Tibetan
ཉིན་ཞག་ལས་ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་ལས་ལོར་འཁྲུལ་པ་ཕྱི་ཕྱིར་གོམས་པས་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་ནི། གཞི་མེད་པའི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པ་ རང་ལ་གནས་ཀྱང་། ངོ་མ་ཤེས་པའི་ངང་ནས་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ཙམ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །གློ་བུར་རྣམ་རྟོག་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། །མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །བློ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བཅས་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་ཡི། །འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་དུ། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་སྣང་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཡང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །དེའང་རིག་པའི་རང་ངོ་འདི་ཐོག་མའི་ཀ་དག་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་སྣང་ནི་རང་གསལ་རྗེན་པར་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། གཞི་མེད་རྣམ་དག་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་རིག་མ་རིག་དང་། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ད་ལྟ་ཟང་མར་འདུག་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་ནས། དེའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་སྟོང་གཟུགས་གཞི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་སངས་པས་འཁོར་བ་མིང་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡུལ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱང་། །ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་ བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་དག །གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་མེད་པས། །འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པས། །དྲི་མ་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །མིང་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མེད་པས། །བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཞེས་མིང་དུ་མ་བཏགས་པས། །བློས་བཏགས་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །སེམས་དང་ཡིད་དུ་མ་གྲུབ་པས། །འགྱུ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པས། །འབྱུང་རྐྱེན་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །བྱ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་མེད་པས། །ཡུལ་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་མེད་པས། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁྲུལ་ཞེས་ཀ་ནས་དག་པ་ལ། །མ་འཁྲུལ་ཉིད་དུ་བཅོས་སུ་མེད། །མེད་སྣང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཆོས། །བྱས་བྱུང་རྟོག་པ་རང་འགགས་སོ། །འཁྲུལ་ནས་དམིགས་པར་སྣང་བ་མིན། །རང་བཞིན་ཡེ་གདངས་མ་གཡོས་པས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་གོ། །འཛིན་རྟོག་བྲལ་ནས་ཡེ་སངས་རྒྱས། །བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་དུས། ནང་འཛིན་པ་གཞི་མེད་རྟེན་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་སེམས་ལ་ཚུར་བལྟས་པས། །རྟེན་ གཞི་མེད་པའི་རིག་པ་མིང་དང་བྲལ། །མཚོན་བརྗོད་མ་མཐོང་ལྟ་སྒོམ་ཁྲིགས་ཆགས་བུད། །ཕྱལ་པ་ལྷུག་པ་ཡངས་པ་ཕྱམ་གདལ་བ། །ཉམས་ལེན་མ་ཤེས་ཐུན་མཚམས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཡན་ཕྱམ་ཕྱམ་བར་མཚམས་བྲལ། །འདི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། རྟེན་མེད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་པ་ནི། དྲན་པ་རང་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀུན་གཞི་མེད་རྩ་བ་སུ་ལ་སྲིད། །སྲིད་བྲལ་འདོད་པ་མེད་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་བརྗོད་ལས་འདས། །བྱ་བྱེད་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཟད། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ང་མེད་བདག་མེད་གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཞེས་གནས་པ་ཙམ་དུའང་མེད། །མེད་ཕྱིར་སྟོང་པའི་སྣང་བ་ལ། །དྲན་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་ཟད་པའོ། །བྱས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བྱུང་བ་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །བྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །འཁོར་ས་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །བྱུང་ས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ནི་ཕྱོགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྟེ་འདི་ལྟར། ལུས་དང་ཡུལ་དང་སྣང་བའི་གཏད་མེད་པར། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ཡངས་མཉམ་པར་ཕྱམ་གདལ་བས། ། ནང་གི་ཆོས་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད། །གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང་། རང་རིག་རང་གསལ་ལོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ཕྱི་ནང་མེད་པས་ནང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གཞན་མེད་པས་རང་གི་རིག་པ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ཡོད་མ་མྱོང་བས་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཚོར་རིག་གི་ཡུལ་ན་མེད་པས་མྱོང་བ་གཉིས་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མེད་
Chinese
日夜积成月，月积成年的错觉，众生因此而迷惑。无基之觉性法身，如虚空般清净，虽安住于自身，却在未能认识的状态下，仅仅是突发之缘起。如《摩尼宝鬘》所说：“法身犹如虚空般，突发之念如云蔽。未曾错乱之法性，于心识中显现为错乱。具足因缘乃刹那。”又如《宝鬘论》所说：“三道无始无终亦无中，轮回之轮如旋火轮，互相依存而流转，此有因之法即为轮回。”如是，众生执着于错觉之自相，而同样的显现，瑜伽士却视之为幻化之游戏，此乃错觉无基无根之要义。此觉性之自性，本初清净，超越错与非错，犹如虚空。此觉性之自显，即是自明清净之法身，称为无基清净大显现。其体性于觉与非觉，轮回与涅槃等任何处皆不成立，当下空寂，瑜伽士如是证悟，且不离此状态，故外境之错觉，如幻之空相，于基显法性之界中清净，此即名为轮回无名，如虚空般清净之瑜伽士。如《摩尼宝鬘》所说：“境虽如是显现，然于本初清净中，然于本初清净中，错乱之名亦不可说，如是无错乱亦如何？是故错乱本即清净，于彼基显大之中，未曾安立无明名，故无错乱之成立。未曾遍计为心识，故无垢染错乱名。无有名与文字之积聚，故无假立之错乱。未曾名之为法，故无分别错乱之名。未曾成立为心与意，故无动摇之错乱。无有细粗二垢染，故无生起之错乱。无有能作与所作，故何来境执之错乱？无有境与根二者，故无所取能取之错乱。”又如《中观根本慧论》所说：“错乱本初即清净，安立为不乱之
English
The illusion of days turning into months, and months into years, leads beings astray. The groundless awareness Dharmakaya, pure like the sky, although abiding within oneself, remains unrecognized, merely a sudden circumstance. As the "Pearl Rosary" states: "The Dharmakaya is like the sky, suddenly obscured by clouds of thoughts. The nature of non-illusion also appears as illusion in the mind. With causes and conditions, it is momentary." And as the "Precious Rosary" states: "The three paths have no beginning, end, or middle. The wheel of samsara is like a firebrand's wheel. Mutually dependent, this conditioned thing becomes samsara." Thus, beings cling to the self-nature of illusion, while the same appearance is seen by yogis as merely a play of illusion. This is due to the key point that illusion is groundless and rootless. This self-nature of awareness is primordially pure, beyond illusion and non-illusion, like the sky. Its self-appearance is the self-luminous, purely clear Dharmakaya, called the groundless, perfectly pure great appearance. Its essence is not established in awareness or non-awareness, samsara or nirvana, but remains empty in the present moment. The yogi realizes this and does not stray from this state. Therefore, the illusion of external objects, like illusory empty forms, is purified in the realm of the ground appearance, the nature of reality. This is called a yogi whose samsara is nameless and pure like the sky. As the "Pearl Rosary" states: "Although objects appear as such, in the primordial purity, the name of illusion cannot be spoken. Likewise, what is non-illusion? Therefore, illusion is originally pure. In that great ground appearance, the name of ignorance is not established, therefore there is no establishment of illusion. Since it is not universally labeled as mind, there is no name of defiled illusion. Since there is no accumulation of names and letters, there is no imputed illusion. Since it is not named as dharma, there is no name of conceptually constructed illusion. Since it is not established as mind and intellect, there is no moving illusion. Since there are no subtle or coarse defilements, there is no arising illusion. Since there is no agent or action, where is the illusion of object clinging? Since there are no objects or senses, there is no illusion of grasper and grasped." And as the "Refutation" states: "Illusion is pure from the beginning, establishing it as non-illusion.
