Tibetan
པས་རང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། གསལ་མི་གསལ་དུ་མེད་པས་རང་གསལ་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་མ་རིག་ལས་འདས་པས་རིག་པ་ཙམ་དུའང་གདགས་སུ་མེད་པ་འདི་ནི། མཐའ་བྲལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚོན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཆོས་སྐུ་དང་། དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང་། རིག་པ་རང་གསལ་རྗེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་། བརྡ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མིང་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ན་སེམས་ཙམ་པའི་རང་རིག་རང་གསལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མི་རྙེད་དོ། །འདིར་བློ་གྲོས་མ་སྦྱངས་ལ་འདི་པར་འདོད་པའི་མུ་ཅོར་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་རང་རིག་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཤེས་སོ་ ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྨྲ་བར་ཟད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་འཇལ་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་དང་མཚུངས་པ་ལས། དབུ་མར་སྟོང་སྟོང་པོ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་རྩིས་གཞིར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིར་རིག་པ་ཀ་ནས་དག་པ་རྗེན་ཟང་ངེ་བ་མ་གྲུབ་ལ་མི་འགག་པ་ཙམ་དེ་ལ་གཞིར་བྱས་ནས། དེ་དང་དེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་རྣམས་མཐའ་གྲོལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་འཇལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དུ་མ་སྤངས་པས་ཐ་སྙད་བྲལ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་དག །རང་བཞིན་དག་པས་དོན་ཀུན་གྲུབ། །རང་བཞིན་དག་དང་གཞི་མ་དང་། །འཁོར་དང་འདས་པའི་གཞི་མ་དང་། །གསོག་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། །ཡ་མ་བརླ་ཞེས་མཚོན་བརྗོད་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང་། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་གདོས་བཅས་མིན། །དྲན་པའི་ཁུངས་འགགས་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག །སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་ཀ་དག་པས། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ཡངས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དངོས་པོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་གསང་འདུས་དམ་ པ་འདི། །ཐེག་པའི་སྐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མང་ཡང་། །གསང་བའི་ངེས་དོན་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་མེད། །ཆོས་ཉིད་དཀྱིལ་ཡངས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་དུ
Chinese
因为不是在自己的心中成立，并且因为没有明与不明，所以不是自明成立。这种超越了知与非知的，甚至连知都无法安立的，就叫做离边圆满大，虽然用表示的词语，说它是自生智慧、菩提心、法身、自成法界大、明觉自明赤裸，但这些都只是为了便于理解而安立的，实际上要证悟到它是不可言说的大。如果不是这样，而是执着于名相的意义，那就和唯识宗的自证自明、能取所取二取的识没有区别了。在这里，那些没有学习过智慧，却想在此处胡说八道的人，因为将这两者执为一体，所以才会傲慢地说“我们已经知道了这个自证”。这种自性大圆满的宗规，其离边等衡量方式，大多与中观应成派相同。不同的是，中观将空性空性如虚空作为计算的基础，而这里则是将从一开始就清净、赤裸裸、不成立也不间断的明觉，作为基础。然后，从它之中显现的诸法，都如虚空般地解脱边。如应成派所说：“未舍弃多故，离言说。一未成立故，自性净。自性净故，义皆成。自性净与基，轮涅之基与，积聚与无实，哑与聋哑离表示。”又说：“无为故，体性空。所说断绝故，不住边。烦恼尽故，非有碍。忆念之源断，自性明。明觉不分别境之边。离声真实无言故，所依一切皆尽也。”又如《宝性论》中说：“法界无行与不行，虚空体性本初净，法身自性无有相，内外皆无广大中，广大法性离边无实事，大圆满见秘密总集此，于诸乘中极众多，然秘密义自性唯一无，法性周遍无有相。”现在是要证悟到能取所取二者从未存在过的虚空自性的时候。
English
Because it is not established in one's own mind, and because there is no clarity or non-clarity, it is not established as self-illuminating. This, which transcends knowing and not-knowing, and cannot even be established as mere knowing, is called the Great Perfection of Complete Separation from Extremes. Although it is expressed with indicative terms such as self-arisen wisdom, bodhicitta, dharmakaya, the Great Perfection of Spontaneous Fulfillment of the Absolute, and nakedly clear self-illuminating awareness, these are merely established for the sake of understanding. In reality, one must realize that it is the Great Inexpressible. If it is not like that, but one clings to the meaning of the name, then there will be no difference between it and the self-awareness and self-illumination of the Mind-Only school, which involves the duality of grasping and the grasped. Here, those who have not trained their intelligence and want to babble about this, because they hold these two to be one, arrogantly say, "We know