Tibetan
ཤེས་པའི་རྣམ་པ། བློ་གྲོས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་མིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན་བློ་ཆེ་བ་ལ་དགའ་བའམ། ཡང་ན་འདོད་ཅེས་པ་གསལ་ཞིང་འབར་བ་སྟེ་ཐོས་པ་ལས་བློ་གྲོས་གསལ་བས་ན་བློ་གྲོས་འདོད་པའི་རྣམ་པ། བློ་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་གོམས་ཤིང་འཇུག་པས་ན་བློ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐེག་གསུམ་ཆོག་མི་ཤེས་པར་ཉན་པ་མི་ངོམས་པའི་རྣམ་པ། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སམ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ཡོ་བྱད་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བར་སྤེལ་བས་ན་གཏོང་བ་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ། གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མིག་སོགས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཉོན་མོངས་རྣམས་དུལ་ཞིང་། ལམ་དྲང་པོར་བགྲོད་པའི་རྟ་ཅང་ཤེས་བཞིན་དུ་འཕགས་ལམ་ནས་མྱང་འདས་སུ་བགྲོད་པས་ན་དུལ་ཞིང་ཅང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་མང་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྒོ་གསུམ་མ་གུས་པ་སྤངས་ཏེ་གུས་པས་མཉན་ན་དགའ་ཞིང་ཡིད་འོང་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་དགའ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པའམ། གུས་པར་དགའ་བའི་རྣམ་པ། ཐོས་པ་ལས་སེམས་མི་འཁྲུགས་ཤིང་ཞི་གནས་ཐོབ་ལ། དེས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་ མི་གཡེང་ཞིང་རྣམ་རྟོག་གི་གཡེན་སྤྱོ་བ་མེད་པས་སེམས་བདེ་ལ་སེམས་བདེ་ན་ལུས་ཀྱང་བདེ་བས་ན་ལུས་བདེ་བའི་རྣམ་པ། དེས་ངག་གི་ཉེས་པ་སྤང་ཞིང་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་དང་འཇམ་པོར་སྨྲ་བས་ངག་ཞི་བའང་འབྱུང་ངོ་། །ཐོས་པ་ལས་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཡིད་གཉིས་སེལ་བས་ན་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྐྱོན་གཉིས་ནི་ཧ་ཅང་རྟུན་དྲག་པ་དང་སྐྱོ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་དང་བྲལ་ནས་མི་སྐྱོ་བར་ཉན་པ་མི་སྐྱོ་བར་ཉན་པའི་རྣམ་པ། བཤད་བྱ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་ནི་ཚིག་ཡིན་ལ་དེ་ཉན་པ་ནི་ཚིག་གམ་ཆོས་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཐོབ་བྱ་འཕགས་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་མྱང་འདས་ནི་དོན་ཡིན་ལ་དེ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པས་ན་དོན་ཉན་པའི་རྣམ་པ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་ཀུན་འཇོམས་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་བས་ལེགས་སྤྱད་ཉན་པའི་རྣམ་པའང་གསུངས། བསྒྲུབ་བྱ་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་སོགས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པ་འབྱུང་བས་ནན་ཏན་གྱིས་ཉན་པའི་རྣམ་པ། གཞན་མཁན་སློབ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ལ་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་སྤངས་ཏེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ལྟར་ཉན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ལམ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་དག་སྔོན་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་ལན་འགའ་ཡང་མ་ཐོས་པ་དེང་གི་དུས་ཐོས་པར་གྱུར་པས་ན་ཆོས་མ་ཐོས་ པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། སེམས་ཅན་དགའ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་སོགས་བཞི་དང་ལྡན་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། མིག་གི་མངོན་ཤེས་སོགས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྒྲུབ་པས་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཐེག་པ་གཞན་ཉན་རང་དང་ལྷ་མི་སྟེ་དེ་དག་ཉན་ཀྱང་དེ་ལ་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་པ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་གཙོ་བོར་ཉན་ཞིང་མོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཉན་པའི་རྣམ་པ། དགེ་རྩ་ཆུང་ངུ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྤེལ་བ་དང་བསྟན་ལ་མ་ཞུགས་པ་འཛུད་པ་དང་། ཞུགས་པ་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བ་སོགས་ཐབས་མཁས་ཡིན་ལ་དེ་དང་ལྡན་པར་ཉན་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཚངས་པ་ནི་སྡིག་པ་ཀུན་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་བྱེད་ནི་དེའི་གནས་པ་སྟེ་བྱམས་སོགས་བཞི་ཡིན་ཞིང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཚངས་པའི་གནས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་དྲན་ཞིང་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་བཞིན་པ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉན་པའི་རྣམ་པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་ཞིང་བདག་དང་བྱེད་པོ་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་མཁས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་སོགས་དང་བྲལ་བའི་དེ་ བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་དུར་ཁྲོད་དུ་བོར་བའི་རོ་ཞག་གཅིག་ལོན་པ་ནས་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ། སྡང་བ་དང་བྲལ་བའི་བྱམས་པས་ཀུན་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བྱམས་པའི་རྣམ་པ། བྱེད་པོ་གཞན་མེད་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ། འདུས་བྱས་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མ་ལུས་པ་ཞི་བའི་མྱང་འདས་ནི་ཞི་བའི
Chinese
智慧的形态。 智慧不是等持的智慧，而是听闻的智慧，如果具备听闻，就会喜欢广大的智慧，或者说，想要明亮和闪耀，因为听闻使智慧明亮，所以是想要智慧的形态。 智慧是修所生的智慧，因为习惯和进入它，所以是进入智慧的形态。 对于佛陀的三乘教法，不知满足地听闻，是不知满足的形态。 为了听闻的诸法，或者为了心的庄严和资具等，无过失地布施，并且也广大地扩展，所以是布施扩展的形态。 通过修习对治，眼睛等感官进入对境，烦恼调伏。 像以正道行进的聪明的马一样，从圣道行进到涅槃，所以是调伏和聪明的形态。 从善知识那里，从始至终，受持许多善法，所以是依止多闻的形态。 对于佛法和说法者，舍弃身语意三门的不恭敬，以恭敬听闻，就会产生欢喜、悦意和善良，所以是作为尊敬的对象而体验欢喜的形态，或者说是喜欢恭敬的形态。 通过听闻，心不散乱，获得寂止。 因此，感官不被对境所动摇，没有分别念的散乱，心安乐，心安乐则身体也安乐，所以是身体安乐的形态。 因此，舍弃语言的过失，说善妙和柔和的语言，也会产生语言的寂静。 通过听闻获得胜观，消除怀疑和犹豫，所以是心极度欢喜的形态。 精进的两种过失是非常迟缓和急躁以及灰心，远离这两种过失，不灰心地听闻，是不灰心地听闻的形态。 所说的经典支分是词句，听闻它就是听闻词句或佛法的形态。 所获得的，通过圣道所成就的涅槃是意义，依靠听闻而获得它，所以是听闻意义的形态。 从听闻中产生息灭一切非行之过失的善行，所以也说是听闻善行的形态。 努力修习所要修习的八圣道等，所以是努力听闻的形态。 此外，对于堪布、阿阇黎、善知识们所说和开示的，舍弃自以为是的执着，如所说
English
The aspect of knowledge. Wisdom is the wisdom that is not in equipoise, but the wisdom of hearing. If one possesses hearing, one will be delighted in vast wisdom, or rather, wanting to be clear and radiant, because hearing makes wisdom clear, so it is the aspect of wanting wisdom. Wisdom is the wisdom born of meditation, and because one is accustomed to and enters into it, it is the aspect of entering into wisdom. Regarding the Buddha's three vehicles of Dharma, listening without satisfaction, is the aspect of not being satisfied. For the sake of the heard Dharmas, or for the adornment and implements of the mind, etc., giving alms without fault, and also expanding it greatly, so it is the aspect of expanding giving. By cultivating antidotes, the senses such as the eyes enter into objects, and the afflictions are tamed. Like a clever horse that travels on the right path, traveling from the noble path to nirvana, so it is the aspect of being tamed and clever. From the virtuous friend, from beginning to end, holding many virtuous Dharmas, so it is the aspect of relying on much hearing. Regarding the Dharma and the speaker of Dharma, abandoning the disrespect of the three doors of body, speech, and mind, listening with respect, one will generate joy, pleasantness, and goodness, so it is the aspect of experiencing joy as an object of respect, or it is the aspect of delighting in respect. Through hearing, the mind is not disturbed, and one attains calm abiding. Therefore, the senses are not distracted by objects, and there is no distraction of discursive thoughts, the mind is at ease, and if the mind is at ease, the body is also at ease, so it is the aspect of bodily ease. Therefore, abandoning the faults of speech, speaking well and gently, the peace of speech will also arise. Through hearing, obtaining insight, eliminating doubt and hesitation, so it is the aspect of the mind being extremely joyful. The two faults of diligence are being too slow and too hasty, and discouragement. Separating from these two faults, listening without discouragement, is the aspect of listening without discouragement. The scripture to be explained, the limbs, are words, and listening to them is the aspect of listening to words or Dharma. What is to be attained, the nirvana accomplished by the noble path, is the meaning, and obtaining it by relying on hearing, so it is the aspect of listening to the meaning. From hearing arises the virtuous action of destroying all faults of non-action, so it is also said to be the aspect of listening to virtuous conduct. Diligently cultivating what is to be cultivated, such as the eightfold noble path, so it is the aspect of listening diligently. Furthermore, regarding what is said and taught by the Khenpos, Acharyas, and virtuous friends, abandoning the attachment of considering one's own view as supreme, as said
