Tibetan
་མི་སྣང་བའི། །སྐད་ནི་གང་གོམས་ཤེས་པ་སྟེ། །རིགས་དྲུག་གཟུགས་སུ་མི་ལྡོག་ཕྱིར། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྐད་རྣམས་ཤེས། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་རྒྱུན་རང་ཆོད་ཕྱིར། །དེ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས། །འཁྲུལ་རྟོག་བསམ་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །མདོར་ན་མངོན་ཤེས་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ནི། །རང་གི་རང་བཞིན་ལོག་ནས་ནི། །ཕྱིས་ནི་སྐྱེ་བ་བཅད་པའི་དོན། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་ཆོད་པས། །རང་རྟགས་འདི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པ་ཡི། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལུས་ངག་ཡིད། །སྤྱོད་པ་ལ་ནི་གོམས་པ་ལ། །འདི་ལྟར་ལུས་ལ་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་། །ལུས་ཀྱི་ཞེན་པ་རང་ལོག་པར། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་རྒྱུན་བཅད་ཕྱིར། །རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ས་ལ་འཛུལ་བར་ནུས། །བསམ་དང་མི་བསམ་དོན་རྣམས་ཤེས། །ཁ་ནས་ཆོས་ཀྱང་སྨྲ་བ་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་ སུ་ལ་བྱུང་བའི་མི། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་ནི། །འཁོར་བའི་རྟོག་པའི་འཆིང་བ་ནི། །གང་གིས་བཅིངས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ། །ཕྱིས་ནི་ལུས་ངག་སེམས་འབྲེལ་ཆོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་རྟགས་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་ཚད་དང་། རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་དབྱིངས་རིག་རྟོགས་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། ལྟ་བ་ལ་ནི་གོམས་པའི་རྟགས། །སྐལ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །འདི་བཞིན་དུ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྟོང་པས་ལུས་དང་སེམས་རྒྱས་པས། །མཁའ་འགྲོ་བཞིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ། །རླུང་ལ་རང་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། །རླུང་བཞིན་སྐད་ཅིག་དྲུག་བརྒྱ་ལ། །འཛམ་བུའི་གླིང་བཞིར་རྒྱུ་བར་ནུས། །རང་སེམས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གང་ལ་བལྟས་པ་ཞུ་བར་ནུས། །འདིས་ནི་ལྟ་བའི་གདེང་རྙེད་ཡིན། །གང་གིས་སྒོམ་ལ་འབྱོངས་པའི་རྟགས། །ལུས་ལ་འབུ་སྲིན་སྲོག་ཆགས་མེད། །སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་ཕྱིར། །རྣམ་རྟོག་སེམས་རྒྱུན་སྟོངས་པས་ན། །ལུས་ནི་ཤིང་བལ་བཞིན་དུ་ཡང་། །རིག་པ་འཆི་མེད་དོན་ལྡན་པས། །ལུས་ནི་བཅུ་དྲུག་ལོན་བཞིན་འགྱུར། །ཆོས་ཉིད་བརླན་གྱིས་སེམས་ཁྱབ་ཕྱིར། །ལུས་སོགས་སྐྲ་རྣམས་སྣུམ་བག་ལྡན། །འདི་ལྟར་སེམས་ནི་མི་འཕྲོ་བར། །གང་དུ་བསྡད་པའི་སར་སྡོད་ཅིང་། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་མི་ནུས། །འདི་ནི་སྒོམ་པ་རང་རྙེད་ནས། །ཚེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ། །ཅེས་སོ། གཉིས་པ་ལ་ཁྲེགས་ཆོད་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་དང་།
Chinese
不显现的。 声音是习惯什么就知晓什么。 因为六道不会转变成形象。 所以知晓六道众生的语言。 因为六道的心续自然断绝。 所以知晓他们所有人的心之所想。 因为错觉分别念已穷尽。 总之，六种神通就会产生。 六道众生的显现是， 从自己的自性中返回。 之后就是断绝出生的意义。 像这样，这个人断绝了， 这些自相就会全部显现。 轮回涅槃区分开来， 先要做到身语意。 对于行为习惯了， 像这样，身体上就会显现各种征兆。 对于身体的执着自然返回， 为了断绝错觉的执着。 对自己身体没有贪恋。 能在虚空中行走， 同样也能进入地中。 知晓思考与不思考的事情。 口中也能说出佛法。 像这样， 在谁身上产生的这个人， 身体、语言和心意的， 轮回的分别念的束缚， 被什么束缚的都能解脱。 之后身体、语言和心意之间的联系就断绝了。 如是说。第二，实际的征兆有两种：以所缘境为目标的有心瑜伽士四种量，以及觉性自显的有心明智证悟之量。 第一种是：从燃烧的遗体中，对于观看习惯的征兆。 对于有缘分的士夫， 也会像这样显现。 因为空性身体和心扩展， 如同空行母一般在虚空中， 为了自在地驾驭风， 像风一样在六百个刹那间， 能在四大部洲游走。 因为自己的心证悟了空性， 看什么都能融化。 这是获得了观看的把握。 谁精通禅修的征兆是， 身体上没有虫子和生命。 因为慈悲圆满了利他， 因为分别念心续空尽， 身体像木棉一样轻。 因为觉性具有不死的意义， 身体变得像十六岁一样。 因为法性湿润遍布心， 身体等的毛发都带有油性。 像这样，心不散乱， 住在哪里就住在哪里， 不能进入错觉的境地。 这是禅修者自己获得的， 通过两世就能获得成佛。 如是说。 第二是彻却达到究竟的量，
English
Not appearing. The sound is knowing what one is accustomed to. Because the six realms do not transform into forms, Therefore, one knows the languages of the six realms of beings. Because the mindstream of the six realms is naturally severed, Therefore, one knows the thoughts of all of them. Because delusional thoughts are exhausted, In short, the six superknowledges will arise. The appearances of the six realms of beings Are returning from their own nature. Afterwards, it is the meaning of cutting off birth. Like this, when this person cuts off, All these self-characteristics will appear. Separating samsara