Tibetan
ང་སྟེ། ཤར་བ་དང་གྲོལ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་རང་དག་གི་གནས་ལུགས་སུ་ཤར་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཚོགས་དྲུག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དག །སྒྲ་ཚིག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐ་སྙད་མིང་རྣམས་རྣམ་པར་དག །རང་སར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བཞིའི་རྐྱེན་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུང་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཅིངས་པའི་བདག་འཛིན་རྣམ་པར་དག །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །ད་ནི་རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་ལས་འཕགས་ཚུལ། གདམས་པ་དངོས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐུན་མོང་ལས་གནད་བདུན་གྱིས་འཕགས་ཏེ། རིག་པ་ཅེར་མཐོང་དུ་རྟོག་པས་དབང་པོ་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པའི་གནད། ཆོས་ཉིད་དབང་པོས་མཐོང་བས་ཤེས་རབ་ ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་གནད། གནས་ལུགས་རང་ངོ་རྟོགས་པས་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བའི་གནད། བླང་དོར་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ན་སོ་ལ་རྒན་གཞོན་མེད་པའི་གནད། རང་རིག་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་གནད། ཆོས་ཉིད་བསམ་རྫོགས་ལས་འདས་པས་ལྟ་སྒོམ་གཞི་ལམ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་གནད། འབྲས་བུ་ཀ་དག་ཡིན་པས་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གནད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་རྟོགས། །སྙིང་ཏིག་ངེས་པར་བསྡུས་པ་ཡིས། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་མཐའ་ཟད་པས། །ཤེས་རབ་མ་ཡིན་དབང་པོ་མཐོང་། །ཚིག་གིས་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བས། །ཐུན་མོང་ཐེག་པས་དོན་མི་འགྲུབ། །སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འདི་མཐོང་ཁམས་གསུམ་བཟློག་པ་མིན། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་པས། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལྟོས་མིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མན་ངག་གི་འབྲེལ་དགོད་པ་དང་། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པའི་རྒྱུད་ལས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་ཚད་འཛིན་པ། །ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་མཚམས་སུ་བརྟག །ཅེས་པ་དང་། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ལས། ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་རང་བཞག་གོ། །ཞེས་སོ། །དེ་
Chinese
我，即是，由于没有显现和解脱的先后，因此在法性自净的体性中显现，如《虚空六法》中所说：六聚显现之心性，分别念聚皆清净；声词显现之心性，名言名称皆清净；自处显现之心性，四大之缘自处净；能取所取显现之心性，束缚之我执皆清净。如是。此时，此人被称为超越了法，即是远离了轮回涅槃的过患和功德的一切执着。这些是为那些具有对境之心的修行者所开示的次第，是为了那些喜欢意义的戏论者。现在，为了那些具有自显现之觉性的修行者开示修行的次第，分为两种：超胜共同之处，以及真实窍诀的开示。第一点是从共同之处以七个要点超胜：以觉性直观而证悟，因此根识没有锐利和迟钝的要点；以法性根识而见，因此智慧没有大小的要点；以证悟体性自面，因此不见到词句法性的要点；由于没有取舍和勤作，因此年龄没有老少的要点；由于自明没有垢染，因此业力没有好坏的要点；由于法性超越了思虑圆满，因此不依赖见修基础和道路的要点；由于果是原始清净，因此三身显现为道用，不退转于三界的要点。第一点，出自《现观庄严论》：以法性现量之要点，了知业力无好坏；以心滴确定之摄持，诸根识无有锐钝；以意识词句之边际穷尽，非是智慧根识见；以词句不见法性故，共同乘不能成办；以三身是道用之故，见此不退转三有；诸法平等一味故，基道果不相依赖。如是。第二分为二：破除诀窍的关联，以及宣说具有关联的诀窍本身。第一是顿超和妥噶两种，如《认识自面之续》中说：无勤自然解脱之定量，顿超妥噶判为界。以及《自然本智》中说：顿超妥噶自安住。如是。
English
I, that is, since there is no before or after in the arising and liberation, it arises in the nature of the self-purification of dharmata. As it is said in the "Six Spaces": In the mind-essence of the appearance of the six aggregates, the aggregates of thoughts are completely pure; in the mind-essence of the appearance of sound and words, the terms and names are completely pure; in the mind-essence of the appearance in its own place, the conditions of the four elements are pure in their own place; in the mind-essence of the appearance of grasping and being grasped, the self-grasping of bondage is completely pure. Thus it is. At this time, that person is called one who has transcended the Dharma, that is, one who is free from all attachments to the faults and merits of samsara and nirvana. These are the stages of practice shown by those with minds focused on objects, for the sake of those who delight in the elaboration of meaning. Now, to show the stages of practice for those with minds focused on self-arising awareness, there are two: how it surpasses the common, and the actual instruction of the essential