Tibetan
སྙམ་ན་མིན་ཏེ། རྣལ་དོན་ལ་བདེན་གྲུབ་དང་དགག་རྐྱང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་བློས་ཕར་ཀུན་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། ཆོས་ཉིད་གཤིས་ལ་གང་ཡང་ མ་གྲུབ་སྟེ་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་ན་སྣང་སྟོང་འདི་གཉིས་གཅིག་སྤངས་ནས་གཅིག་ལ་མཆོག་ཏུ་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་གཞན་ཡང་དགོངས་པའི་དོན་ཟབ་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་མོར་ཕྱེ་བར་བྱའོ། །བདེན་པ་དབྱེར་མེད་སྐབས་དབྱེ་བ་ལ་འདྲེས་དགོས་པ་ལས་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་འདྲེས་པ་མེད་པས་ཞེས་པའི་དོན། སོ་སོར་དབྱེ་བའམ་དབྱེར་མེད་པ་ཞེས་པའང་དང་པོ་འདྲེས་པ་སླད་ཀྱིས་དབྱེ་བའམ། དང་པོ་སོ་སོར་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལ་སླད་ཀྱིས་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་མེད་དེ་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་དང་འོད་གསལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐ་དད་པ་འདྲེས་པ་མེད་དེ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པའི་དོན་ལ་དབྱེ་བ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཆུ་ཟླ་འདྲ་བ་འདི་ཡི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དོ། །ཡང་འཁོར་འདས་གཉིས་སྣང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པས་དབྱེར་མེད་ལ། དོན་དམ་པར་གཉིས་ཀ་གཞི་མ་གྲུབ་པས་དབྱེ་བའི་ཡུལ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་དུ་འདོད་པའང་། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་ལ་རྨོངས་ཤིང་གཏི་མུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་འདྲ་བ་ཙམ་དང་སྟོང་རྐྱང་ཕྱལ་ཆད་ལ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་རྫོགས་པར་བཟུང་བ་མི་འཐད་ཅེས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྡེ་སྤར་མ་ན་སྣང་ དུས་དབྱེར་མེད་པ་སྣང་བཞིན་ཏུ་དབྱེར་མེད་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་དང་། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་སྣང་ན་རང་བཞིན་མེད་པའང་དབྱེར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཞེས་བཀོད་འདུག་ཀྱང་བདག་གི་བླ་མའི་ཕྱག་ན་བཞུགས་པའི་དཔེ་རྙིང་དག་པ་དེ་ན་ནི། སྣང་དུས་དབྱེར་སྣང་བཞིན་ཏུ་དབྱེར་མེད་མི་འཐད་དོ་ཞེས་དང་། འཁོར་འདས་དབྱེར་སྣང་ན་རང་བཞིན་མེད་པའང་དབྱེར་ཡོད་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་འདུག་པ་འདི་དག་པ་འདྲ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པར་དབྱེར་མེད་ཙམ་ལ་དབྱེར་མེད་ཅེས་དང་། དོན་དམ་གཉིས་ཀ་གཞི་མ་གྲུབ་པས་དབྱེ་ཡུལ་ཀྱང་མེད་པར་འཛིན་པ་དག་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ། སྣང་དུས་དབྱེར་མེད་ལ་སྣང་བཞིན་དབྱེར་མེད་མི་འཐད་ཅེས་
Chinese
如果这样想就错了。因为对于真实的意义，执着于真实成立和仅仅是破除两种观点，都只是心识上的分别假立而已。法性本性中什么也不成立，因为安住于显空平等性中，所以显现和空性这二者，不应舍弃一个而执着另一个为殊胜。这是以上所说的意义。此外还有许多甚深的密意，有智慧的人应该仔细分析。在讲真谛无别时，必须混合在差别中，而没有混合在一个和多个之中，这是它的意义。所谓分别或无别，也是首先混合之后再分别，或者首先各自存在，之后再混合，如果是基于这样的情况而说的。也不会混合成一个，因为客尘和光明是自性存在的。也不会混合成多个，因为体相不一致。因此，二法差别的自性穷尽之义，就是本来没有差别的意思。如“世俗如水月，其自性空性，即是胜义谛”等意义，也是共同承认的真谛无别。还有，轮回和涅槃仅仅是显现，其体性也是无自性的，所以是无别的。如果认为，胜义谛中二者都不成立，所以没有分别的对境，那么这就是对无上乘的意义感到迷惑和愚痴。如是所说，不应执着于仅仅是相似的无自性，以及空无所有的断灭见，就认为是圆满了真谛无别的意义。其中的理由是，在《སྡེ་སྤར་མ།》中说：“显现时无别，显现却无别不合理。”以及“如果轮回涅槃显现无别，那么无自性也是有差别的。”虽然这样记载，但在我的上师手中的古老清净的范本中记载的是：“显现时有分别，显现却无别不合理。”以及“如果轮回涅槃显现有分别，那么无自性也是有差别的。”这些似乎是正确的。为了专门破斥那些认为，在世俗中轮回涅槃显现为二，其体性是无自性的，仅仅是无别而已，就认为是无别，以及认为胜义谛中二者都不成立，所以没有分别的对境的观点。所以说，显现时有分别，显现却无别不合理。
English
It is not right to think like that. Because for the true meaning, clinging to both the establishment of truth and the mere negation are just mental constructs. Nothing is established in the nature of Dharma, because it abides in the equality of appearance and emptiness, so these two, appearance and emptiness, should not abandon one and cling to the other as supreme. This is the meaning of what was said above. In addition, there are many profound meanings, and those with wisdom should analyze them carefully. When speaking of the indivisibility of truth, it is necessary to mix in the difference, but there is no mixing in one and many, that is its meaning. The so-called separation or non-separation also means that after the first mixing, then separation, or first there are two separately, and then mixing, if it is based on such a situation. It will not mix into one, because adventitious stains and luminosity are inherently present. It will not mix into