and nirvana, One must first accomplish body, speech, and mind. Being accustomed to behavior, Like this, signs will appear on the body. The attachment to the body naturally reverses, In order to cut off the continuity of delusional attachment, There is no attachment to one's own body. One can walk in the sky, And similarly, one can enter the earth. One knows what to think and not to think. One can also speak Dharma from the mouth. Like this, The person in whom this arises, The bonds of samsaric thoughts Of body, speech, and mind, Are freed from whatever binds them. Afterwards, the connection between body, speech, and mind is severed. Thus it is said. Second, the actual signs are twofold: the measure of the four yogas with minds focused on objects, and the measure of realizing the wisdom of self-appearing awareness. The first is: from the burning corpse, the sign of being accustomed to seeing. For a fortunate individual, It will also appear like this. Because emptiness expands the body and mind, Like a dakini in the sky, In order to freely control the wind, Like the wind, in six hundred moments, One can travel in the four continents. Because one's own mind realizes emptiness, Whatever one looks at can melt. This is gaining confidence in seeing. The signs of someone who is skilled in meditation are, There are no worms or living beings on the body. Because compassion perfects benefiting others, Because the mindstream of conceptual thoughts is exhausted, The body is as light as cotton. Because awareness has the meaning of immortality, The body becomes like sixteen years old. Because the moisture of dharmata pervades the mind, The hair and other parts of the body are oily. Like this, the mind does not wander, It stays wherever it stays, It cannot enter the realm of delusion. This is what the meditator gains for themselves, Enlightenment is attained in two lifetimes. Thus it is said. The second is the measure of the ultimate perfection of Trekchö,
Tibetan
ཐོད་རྒལ་གོམས་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་འབྱོངས་དུས་སྣང་བ་དང་། ལུས་ཀུན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སིལ་བུར་མཐོང་ནས་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་རང་སར་དེངས་ཤིང་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་བ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་ཉིད་རང་གི་བློར་གོ་བས། །མི་སྣང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། །ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། །སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་གྱུར། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བར། །ན་བུན་བཞིན་ཏེ་མཁའ་ལ་དེངས། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་པར། །གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་འགགས་ནས། །གང་མི་སྣང་སྟེ་རང་ཟད་དེ། །གསལ་བྱེད་རང་གི་ཉམས་མྱོང་བར། །ལུས་ཅན་ཀུན་ཡང་དེ་བཞིན་སོང་། །ཞེས་སོ། །འདིའི་འཐད་པ་ནི། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལས་ཀྱང་རགས་པའི་འབྱུང་བཞི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་དོན་ལ་གནས་པར་བཤད་ལ། སྟོང་ཉིད་གོམས་པས་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་བ་དང་། ར་བ་དང་རི་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁར་འཕགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་པུར་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་གཞི་མེད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པ་ན་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པའོ། །ཐོད་ རྒལ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། ཐོད་རྒལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་ན་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་བ་དང་འཇུག་པ་ལ་དབང་ཞིང་སླར་འཕོ་བའི་སྐུར་བཞེངས་ཐུབ་ལ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ལུས་དེངས། ཆོས་ཉིད་དུ་སེམས་དེངས་ནས་ཀ་དག་གི་སར་གྲོལ་ཏེ་དེས་ན་དོན་མཛད་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནས་གནད་འདི་ལྟ་བུ་བཤད་ཀྱང་གསལ་བར་རྟོགས་ནས་གྲུབ་མཐའ་སློང་ཤེས་པ་ནི་དེང་སང་ཁོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ཐོད་རྒལ་གོམས་པའི་ཚད་ལ་ལྔ་སྟེ། འོད། དབྱིངས། ཐིག་ལེ། སྐུ། རིག་པ། གོམས་པའི་ཚད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་འོད་ལ་གོམས་པའི་རྟགས་ཚད་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། གང་གི་འོད་ལ་སུ་གོམས་པ། །རང་གིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་རླུང་དང་། །འབྱུང་བཞིའི་སྣང་བ་རང་ནུབ་ནས། །རིམ་གྱིས་ཁ་དོག་ལྔ་ལ་སྤྱོད། །འདི་དང་འབྲལ་བ་མེད་པའི་རྟགས། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །སྨྱོན་པ་བཞིན་ཏེ་ཐོགས་མེད་པར། །