advice. The first is that it surpasses the common by seven key points: because of realizing awareness as direct seeing, there is no sharpness or dullness of the senses; because seeing with the senses of dharmata, there is no great or smallness of wisdom; because of realizing the self-face of the natural state, there is no seeing the dharmata of words; because there is no acceptance or rejection or effort, there is no old or young in age; because self-awareness is without impurity, there is no good or bad in karma; because dharmata transcends the completion of thought, there is no dependence on the ground and path of view and meditation; because the result is primordial purity, the three kayas arise as the path, and there is no turning back in the three realms. The first is from the "Uttaratantra": By the key point of the direct perception of dharmata, one realizes that there is no good or bad in karma; by the definitive collection of the heart essence, there is no sharpness or dullness in the senses; because the limit of mental judgment and words is exhausted, it is not wisdom but the senses that see; because dharmata is not seen by words, the common vehicle does not accomplish the goal; because the three kayas are the path, seeing this does not reverse the three realms; because all dharmas are equal in one taste, the ground, path, and result are not dependent. Thus it is. The second has two parts: refuting the connection of the instructions, and explaining the instructions themselves that have a connection. The first is of two types: Trekchö and Tögal, as it is said in the "Tantra of Introducing the Face": The measure of effortless self-liberation, Trekchö and Tögal are distinguished as boundaries. And in the "Self-Arisen Perfection": Trekchö and Tögal are self-abiding. Thus it is.
Tibetan
ཡང་ཁྲེགས་ཆོད་ནི་ལམ་འབད་མེད་དུ་རང་གྲོལ་ བ་སྣང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རིག་པ་རྗེན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལེ་ལོ་ཅན་མ་བསྒོམས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་གནད་ཡིན་ལ། ཐོད་རྒལ་ནི་འབད་བཅས་སུ་གྲོལ་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་རྡོས་བཅས་འོད་ལུས་སུ་དག་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཟག་བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་གིས། །རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ། །འབད་རྩོལ་མེད་པས་རང་གྲོལ་ཉིད། །འབད་བྱས་ཉམས་སུ་བླང་བྱའོ། །འབད་མེད་རྣམས་ནི་རང་དག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཉིད་བཤད་པ་ལ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་འདེབས་ལུགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་འདིར་རྒྱ་ནག་པོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤྲཱི་སིངྷའི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་ནས་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཟད་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ། བྱ་བྲལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ། ཡོངས་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཆིངས་སུ་བཅིང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་ཡེ་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པས་ད་འབད་རྩོལ་དང་བྱ་རྩོལ་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ཡུལ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་བདེན་པས་སྟོང་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་ལ། དེའང་སྒྱུ་མ་མཐའ་བྲལ་གཞི་མེད་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཡོད་མ་མྱོང་། མེད་མ་མྱོང་། བདེན་མ་མྱོང་། རྫུན་མ་མྱོང་། གཞི་མེད་ཕྱལ་པ་ཡེ་སངས་སུ་གནས་པས་བླང་དོར་དམིགས་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ། ནང་རང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བའང་སྐྱེ་འགག་གནས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། སེམས་འདི་ལ་བལྟ་བ་དང་སྒོམ་རྒྱུའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་སྤྱད་རྒྱུ་དང་ཐོབ་རྒྱུའི་ཆོས་མི་དམིགས། རང་བཞིན་གྱི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་སྤང་བླང་གཉེན་པོའི་གཟེབ་ཀྱིས་འཆིང་མི་དགོས་པས། ད་རང་སངས། རང་དག་ཕྱལ་པ། རང་ཡན། བར་མེད། ཡེ་སངས། བློས་བྱས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པར་འུབ་ཆུབ་པས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པར་ཡེ་སངས་རྒྱས་པས་མཁའ་གསལ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་དོན་ལས་མ་གཡོས་ཏེ། སྣང་བཏགས་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པས་འབྱུང་བཞིའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟར་ཡེ་ནས་ལ་ཟློས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྟོང་པ་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད།