many, because the characteristics are inconsistent. Therefore, the meaning of the exhaustion of the nature of the difference between the two dharmas is the meaning of no difference at all. The meaning of "conventional like a water moon, its nature is emptiness, which is the ultimate truth," etc., is also the commonly recognized indivisibility of truth. Also, samsara and nirvana are merely appearances, and their essence is also without self-nature, so they are inseparable. If it is thought that in the ultimate truth, both are not established, so there is no object of distinction, then this is called being confused and ignorant about the meaning of the unsurpassed vehicle. As it is said, it is not appropriate to cling to the mere similarity of no self-nature, and the nihilistic view of emptiness and nothingness, and think that it is the completion of the meaning of the indivisibility of truth. The reason for this is that it is said in the 《སྡེ་སྤར་མ།》: "When appearing, there is no difference, but it is unreasonable to have no difference when appearing." And "If samsara and nirvana appear without difference, then no self-nature is also different." Although it is recorded like this, in the old and pure copy in the hands of my lama, it is recorded as: "When appearing, there is distinction, but it is unreasonable to have no difference when appearing." And "If samsara and nirvana appear with distinction, then no self-nature is also different." These seem to be correct. In order to specifically refute those who think that in the conventional, samsara and nirvana appear as two, their essence is without self-nature, and it is merely non-different, and think that it is non-different, and think that in the ultimate truth, both are not established, so there is no object of distinction. Therefore, it is said that when appearing, there is distinction, but it is unreasonable to have no difference when appearing.
Tibetan
བསྒྲུབ་དགོས་ནའང་། ནན་གྱིས་འབྲུ་བསྣན་ན་བཤད་རྒྱུས་མ་ཕོངས་ཙམ་འབྱུང་ཡང་དོན་གསལ་པོར་གོ་རྒྱུ་མི་ཆེ་ལ། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་སྣང་ན་རང་བཞིན་མེད་པའང་དབྱེར་ཡོད་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བས། འདིར་དབྱེར་བྱེད་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་བཅོས་ནས་ཕུག་གི་གོ་བ་གཏིང་མ་ཕྱིན་པའི་ཞུ་བྱེད་པས་བཅོས་ཉེས་འདྲ་སྟེ། སྤྱིར་འདི་ཐད་གོ་བའི་བབས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་འཁོར་འདས་སྣང་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་ལ། དོན་དམ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་དགག་ཆ་ཙམ་དུ་དབྱེར་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་མིན་ཚུལ་གསུངས་ཤིང་། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་ཙམ་ཆོས་ ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་། གཉིས་ཆོས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་མྱང་འདས་མིན་པར་གསུངས་པས་ན། སྣང་ཆ་ནས་སོ་སོར་དབྱེ་ཞིང་སྟོང་ཆ་ནས་དབྱེར་མེད་ཅེས་པ་དེ་ལ་བརྟག་ན། འཁོར་འདས་སྣང་དུས་སོ་སོར་དབྱེ་བར་སྣང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་མི་འཐད་དེ། ཀ་བུམ་སོ་སོར་སྣང་བཞིན་ཀ་བུམ་དབྱེར་མེད་པ་མི་འཐད་པ་བཞིན། སྟོང་པར་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དབྱེར་མེད་དོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་འདས་དབྱེར་སྣང་ན་སྣང་བ་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་པའི་སྟོང་པའམ་རང་བཞིན་མེད་པའང་དབྱེར་ཡོད་ཁོ་ནའམ་ཐ་དད་དེ་ཀ་བའི་སྟེང་གི་དངོས་པོ་དང་། བུམ་པའི་སྟེང་གི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དབྱེར་མེད་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱར་མཚུངས་པས་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གཅིག་པར་འགྱུར་བས་གཅེར་བུ་པའི་ལུགས་རྣལ་མ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཁོ་ན་བཟུང་བའི་སྟོང་རྐྱང་ནི་འཁོར་བ་མིན་ལ་མྱང་འདས་ཀྱང་མིན་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཀྱང་མིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཚིག་རྐྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པ་དེ་རང་ལའང་མཚུངས་ཏེ་འཁོར་འདས་གཉིས་སྣང་ཙམ་དུ་དབྱེར་མེད་པ་སུས་ཀྱང་ཁས་བླང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཞེས་སོ་སོར་སྣང་བའི་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ དབྱེ་བ། མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་ཡེ་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། གཉིས་སུ་སྣང་བའང་མེད་ཅིང་དེ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བློས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཡུལ་ཡང་ཡེ་ནས་མེད་པས་ན་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་མིན