Chinese
无有处所。无有显现，无可见之法。造作生起之分别自然止息。非由错乱而显现为对境。自性本初之音声未曾动摇，诸法平等一味。离执著分别而本自成佛。不可修饰与改变。如是。如是了悟外境无有，故所取无有之法性如虚空般清净之时，于内执著无基无依而确定者，乃是瑜伽士以清净之心向内观照，无有根基之觉性离名言，表诠不可见，见修次第泯灭，坦然舒畅宽广而平展，不谙修习，无有座间与偏颇，一切放任，坦然无间断。如是观照自心，其体性超越能被认知之边际，于无有根基之虚空自性中苏醒者，即是忆念自净之法性，远离有无边际之法身。于总破论中云：诸法无基，根本于何处存在？离有无欲之心，自性未造作，超越言说。能作所作，错乱之分别止息。无法，无佛，亦无有情。无我，无自性，无所取与能取。非言语所能表达，心亦无有安住之处。无有故，于空性之显现中，忆念觉知之源头已尽。于无为之法性中，无生甚为稀有。于无生之法身中，无有来去甚为稀有。于无有轮转处之觉性中，无有生起处之法性。如是。了悟所取与能取二者无别之觉性，乃是无有方所之任运成就大者，如是：身与处所及显现无有系缚，于虚空之广阔中平等坦然舒展，不执著于内之法。于何处了悟无有所取与能取，彼觉性之体性，虽以自生之智慧而立名，然不欲如瑜伽唯识宗般说自知自明，以外内无有故，不成立为内之心，自他不有故，不成立为唯自之觉性，未曾有能取所取故，不成立为离彼二者，于觉受觉知之境中无有故，不成立为二取不有，心与心所无
English
There is no place. There is no appearance, no visible dharma. Fabricated arising thoughts naturally cease. It is not that it appears as an object due to delusion. Since the primordial sound of self-nature has not moved, all dharmas are equally of one taste. Free from grasping thoughts, one is primordially enlightened. It cannot be embellished or changed. Thus. Thus, when one realizes that external objects are non-existent, and the nature of reality, free from grasping, is as pure as the sky, establishing the inner grasping as baseless and without support is as follows: When a yogi looks inward with a pure mind, the rootless awareness is free from names. Representation is unseen, view and meditation are exhausted in order. It is relaxed, free, vast, and evenly spread. Not knowing practice, there are no session breaks or biases. Everything is unrestrained, completely free, without interruption. Thus, looking at one's own mind, its essence transcends the limits of what can be grasped, and awakening in the rootless nature of the sky is called the Dharmakaya, the nature of self-purifying memory, free from the extremes of existence and non-existence. In the Uttaratantra, it is said: Where could the root of all dharmas, which are without foundation, exist? The mind free from existence and desire, uncreated by nature, transcends words. The thoughts of doing and acting, which are delusions, cease. There is no dharma, no Buddha, and no sentient beings. There is no I, no self, no grasping and no grasper. It cannot be expressed in words, and there is not even a place where the mind dwells. Because it is non-existent, in the appearance of emptiness, the source of memory and awareness is exhausted. In the uncreated nature of reality, the absence of arising is very wonderful. In the unborn Dharmakaya, the absence of going and coming is very wonderful. In the awareness without a place of wandering, the nature of reality is without a place of arising. Thus. Realizing that awareness, in which the grasped and the grasper are not two, is the great spontaneously accomplished, without direction, as follows: Without attachment to body, place, and appearance, in the vast expanse of the sky, equally and evenly spread, there is no grasping of the inner dharma as self. Wherever one realizes that there is no grasping and no grasper, the essence of that awareness, although named as self-born wisdom, is not desired to be self-knowing and self-illuminating like the Yogacara-cittamatrins, because there is no inner or outer, it is not established as the inner mind, because there is no self or other, it is not established as only self-awareness, because there has never been a grasper and a grasped, it is not established as being separate from those two, because it is not in the realm of feeling and awareness, it is not established as the absence of two experiences, mind and mental events are not