Tibetan
་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་གནས་ཡིན་ནོ། །འགག་མེད་ཞེན་མེད་ཆགས་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྤྱོད་པའོ། །ལྷང་ངེ་ལྷན་ནེ་ཡེང་བ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་བསྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་། །ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་སོ། །སྐུ་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་། །མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གསུང་ནི་སྒྲ་ཚིག་མིང་བྲལ་ནས། །བརྗོད་མེད་གླེང་བ་ཉིད་དང་བྲལ། །ཐུགས་ནི་བསམ་དང་འགྱུ་མེད་པས། །འཕྲོ་ཞིང་དཔྱོད་པ་རྣམས་ལས་འདས། །ཡོན་ཏན་ཕྱིར་འོང་ལྡོག་པ་མེད། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པ་དང་། །རང་བཞིན་བཅོས་པ་མེད་པའོ། །ཕྲིན་ལས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པ། །ཤུགས་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད། །མ་བྱས་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །བསྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབས་ཟིན་སྒྲུབ་པ་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །ཕྱི་མེད་ནང་མེད་དབྱིངས་སུ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རང་ལུས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། སྤྱིར་མཐར་ཐུག་གི་ཀ་དག་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་དུས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་གསུམ་གྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱིར་གསལ་གྱི་འཆར་གཞི་བྱེད། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དག་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བ་སྟོན། ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་དག་པའི་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་སྐོང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐུགས་རྗེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བྱེད། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །རྐྱེན་གྱིས་དག་པ་མིན་པར་བྱེད། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མོས་གུས་ཅན་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ལས་དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་སྨིན་པའི་ཚེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གཞི་གནས་ཏེ། །ཀ་ནས་དག་པས་དྲི་མ་ཟད། །ངོ་བོ་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད། །འཆར་བྱེད་མ་འགགས་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །རང་བཞིན་འདི་འདྲ་ངེས་པ་མེད། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཐུགས་རྗེ་སྟེ། །འཁོར་བ་འདས་པ་ཆད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པ
Chinese
无有。法身之境是也。无灭无执无贪著，法身之行也。朗然坦然无散乱，法身之禅也。如是等等广说之。分为身语意功德事业五者，出自《拨乱反正续》：法身乃身与语，意与功德及事业。身乃空与明，及无相之自性。语乃离声词名，离言说议论之自性。意乃无思无动摇，超越散乱与分别。功德无来无去，法界与智慧遍布，自性无造作也。事业未生未现，自然生起且无灭，无作而作也。如是说。出自《自显续》：一生二生一切生，法身之功德也。无需修成已修成，修持圆满，法身之事业也。无外无内无界中，法身之自性身也。如是等等说。所依智慧之次第，总说与别说，法身之智慧别说二者。总的来说，当最终解脱为原始清净法身唯一时，基位之智慧三身，以及智慧外显之显现作基础。以执持相之智慧，对清净之所化众生示现。以所知之智慧，满足未清净所化众生之期望。出自《拨乱反正续》：如是解脱之心性，非无有大悲，以基位之智慧，自然力之显现作基础。以执持相之智慧，不以因缘而清净。以知与所知之智慧，对具信者赐予成就。如是说。如是三者中，首先解说法身之智慧，有略说与广说二者。略说者，出自彼续：彼亦心性成熟时，于法身中安住，从始清净故，垢染尽除。本体本初无错乱，显现不灭任运成。此等自性无定准，周遍一切乃大悲，轮回涅槃非断灭。如是说。广说
English
There is none. It is the realm of Dharmakaya. Without cessation, without attachment, without clinging, it is the conduct of Dharmakaya. Clear and even, without distraction, it is the meditation of Dharmakaya. These and other things are extensively taught. The division into five aspects: Body, Speech, Mind, Qualities, and Activities, is found in the *Thal 'Gyur Tantra*: "Dharmakaya is Body and Speech, Mind and Qualities and Activities. Body is emptiness and clarity, and the nature of being without characteristics. Speech is separated from sound, words, and names, separated from expression and discussion itself. Mind is without thought and movement, transcending scattering and discrimination. Qualities have no coming or going, pervading the expanse and wisdom, and the nature is without fabrication. Activities are unborn and unarisen, arising spontaneously and without cessation, acting without action." And in the *Rang Shar Tantra*: "One arises, two arise, all arise, it is the quality of Dharmakaya. Without accomplishment, already accomplished, accomplishment is complete, it is the activity of Dharmakaya. Without outer, without inner, without expanse, it is the self-nature body of Dharmakaya." These and other things are taught. Regarding the stages of dependent wisdom, there are two aspects: a general explanation and a specific explanation of the wisdom of Dharmakaya. Generally, when ultimately liberated into the sole primordial purity Dharmakaya, the three Kayas of the ground-abiding wisdom and the manifestation of wisdom outwardly become the basis. The wisdom that grasps at characteristics shows appearances to those trainees who are pure. The wisdom of knowable things fulfills the hopes of trainees who are not pure. From the *Thal 'Gyur Tantra*: "Thus, the nature of mind that is liberated, is not without compassion, with the wisdom abiding in the ground, the manifestation of natural power becomes the basis. With the wisdom that grasps at characteristics, it does not purify through conditions. With the wisdom of knowing and knowable things, it bestows accomplishments upon those with devotion." Thus it is said. Among these three, first, explaining the wisdom of Dharmakaya, there are two aspects: a concise explanation and an extensive explanation. The concise explanation is from that very Tantra: "Also, when the nature of mind ripens, it abides in Dharmakaya, since it is pure from the beginning, defilements are exhausted. The essence is primordially without confusion, manifesting unceasingly, spontaneously accomplished. Such a nature is without certainty, pervading all, it is great compassion, Samsara and Nirvana are not annihilation." Thus it is said. Extensive
Tibetan