Chinese
如所说般听闻，乃他人教导听闻之相。此道外道所无之法，经中所说，往昔无始轮回至今，数次亦未曾听闻，今时听闻，是为未闻之法听闻之相。以令众生喜悦之物，布施等四者具足，乃摄受之物听闻之相。眼之现识等现识六者成办，是为现识听闻之相。其他声闻缘觉及天人等乘，虽听闻，然不生欲求之相而听闻，是不欲其他乘之相。布施等六度成办且具足，是为波罗蜜多听闻之相。十二部经中，以甚广之部为主听闻且信解，乃菩萨藏听闻之相。小善根亦增长至不可思议，未入教者令入，已入者令成熟解脱等善巧方便，且具足此者听闻，乃善巧方便听闻之相。梵天乃舍弃一切罪恶之涅槃。获得彼之因乃彼之住处，即慈等四者，且具足此者梵天住处听闻之相。菩萨忆念应作及不应作，且如实知一切法无自性，乃正念与正知听闻之相。世俗谛中，内外诸法以缘起力而生，了知无我及作者，且善巧生起，乃善巧生听闻之相。胜义谛中，了知远离生等之如是性，乃善巧不生之相。为贪执之对治，于尸林中所弃尸体，从一日至骨骸之间作意，乃不净之相。以远离嗔恨之慈爱周遍一切，乃慈爱之相。无有他作者，了知因缘果缘起，乃缘起之相。有为法生起且第二刹那不住，乃无常之相。无常之自性亦为三苦之所依，乃痛苦之相。有为与无为之法皆无自性，乃无我之相。痛苦与集灭尽之寂灭涅槃乃寂静之
English
Listening as spoken is the aspect of listening to the teachings of others. The Dharma that is absent in other paths, as stated in the Sutras, has not been heard even a few times from beginningless samsara until now, and hearing it now is the aspect of listening to the Dharma that has not been heard. Possessing the four objects that please sentient beings, such as generosity, is the aspect of listening to the objects of gathering. Accomplishing the six types of direct perception, such as eye consciousness, is the aspect of listening to direct perception. Although listening to other vehicles, such as Sravakas, Pratyekabuddhas, gods, and humans, listening without generating desire for them is the aspect of not desiring other vehicles. Accomplishing and possessing the six paramitas, such as generosity, is the aspect of listening to the paramitas. Listening primarily to the extensive sections among the twelve divisions of scripture and having faith in them is the aspect of listening to the Bodhisattva Pitaka. Even small roots of virtue are increased immeasurably, and skillfully leading those who have not entered the teachings to enter, and maturing and liberating those who have entered, and listening with this skill is the aspect of listening with skillful means. Brahma is Nirvana, which has abandoned all sins. The cause of attaining it is its abiding place, which is the four immeasurables such as loving-kindness, and possessing this is the aspect of listening to the abiding place of Brahma. Bodhisattvas remember what should and should not be done, and knowing that all dharmas are without inherent existence is the aspect of listening to mindfulness and awareness. In conventional truth, external and internal dharmas arise through the power of dependent origination, and knowing that there is no self or agent, and being skilled in arising, is the aspect of listening to skill in arising. In ultimate truth, knowing the suchness that is free from arising, etc., is the aspect of skill in non-arising. As an antidote to attachment, contemplating a corpse abandoned in a charnel ground, from one day old to skeletal remains, is the aspect of ugliness. Pervading everything with loving-kindness that is free from hatred is the aspect of loving-kindness. Knowing that there is no other agent and that causes, conditions, and results are dependently originated is the aspect of dependent origination. Conditioned phenomena arise and do not remain for a second moment, is the aspect of impermanence. The nature of impermanence also serves as the basis for the three sufferings, is the aspect of suffering. All conditioned and unconditioned dharmas are without inherent existence, is the aspect of selflessness. Nirvana, the peace in which suffering and its origin are completely extinguished, is the aspect of peace.