Tibetan
བརྒྱད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། བརྒྱད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རང་བཞིན་དག་པ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབྱིངས་གཅིག་ལས་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤར་བ་ནས་རང་ངོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཚོན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ངོ་བོའི་འདུག་ཚུལ་ཏེ། །གཉིས་སྣང་མ་འགགས་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར། །སྣང་བཏགས་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ། །མེ་ལོང་གཅིག་གི་ངོས་ལ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཅིར་སྣང་ཡང་མེ་ལོང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་བས་རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གཉིད་གཅིག་གི་ངང་དུ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་གཉིད་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཆུ་བོ་གཅིག་གི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར་རྦ་རླབས་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ནས་ཤར་བར་སྣང་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་པ་དང་། དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐག་བཅད་དོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མི་འགག་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རིག་ངོར་སྣང་ཙམ་དུ་སོ་སོའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འཆར་ཙམ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་བཞི་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་འདས་རིག་པའི་རྩལ་སྣང་དུ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་། དེ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིད་གཅིག་དུས་གཅིག་མེད་པ་གསལ་སྣང་གཅིག་གི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ནི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་སུ་སྣང་ངོ་ཅོག་ཀྱང་མེད་པ་གསལ་སྣང་། རང་གི་ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའང་མེད་པ་གསལ་སྣང་། ཇི་ལྟར་སྣང་དུ་རུང་ནས་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས། གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རང་མཚན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ངོར་སྣང་ཡང་ གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་རིག་ངོར་ཤར་བ་འདི་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ནས་ཤར་བའི་ཕྱིར། རིག་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་ཞིང་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཡང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་དང་། །དམྱལ་བ་བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་རྣམས། །ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཡང་དག་བྱུང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་ནི། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང་། །མ་རིག་སེམས་དང་ཡིད་རྣམས་དང་། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དག་དང་། །དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་། །སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་ནི། །རེག་བྱ་ཉིད་དང་འདོད་ཡོན་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྒྱན་དུ་བྱུང་། །སྲོག་དང་ཡ་མ་བརླ་དང་ནི། །སྙིང་པོ་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །དེ་ཡི་རྩལ་དང་རོལ་པར་བྱུང་། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི། །ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་དང་། །རུས་དང་པགས་པ་བ་སྤུ་དང་། །བསགས་པའི་ལུས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ནི། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཐམས་ཅད་ང་ཡི་ངོ་ལས་བྱུང་། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་རྟ་གླང་དང་། །གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་། །བཟའ་དང་ཉལ་དང་འདུག་པ་དང་། །སྣ་ཚོགས་ལས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ངའི་རང་བཞིན་འདི་རྟོགས་ཤིག །ང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བྱས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡང་། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་དུ། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་ཐ་སྙད་འགལ་བའི་རྨོངས་པ་དག་གིས་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཐོས་པ་དམ་པས་མ་བརྒྱན་ལ
Chinese
第八，关于菩提心无二性的章节的注释。 第八，关于菩提心无二性的章节的注释。 因此，为了说明自生圆满的清净也是无二性的，从一法界显现，从显现开始就表明自性无二，即：一切法界一，自生智慧中，无二是自性的存在方式，二取显现不灭，从妙力中显现，显现假立无二菩提心。犹如在一面镜子上显现，无论显现何种影像，都与镜子无二，同样，一切法在觉性中显现，因此与觉性无二。犹如从一个睡眠中显现的各种梦境，与睡眠无异。轮回涅槃不是觉性的游舞之外的东西。犹如从一条河流中显现，所有的大小波浪都与河流无异。一切法从一无所有的状态中显现，那也是无有，仅仅是明亮显现，与法性空性的自性觉性，以及它们的空性无二无别。依靠这三个理由，断定一切法无二。 一切法不成实而平等，不灭而平等，在觉性面前仅仅是显现，各自能够起作用而平等，仅仅是从因缘和合中显现而平等。依靠这四种方式，也应当证悟无二的大平等。如圣《三摩地王经》中说：何者从缘生，故彼无生，彼无生之自性，何者依赖于缘，彼即是空性。如同轮回涅槃是觉性的妙力显现，其自性不可能有二。梦境的显现，以及见到梦境的人，虽然显现为二，但实际上是无二的，因为仅仅是从一个睡眠、一个时间、一个无有、一个明亮显现的形态中显现，实际上并没有成立。如《现观庄严论》中说：如梦及梦者，不见有二相，如是诸法性，一刹那证得。就像这样。
English
Eighth, Commentary on the Chapter Showing the Non-Duality of Bodhicitta. Eighth, Commentary on the Chapter Showing the Non-Duality of Bodhicitta. Therefore, in order to show that the spontaneously perfect purity is also non-dual in nature, it arises from a single realm, and from the arising itself, it indicates that the self-nature is non-dual: All is one realm, in self-born wisdom, non-duality is the way of being of the essence, dualistic appearance is unceasing, arising as a play from the potency, appearance is labeled non-dual Bodhicitta. Just as whatever images appear on the surface of a single mirror are non-dual with the mirror, so all phenomena arise within the state of awareness and are therefore non-dual with awareness. Just as the various dreams that arise within a single sleep are no different from sleep, samsara and nirvana are no different from the play of awareness. Just as all the large and small waves that arise from a single river are no different from the river, all phenomena appear to arise from a state of nothingness, and that nothingness is merely a clear appearance, non-dual with the self-nature awareness of the emptiness of reality, and their emptiness. Based on these three reasons, it is determined that all phenomena are non-dual. All phenomena are equal in being unestablished, equal in being unceasing, equal in being able to perform their respective functions merely as appearances in the face of awareness, and equal in appearing merely as arising from conditions and interdependence. Depending on these four aspects, one should also realize the great equality of non-duality. As it is said in the Noble King of Samadhi Sutra: "Whatever is born from conditions is therefore unborn, it has no nature of birth, whatever depends on conditions is said to be empty." Just as the arising of samsara and nirvana as the potency appearance of awareness cannot possibly have two essences, the appearance of a dream and the person who sees it, although appearing as two, are actually non-dual, because they arise merely from a single sleep, a single time, a single non-existence, and a single clear appearance, and are not established in reality. As it is said in the Ornament of Clear Realization: "Like a dream and the one who sees it, are not seen as two aspects, so the nature of all phenomena, is realized in a single instant." Like this.