this self-awareness!" The system of this Great Perfection of Naturalness, its methods of measuring separation from extremes, etc., are mostly similar to the Madhyamaka-Prasangika. The difference is that in Madhyamaka, emptiness, emptiness like the sky, is taken as the basis for calculation. Here, awareness, which is primordially pure, naked, unestablished, and uninterrupted, is taken as the basis. Then, the dharmas that arise from within it are measured as being liberated from extremes, like the sky. As the Prasangika says: "Because many are not abandoned, it is beyond words. Because one is not established, its nature is pure. Because its nature is pure, all meanings are accomplished. The nature of purity and the basis, the basis of samsara and nirvana, accumulation and insubstantiality, the mute and the deaf are beyond expression." And again: "Because it is unconditioned, its essence is empty. Because the object of expression is cut off, it does not abide in extremes. Because defilements are exhausted, it is not obstructive. The source of memory is cut off, its essence is clear. Clear awareness does not conceptualize the extremes of objects. Because it is beyond sound, true, and without words, all dependencies are exhausted." And as it says in the Ornament of Precious Jewels: "In the realm of dharma, there is no action or non-action. The nature of space is primordially pure. The dharmakaya itself has no characteristics. In the vastness without inside or outside, the nature of vastness is without extremes or entities. This Great Perfection view, the secret union, is supreme. Although there are very many occasions for vehicles, the secret meaning is only one nature. The nature of dharma is all-encompassing and without characteristics." Now is the time to realize the nature of space, in which both grasping and the grasped have never existed.
Tibetan
ས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར་བའི་ཕྱིར། ནང་གི་འཛིན་པ་སངས་པའི་རྟགས་སུ། ཕྱིའི་གཟུང་བ་ཕྱོགས་འབྱམས་སུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །ཐམས་ཅད་སང་སེང་འལ་འོལ་ཟང་མ་ཐལ། །ར་རི་ཟབ་ཟེབ་གཟའ་གཏད་ཆོས་དང་བྲལ། །སྣང་གྲགས་དྲན་རིག་མྱོང་ཚོར་སྔར་བཞིན་མེད། །འདི་ཅི་རང་བཞིན་སྨྱོན་པའི་སྣང་བ་འམ། །རྨི་ལམ་ནང་ཞེས་རང་ལ་དགོད་མོ་འཆོར། །འདིར་རང་གི་རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་རྟོགས་སུ་རུང་སྟེ། རྒྱུས་ལ་མཁས་པ་གཅིག་གིས་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་བདེན་མེད་དུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དེས། རྒྱུས་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སྣང་བ་ཞར་ལ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་དེ་སྔ་རང་མཚན་དུ་མཐོང་བ་ལས། རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པའི་རང་ངོ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་འཛིན་པ་ལོག་པས། གཟུང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ལྟར་སང་སེང་། འལ་འོལ། ཟང་མ་ཐལ་དུ་མཐོང་སྙམ་བྱེད་ཅིང་། ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་ར་རི་ཟབ་ཟེབ་ཡོད་དམ་མེད་དམ་སྙམ་དུ་གཏད་མེད་ རང་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ། སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བས་སྤྱོད་གཤིས་འགྱུར་བ་སྙམ་སྟེ། གཏད་མེད་ལྟར་སྣང་དུ་འདི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སམ་སྙམ་པ་དང་། མྱོང་ཐོས་དྲན་རིག་ཀྱང་སྔར་བཞིན་མེད་པར་སྟོང་པ་གཏད་ཡལ་དུ་སོང་བས། རིག་པ་ཕྱམ་གདལ་ཏེ་རྟོག་པ་གཏན་ནས་མི་འཆར་བ་འདི་ལྟ་བུ་གར་སོང་སྙམ་ནས་བྱུང་ཚོར་གནས་དག་ཏུ་རང་སངས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཕྱལ་ཕྱལ་པ་སྟེ། རེས་འགའ་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་སྣང་གྲགས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་དུ་ཤ་ར་ར་སོང་བ་ལ་དགོད་འཆོར་ཞིང་། རང་ཉིད་སྨྱོའམ། གཞན་སྨྱོ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་བར་དོའམ་རྨི་ལམ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་། རིག་པ་གཏད་ཡལ་རྗེན་པར་བུད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལ། རྟོགས་པ་ལ་ཚེགས་ཅི་ཡོད་འདི་ཀར་འདུག་པ་ལ་སྙམ་ནས། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཟང་ཐལ་དུ་ཤར་བས་གཞན་ལའང་དེ་སྐད་སྟོན་ཞིང་། རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་གཏད་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཞེན་མེད་ཀྱི་རིག་པ་སྟོན་ཞིང་། ཟང་མ་ཐལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་རང་ལོག་གི་ཆོས་སྐུ་ཁོང་ནས་ཤར་བས། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དྲི་མ་མེད་པས་ཕྲ་རགས་ལོག །གཟུང་འཛིན་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་ལོག །འགྱུ་བ་མེད་པས་ལས་རླུང་ལོག །ཟང་ཐལ་ཡིན་