ར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་ཆ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དབྱིངས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་ཆ་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་མར་གྱུར་པ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི་སྒོར་གནས་པས་གཟུགས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་དྭངས་འབྱེད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མཐའ་མེད། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གང་དུ་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དག །བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་རྐྱེན་རགས་པ་རང་ཟད་པའོ། །ཡེ་ནས་མེད་པས་དག་པས་དག །འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པས་ཅིར་མི་མཛད། །མ་སྐྱེས་པས་ན་འགག་སྟོང་ངོ་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས། །རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། །སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མའོ། །མེད་ཕྱིར་སྣང་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྟོང་། །སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡན་ལག་ཅན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཞི་ཞེས་མངོན་པར་གནས། །རང་བཞིན་རྡུལ་བྲལ་དག་པ་ལས། །ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བརྟགས་པས་སྟོང་། །ཡན་ལག་སྤྲོས་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་རྫོགས། །རང་གནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་མེད་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལས། །མི་མཛད་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ། །མཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །དེ་མེད་འཁོར་འདས་སྟེ་ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལས་སུ་མེད་ལ་གཅིག་རྫོགས་པའི། །ཉི་མ་ལ་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ནི། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །རོལ་པར་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་གང་བར་སྣང་བ་ཡིན། །རིག་པའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནི་ཡོ
Chinese
关于此的解释有三：本体是原始清净的智慧，空性远离戏论，故为法界明点独一；自性是任运成就的智慧，光明是功德之根本；大悲周遍的智慧，显现方式安住于无灭之门，故能清净色身及智慧。如《现观庄严论》中说：本体原始清净之智慧，无有无明等世俗之名，无有一与二之数量边际，以分别而无有有无之成立。于何处未分之法性中，亦无有仅是智慧之成立，无有无言说之言说成立，不居于边际，自性明智善哉！言说词语之边际穷尽也。无有因，无有无数之缘，无有二取境与有境，于任何体性皆无有分别，粗大之境缘自灭也。从本来无有而清净故清净，错乱分别止息故不作任何事，因未生故止息空性也。自性任运成就智慧者，不生不灭，不作任何思虑，因境清净无有定故也。能力与功德无有止息故，仅于嬉戏中显现，是圆满种种之根本。因无有故显现，因显现故空性，显空双运具足支分，是佛与有情之境。如是基位显现安住，从自性离尘清净中，从本体之分而以分别观察则空，因支分开展故通达圆满。因自住任运成就之故，于此无有舍取二者。从大悲周遍智慧中，不作而显现种种之门，如所作般显现，于本体中圆满。从法身空性自性中，智慧通达圆满之分，以威力对有情众生显现。若无此则轮涅断灭，以通达而了知且光明也。从自性明智之体性中，自性威力之大悲即是，无有不灭与止息者。从清净诸元素之分中，于无有作用中圆满唯一，如太阳之光般，自性无有遮障也。如是说。现在宣说圆满受用身及智慧：报身之本体是自性任运成就，于嬉戏中为五部五智，显现充满一切虚空界。明智之自性任运成就之分是具足的。
English
There are three explanations for this: The essence is the primordial pure wisdom, the emptiness free from elaboration, hence the single bindu of the dharmadhatu; the nature is the spontaneously accomplished wisdom, the clarity is the basis of qualities; the compassion is the all-pervasive wisdom, the manner of manifestation abides in the gate of non-cessation, hence it purifies the form body together with wisdom. As it is said in the *Uttaratantra*: "The essence is primordial pure wisdom, there is no worldly name such as ignorance, there is no numerical limit of one and two, there is no establishment of existence or non-existence by examination. In the dharma-nature where nothing is separated, there is no establishment even of mere wisdom, there is no establishment of speech without words, self-awareness does not abide at the limit, the limit of words and names is exhausted. In the absence of causes and the countless conditions, there are no dualistic appearances of object and subject, there is no separation in any characteristic, the coarse objects and conditions are self-exhausted. Because it is pure from the beginning, it is pure; because delusion and conception have ceased, it does not do anything; because it is unborn, it is cessation and emptiness. The self-nature is spontaneously accomplished wisdom, it does not arise or cease, it does not think about anything, because the objects are pure and there is no certainty. Because power and qualities are without cessation, it appears only as play, it is the basis for the perfection of all kinds. Because it is non-existent, it appears; because it appears, it is empty; the union of appearance and emptiness has limbs, it is the realm of Buddhas and sentient beings. Thus, the ground is manifestly abiding, from the self-nature free from dust and pure, from the aspect of essence, it is empty when examined by separation, because the limbs are elaborated, knowledge is perfected. Because it is self-abiding and spontaneously accomplished, there is no acceptance or rejection here. From the all-pervasive wisdom of compassion, the gate of manifesting various things without doing, it appears as if it is doing, it is perfected in the essence. From the self-nature of the empty dharmakaya, the aspect of the perfection of wisdom and knowledge, it manifests to sentient beings by power. Without that, samsara and nirvana would be cut off, it knows and is clear by knowledge. From the nature of self-awareness and clarity, the compassion of self-nature and power itself, is without non-cessation and cessation. From the aspect of the purification of the elements, in the absence of action, it is complete and unique, like the light of the sun, the self-nature is without obscuration." Thus it is said. Now, the sambhogakaya together with wisdom is taught: The essence of the sambhogakaya is self-nature spontaneously accomplished, in play it is the five families and the five aspects of wisdom, it appears to fill all the space of the sky. The aspect of the self-nature of intelligence spontaneously accomplished is complete.