Chinese
一切显现如法，也无有，是为明朗之显现。自己的知识、觉性和身体等也无有，是为明朗之显现。无论如何显现，都仅仅是显现为无有，因此，一和异的自性法，连微尘许也不存在。显有轮回涅槃的一切法，虽然在觉性面前显现，要知道那也是无二的。诸法在觉性面前显现，也是从法界自性中显现的缘故，仅仅是说从觉性本身产生，是觉性的幻化而已。如《珍珠鬘》中所说：地、水、火、风、空，五大种皆从彼生。天神、非天、人类，地狱、旁生、饿鬼等，皆从伟大的彼处真实生出。贪欲、嗔恨、愚痴，我慢、嫉妒等等，皆从此处幻化而生。无明、心和意，蕴、界和处，以及识聚等，五根等皆生出。声、香、味，触和欲妙，皆由此处作为庄严。生命和阎摩，无有心要等等，皆由此的力量和嬉戏而生。阿赖耶和近取，肉、血和脓，骨、皮肤和毛发，积聚的身体皆从此生。身、语、意，以及从心所生的各种，一切皆从我的面容中生出。男人、女人、马、牛，一切色相皆从此生。吃、睡、坐，各种事业皆从此生。又如《普作王》中所说： 唉！大菩萨，认识我的自性吧！我乃菩提心之自性，菩提心乃普作之王。普作王之自性，身语意，无有非身语意所作。三世诸佛，乃身语意所作。三界众生，身语意三门，乃普作我之身语意所作。显有器情所摄的一切，如其本然未作之法性中，乃普作我之身语意所作。如是。此时，当舍弃被相违之名相愚昧所染污之欲求，不以清净之闻思所庄严者。
English
All appearances as phenomena are also non-existent, appearing as clarity. One's own knowledge, awareness, and body, etc., are also non-existent, appearing as clarity. However they may appear, they only appear as non-existent. Therefore, there is not even a particle of inherently existing phenomena of one or many. Although all phenomena of existence, samsara, and nirvana appear in the face of awareness, know that they are non-dual. These phenomena arising in the face of awareness also arise from the state of the expanse. They arise from awareness itself, and are merely labeled as manifestations of awareness. As it is said in the Garland of Pearls: Earth, water, fire, wind, and space, the great elements arise from it. Gods, non-gods, and humans, hell-beings, animals, and hungry ghosts, arise truly from the great one. Desire, hatred, and ignorance, pride, jealousy, and so on, arise as manifestations from it. Ignorance, mind, and thoughts, aggregates, elements, and sense bases, and the collections of consciousness, the five senses, and so on, arise. Sound, smell, taste, touch, and desirable qualities, are adorned by it. Life, Yama, the powerless, and so on, arise as its power and play. The basis of all, the appropriation, flesh, blood, and pus, bones, skin, and hair, the accumulated bodies arise from it. Body, speech, and mind, and the various things that arise from the mind, all arise from my face. Men, women, horses, and cattle, all forms arise from it. Eating, sleeping, and sitting, all kinds of actions arise from it. And as it is said in the All-Creating King: Alas! Great Bodhisattva, realize my nature! I am the nature of Bodhicitta, Bodhicitta is the All-Creating King. The nature of the All-Creating King is body, speech, and mind. There is nothing that is not done by body, speech, and mind. The Buddhas of the three times are made by body, speech, and mind. The body, speech, and mind of sentient beings of the three realms are also made by my body, speech, and mind, the All-Creating One. All that is included in existence and non-existence, the container and its contents, in the Dharma nature that is as it is, unmade, is made by my body, speech, and mind, the All-Creating One. Thus it is. At this time, one should abandon the desires that are mixed with the delusion of contradictory terms, and those who are not adorned with pure hearing and thinking.