་ལ་བཅུག་ནས་དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་ལ་བལྟས་པས་སྒོ་ལྔ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་ཉམས་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་དུ་འདུས་པའོ། །བཙུན་མོས་གྲོས་བྱས་ཏེ་ལྷ་ཁང་དུ་བྲོས་ནས་མི་ལྔས་ཕུབ་གོན་ནས་བསྲུངས་པ་ནི། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲོད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་མཚོན་ནས་རང་སྣང་ལ་སྒོམ་དུས་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་རང་འགགས་པའི་དོན་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ། སྤྱིར་ཐིག་ལེ་འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་ཅན་མི་འགུལ་བར་གཏད་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྟོག་པས་གླགས་མི་རྙེད་པའོ། །མེ་ལོང་བཞིས་བྱད་བལྟས་པས། རང་ངོ་ཤེས་པ་ནི། སྒྲོན་མ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བལྟས་པས་རང་རིག་རང་སར་གནས་པའི་དོན་ནང་དུ་ཤར་བའོ། །ཁང་པ་སྒོ་བརྒྱད་མཐོང་ནས་དགོད་ཤོར་བ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང
Chinese
征收赋税后，二十一位妃子商议，逃到桑堆（བསམ་རྡུགས།）的寺庙里，五个人穿上五件盔甲守门，（外面的人）说谁也进不来，呀洽！然后用四面镜子照看，（里面的人）说自己认识自己，呀洽！然后看到一间有八个门的房子，（里面的人）说自己对自己发笑，呀洽！像这样，各种象征的形态，都用来与智慧的意义相结合。 这就是说，导师放出光芒，是自生智慧。两个儿子是觉性本净和任运的智慧。朋友被囚禁，是任运的显现与智慧母子混淆，因无明而被束缚于轮回。五人用石头摧毁城堡顶端，是五毒使觉性偏离自性，陷入错乱。两个儿子被老妇人关在门外，是觉性陷入轮回的深渊，被无明关闭，无法解脱。四个人抓住五个人，使五人与马分离，是四种智慧净化了五种烦恼的分别念及其风。四种智慧是：以度脱的智慧度脱烦恼，以摄集的智慧摄集智慧，以分别的智慧区分烦恼和智慧，以行动的智慧使之进入法界。两个儿子逃脱后杀死狱卒，是自明自识，遮蔽或束缚的业和烦恼的分别念自然解脱，不留痕迹。两个儿子逃到太阳处征收赋税，是觉性进入眼睛，观看法界觉性的显现，五根压倒一切，各种体验自然显现汇集。妃子们商议逃到寺庙，五个人穿上盔甲守护，象征着觉性智慧的二十一种认知，在自显中修行时，念头的散乱自然止息的意义在内心生起。一般来说，这来自于安住于五光环绕的明点不动摇，念头无法找到空隙。用四面镜子照看，认识自己，是观看四盏灯的智慧，自明安住于自性的意义在内心显现。看到有八个门的房子而发笑，是见到任运的显现。
English
After collecting taxes, the twenty-one consorts deliberated and fled to the temple of Samdhug (བསམ་རྡུགས།). Five people put on five sets of armor and guarded the gate, saying that no one could enter, yacha! Then, looking with four mirrors, they said they recognized themselves, yacha! Then, seeing a house with eight doors, they said they laughed at themselves, yacha! In this way, all the forms of symbols are used to combine with the meaning of wisdom. That is to say, the teacher emitting light is self-born wisdom. The two sons are the wisdom of rigpa kadak (觉性本净) and lhundrup (任运). The friend being imprisoned is the confusion of lhundrup's appearance with the wisdom of mother and child, bound to samsara by ignorance. The five people destroying the top of the castle with stones is the five poisons causing rigpa to deviate from its own state and fall into delusion. The two sons being locked out by the old woman is rigpa falling into the abyss of samsara, being closed off by ignorance, and not being allowed to escape. The four people seizing the five people and separating the five from the horse is the four wisdoms purifying the five afflictions' conceptual thoughts along with their winds. The four wisdoms are: the wisdom of liberation liberating afflictions, the wisdom of gathering gathering wisdom, the wisdom of discernment distinguishing between afflictions and wisdom, and the wisdom of activity causing them to move into the dharmadhatu. The two sons escaping and killing the jailer is self-awareness recognizing itself, and the obscurations or binding actions and afflictive conceptual thoughts naturally liberating and leaving no trace. The two sons fleeing to the sun and collecting taxes is rigpa entering the eye and looking at the appearance of dharmadhatu rigpa, the five senses overwhelming everything, and various experiences naturally arising and gathering. The consorts deliberating and fleeing to the temple, and the five people putting on armor and guarding, symbolizes the twenty-one recognitions of rigpa's wisdom, and the meaning of the spontaneous cessation of conceptual proliferation arising within when meditating on self-appearance. In general, this comes from abiding in the bindu surrounded by five lights without moving, so that thoughts cannot find an opening. Looking with four mirrors and recognizing oneself is the meaning of self-awareness abiding in its own place arising within by looking at the wisdom of the four lamps. Seeing a house with eight doors and bursting into laughter is seeing the appearance of lhundrup.