Chinese
此地，为了瑜伽士们显现一切法皆为无执、完全解脱之大境，作为内在执着消散之象征，外在所取显现为遍布各方之解脱。向外观看外境时：一切皆空空荡荡、模模糊糊、透明清澈。无有坚实、无有执着、远离法。显现、声响、忆念、觉知、体验、感受皆如往昔般不复存在。这难道是自性疯狂之显现吗？如同在梦中一般，对自己发出笑声。此处，因已确定自己证悟之时，故能了知所有瑜伽士之显现。如同精通因果之人视幻术表演为虚假不实，从而顺带了知其他知晓因果之人的显现一般。这些外境之显现，从前被视为实有自性，但当证悟之时确定，对自身本性的实执消失后，便会觉得一切所取之境皆如梦境、水中之月、海市蜃楼般空空荡荡、模模糊糊、透明清澈。无论显现为何，都觉得无有坚实、无有执着，一切显现皆为无执之自显。众生也觉得比以前习性有所改变，觉得一切皆如无执般显现，心想这一切是否也被众人所了知。体验、听闻、忆念、觉知也如往昔般消失，空性消融，觉性敞开，念头完全不生，心想这般景象去了哪里，在生起、感受、安住之处，自性解脱，了知变得清明。有时，自己的行为举止和一切显现声响都变得无执，发出笑声，心想自己是否疯了？还是他人疯了？又或者是在中阴或梦境中？如此了知。觉性无执赤裸显现，此乃人人皆有，了悟又有何难？就在此处啊！无有分别之大悲赤裸显现，也向他人如此宣说。宣说金刚歌、无执之行、无有执着之觉性。一切透明清澈之显现同时显现。此时，能取所取自解脱之法身从内心显现，故称之为对自我的执着得以清净。如《牟 टिक ཕྲེང་ བ》 (珍珠鬘)中所说：自性显现之诸法，无有垢染故，粗细皆解脱。无有能取所取故，错乱皆解脱。无有动摇故，业风皆解脱。通透明澈。
English
Here, in order for all dharmas to appear to yogis as unattached and completely liberated, as a sign of the dissolution of inner clinging, the external objects of grasping are shown to be liberated in all directions. When looking outward at the external world: Everything is empty and clear, hazy and indistinct, transparent and unobstructed. There is no solidity, no attachment, and it is free from dharma. Appearances, sounds, memories, awareness, experiences, and feelings are no longer the same as before. Is this a manifestation of naturally occurring madness? As if in a dream, one bursts into laughter at oneself. Here, because one has ascertained the time of one's own realization, it is possible to understand the appearances of all yogis. Just as one who is skilled in causality sees the illusion of a magic show as unreal, thereby understanding the appearances of others who know causality as well. These appearances of the external world, which were previously seen as having inherent existence, when the time of realization is certain, and the clinging to the truth of one's own nature is reversed, one feels that all objects of grasping are like dreams, reflections of the moon in water, and mirages—empty and clear, hazy and indistinct, transparent and unobstructed. Whatever appears, one feels that there is no solidity, no attachment, and all appearances arise as unattached self-display. Beings also feel that their habits have changed compared to before, and they feel that everything appears as unattached, wondering if all of this is also understood by others. Experiences, hearing, memories, and awareness also disappear as before, emptiness dissolves, and awareness opens up, with no thoughts arising at all. One wonders where such a state has gone, and in the places of arising, feeling, and abiding, self-liberation occurs, and knowledge becomes clear. Sometimes, one's own actions and all appearances and sounds become unattached, and one bursts into laughter, wondering if one is mad, or if others are mad, or if one is in the bardo or a dream? Thus one knows. The naked appearance of unattached awareness is present in everyone, so what difficulty is there in realizing it? It is right here! Unconditional compassion arises nakedly, and one speaks of it to others as well. One speaks of vajra songs, unattached conduct, and awareness without clinging. All transparent and unobstructed appearances arise simultaneously. At this time, the dharmakaya of self-liberation of grasping and being grasped arises from within, and it is called the purification of the object of clinging to the self. As it is said in the *Muktika-mala* (String of Pearls): The dharmas of naturally arising appearances, without impurity, coarse and subtle are liberated. Without grasping and being grasped, confusion is liberated. Without wavering, karmic winds are liberated. Transparent and unobstructed.