Chinese
即使需要论证，如果强行添加文字，虽然能勉强凑成故事，但很难清楚地理解其含义。如果认为轮回与涅槃无差别显现，那么无自性也仅仅是存在差别，这非常不妥。因此，这里将“差别”改为“无差别”，但由于论证者没有彻底理解其深层含义，这似乎是一种错误的修改。一般来说，就此而言，从理解的角度来看，名言上轮回与涅槃仅仅是显现上的不同，而实际上，仅仅凭借对自性未成立的否定，并不能证悟轮回与涅槃的巨大无差别。轮回与涅槃的巨大无差别，是指自性本初未成立、无可破除，这本身就构成了诸法的自性或实相，这被称为大涅槃。它的含义超越了思维的范畴，并非将二元对立的轮回与涅槃区分开来的涅槃。因此，如果考察从显现的角度进行区分，而从空性的角度则无差别，那么在轮回与涅槃显现时，明明显现为各自区分，却说无差别是不合理的，就像柱子和瓶子明明显现为各自区分，却说柱子和瓶子无差别是不合理的。如果认为仅仅因为空性相同就无差别，那是不对的。如果轮回与涅槃显现出差别，那么与不同显现相关的空性或无自性也必然是存在差别的，就像柱子上的事物和瓶子上的事物一样。如果仅仅因为相似就认为无差别，那么一切法都与所知相同，因此会变成自性无差别的同一体，这实际上是承认了裸体外道的主张。因此，仅仅抓住自性未成立的空性，既不是轮回，也不是涅槃，也不是这两者的自性或究竟实相，因为它落入了空洞词语的陷阱。这种反驳本身也是一样的，因为没有人会承认轮回与涅槃仅仅在显现上是无差别的。如果认为情况并非如此，那也是不恰当的，因为轮回与涅槃作为各自显现的二元对立，在究竟意义上根本不成立。既然二元显现也不存在，那么所谓的各自法性，即由分别念所安立的对境也根本不存在，因此说真谛无差别，远离思维的范畴。这不是名相。
English
Even if it needs to be proven, if words are forcibly added, although it can barely make a story, it is difficult to clearly understand its meaning. If it is thought that samsara and nirvana appear without difference, then the absence of inherent existence is also merely the existence of difference, which is very inappropriate. Therefore, here, "difference" is changed to "non-difference," but because the arguer has not thoroughly understood its deep meaning, this seems to be a wrong modification. Generally speaking, in this regard, from the perspective of understanding, in name, samsara and nirvana are merely different in appearance, but in reality, merely relying on the negation of the non-establishment of inherent existence, one cannot realize the great non-difference of samsara and nirvana. The great non-difference of samsara and nirvana refers to the fact that inherent existence is primordially unestablished and cannot be refuted, which itself constitutes the nature or reality of all phenomena, and this is called the great nirvana. Its meaning transcends the realm of thought, and it is not the nirvana that separates the duality of samsara and nirvana. Therefore, if we examine the distinction from the aspect of appearance, and the non-difference from the aspect of emptiness, then when samsara and nirvana appear, it is unreasonable to say that there is no difference when they clearly appear as distinct, just as it is unreasonable to say that there is no difference between a pillar and a pot when they clearly appear as distinct. If it is thought that there is no difference merely because the emptiness is the same, that is not correct. If samsara and nirvana appear with difference, then the emptiness or absence of inherent existence related to the different appearances must also be different, just like the object on the pillar and the object on the pot. If it is thought that there is no difference merely because of similarity, then all phenomena are the same as knowable objects, so they will become a single entity with no difference in inherent existence, which is actually admitting the assertion of the naked heretics. Therefore, the emptiness that merely grasps the aspect of the non-establishment of inherent existence is neither samsara nor nirvana, nor is it the nature or ultimate reality of both, because it falls into the trap of empty words. This refutation itself is the same, because no one would admit that samsara and nirvana are non-different merely in appearance. If it is thought that this is not the case, it is also inappropriate, because samsara and nirvana, as the duality of appearing separately, are fundamentally unestablished in the ultimate sense. Since dualistic appearance does not exist, then the so-called individual dharma nature, which is the object established by conceptual thought, also does not exist at all, therefore it is said that the undifferentiated truth is beyond the realm of thought. This is not a nominal term.