Chinese
这是关于妥噶修习程度的说明。首先，在彻却成就之时，会出现这样的景象：整个身体都显现为不可分割的微尘，四大元素的微尘各自消融，并能掌控眼识和神通，从而在此生获得解脱。正如《珍宝积聚续》中所说：“若能于自心中领悟此理，所有无有显现和分别的景象，皆能自净，一切皆能自然显现为清净空明之体。地、水、火、风四大元素，各自的能量不再显现，如烟雾般消融于虚空之中。各种各样的迷惑执着，无论如何思索也无法生起，能取所取的一切分别自然止息，一切皆不显现，自然耗尽，明觉自生的体验中，一切有情众生亦皆如此。”这段话的含义是，即使在共同乘中，也讲到粗大的四大元素实际上存在着不可分割的微尘。通过修习空性，就能见到微尘，并且能够穿透墙壁、山脉和建筑物等。还讲到可以通过神变飞升到空中，用智慧之火焚烧尸体等等。在无上乘中，讲到以无根幻化的八个比喻来达到究竟的胜义谛，从而在迷惑消失时，彻却的微尘便会消融。这与妥噶不同，妥噶的微尘消融时会显现为光明，从而能够掌控生死，并且能够再次显现为转生的身体。而彻却的微尘则是身体消融，心识消融于法性之中，从而在原始清净之地获得解脱，因此，是通过利益众生的差别来区分的。虽然从大圆满中讲解了这样的要点，但如今能够清晰地理解并懂得如何建立宗义的，恐怕只有我一个人了。这个要点非常重要。第二，妥噶修习的程度有五种：光明、法界、明点、身、觉性，这是关于修习程度的说明。首先，是关于修习五种智慧自生光明之相的程度，正如《身舍利燃烧论》中所说：“谁人精通于何种光明，在其自身所见的境界中，地、水、火、风，四大元素的显现自然消失，逐渐体验五种颜色。这是与其不可分离的征兆。在他人所见的境界中，如同疯子一般毫无阻碍。”
English
This is an explanation of the degrees of practice in Tögal. First, at the time of accomplishing Trekchö, such a vision appears: the entire body manifests as indivisible particles, the particles of the four elements dissolve on their own, and one gains control over eye consciousness and clairvoyance, thereby attaining liberation in this very life. As stated in the Tantra of the Heap of Jewels: "If one understands this in one's own mind, all appearances that are without manifestation and conceptuality are self-purified, and all naturally arise as the pure, clear, and vast expanse. The four elements of earth, water, fire, and wind, their respective powers no longer appear, but dissolve into the sky like mist. The various deluded attachments, no matter how one thinks, cannot arise, and all aspects of grasping and being grasped naturally cease. Everything disappears, naturally exhausted, and in the self-arising experience of clarity, all sentient beings are likewise." The meaning of this is that even in the common vehicle, it is taught that the gross four elements actually exist as indivisible particles. Through the practice of emptiness, one can see the particles, and be able to pass through walls, mountains, and buildings, etc. It is also taught that one can fly into the sky through miraculous powers, and burn corpses with the fire of wisdom, etc. In the unsurpassed vehicle, it is taught that the eight examples of rootless illusion lead to the ultimate truth, so that when delusion disappears, the particles of Trekchö dissolve. This is different from Tögal, for when the particles of Tögal dissolve, they manifest as light, thereby gaining control over birth and death, and being able to manifest again as a reborn body. But in the particles of Trekchö, the body dissolves, and the mind dissolves into the Dharmata, thereby attaining liberation in the primordial purity, and therefore, it is distinguished by the difference in benefiting beings. Although such key points are explained in Dzogchen, nowadays, I am probably the only one who can clearly understand and know how to establish a philosophical system. This key point is very important. Second, there are five degrees of practice in Tögal: light, space, bindu, body, and awareness. This is an explanation of the degrees of practice. First, regarding the degree of practice in the self-arising light of the five wisdoms, as stated in the Burning of the Corpse Relic: "Whoever is proficient in which light, in the realm seen by oneself, earth, water, fire, and wind, the appearances of the four elements naturally disappear, gradually experiencing the five colors. This is the sign of being inseparable from it. In the realm seen by others, like a madman, without obstruction."