Chinese
此外，彻却是不依赖于显现的，在无勤奋的道路上自然解脱，直接修持赤裸觉性，无需懒惰地修习就能成佛，这是根器敏锐者的要点。脱噶是依赖于光明显现，通过有勤奋而解脱，精进者在此生就能净化为坚实的虹光身而成佛。如《摩尼宝鬘》中所说：“依于众生智慧之差别，当如何次第宣说？无有勤作即自然解脱，应以勤奋而修持。无勤奋者自性清净。”如是。其次，宣说具有关联的口诀。彻却的引导方式虽然非常多，但此处追随汉地大导师师利星哈的足迹，以三种方式来阐释其意义：将一切法耗尽于原始清净中；将离戏的通透赤裸状态进行阻断；将完全解脱安处于大平等中。第一种是：将包含显现轮回涅槃的一切法，都决断为在等同虚空的圆满大乐中，本来就已现前成佛，因此现在无需任何努力和作为。如此，外在的各种显现，一切所显之境，器情万法，皆显而无实，本来就在如幻的八喻中解脱。而且，幻化是无边无基的，仅仅是显现而已，从未存在过，从未消失过，从未真实过，从未虚假过。无基的散乱状态安住于原始成佛中，因此没有可取舍的目标对境。 内在显现为自心的法，也未成立为生灭住的对境，因此超越了本体可执的边。因为对于这个心来说，连可观看和修习的微尘许的法也不存在，所以不缘于可修行和可获得的法。自性的觉性如同虚空一般，无需以取舍对治的枷锁来束缚。现在是自成佛，自性清净散乱，自然放下，无有间隔，原始成佛。没有造作的垢染而遍满，在轮回涅槃无名大乐中耗尽，三界完全解脱的境界中本来就已成佛，因此未曾动摇于空明广大的意义。无论显现如何安立，也未曾动摇于觉性的状态，如同四大元素的幻化未曾动摇于虚空法界一般，要领会本来就已耗尽的意义。如《空性六法》中所说：“空性无有对境之戏论。”
English
Furthermore, Trekchö is the key for sharp faculties to attain Buddhahood without meditating lazily, by taking naked awareness into experience without relying on appearances, naturally liberated on the path of no effort. Tögal is liberation with effort, relying on the appearance of clear light, so that diligent ones purify into a solid rainbow body in this very life and attain Buddhahood. As the "String of Pearls" says: "According to the differences in beings' minds, how should the stages be explained? Natural liberation is without effort; it should be taken into experience with effort. Those without effort are self-purified." Thus it is. Secondly, explaining the instruction itself that has connection. Although there are very many ways to apply Trekchö, here, following the great master Shri Singha of China, the meaning is shown in three aspects: Exhausting all phenomena into the great primordial purity; blocking the unobstructed, naked state of freedom from activity; binding the complete liberation into great equanimity. The first is: All phenomena included in samsara and nirvana are decided to be primordially enlightened in the expanse of the great perfection equal to space, so now there is no need to make any effort or activity. Thus, all the diverse external appearances, all the objects of appearance, the environment and beings, are empty of truth in appearance, and are already liberated in the eight examples of illusion. Moreover, illusion is boundless and baseless, merely an appearance, never having existed, never having disappeared, never having been true, never having been false. The baseless, scattered state abides in primordial Buddhahood, so there are no objects of focus for what to accept or reject. The inner appearance as the dharma of one's own mind is also not established as an object of arising, ceasing, and abiding, so it transcends the limits of grasping at an entity. Because for this mind, there is not even a particle of dharma to be seen or meditated upon, one does not focus on dharma to be practiced or attained. Since the awareness of self-nature is like space, it is not necessary to bind it with the fetters of accepting and rejecting antidotes. Now it is self-Buddha, self-purified scattered, naturally let go, without interval, primordial Buddha. Without the defilement of fabrication, it is all-pervasive, exhausting into the great nameless bliss of samsara and nirvana, primordially enlightened in the realization of the complete liberation of the three realms, so it has not moved from the meaning of clear and vast space. No matter how appearances are established, they have not moved from the state of awareness, just as the magical displays of the four elements have not moved from the expanse of space, one should understand the meaning of being primordially exhausted. As the Sixth Expanse says: "Emptiness has no elaboration of objects."