Tibetan
་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟེ། གསལ་ཞིང་རིག་པའི་ཕྱིར་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་བཞིན་ཞེས་འདོད་ཅིང་། ལུགས་དེ་ལའང་ནང་སེས་གསུམ་སྟེ། ཤེས་རྣམ་སོ་སོ་བ། རྣམ་པའི་གྲངས་སྙེད་པ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའོ། །དང་པོ། རི་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྣང་ཤེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཟུང་ཆར་སྣང་བ་དང་འཛིན་ཆར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་དེ་སྒོ་ང་བཙོས་པ་སྐམ་དུས་སེར་པོ་དང་དཀར་པོ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་སྔོ་སྣང་དང་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཐད་ཀར་ཆ་གཉིས་སུ་བདེན་པར་ འཛིན་པས་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་པའང་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། རྣམ་པ་ལ་ཇི་ཙམ་དབྱེ་ནུས་པ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལའང་ནུས་པས་ན་སོར་མོ་ལྔ་ཤེས་པའི་རྫས་ལྔར་བདེན་གྱི་གཅིག་ཏུ་མི་བདེན་པས་རྣམ་པ་གཉིས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་མི་སྲིད་པར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ། སྔོ་སེར་སོགས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྣང་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་བདེན་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་ཤེས་པར་བསྒྲུབ་ཚེ། རིག་བྱའི་དངོས་པོ་རང་དང་། རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལའང་འཇུག་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་ལ། དེ་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་མི་འགྲུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུས་མཉམ་པ་ལ་འབྲེལ་བ་བཀག་ཅིང་། མི་མཉམ་པ་ལའང་འདྲ་བ་ཁེགས་པས་ཤེས་པའི་གསལ་རིག་ཏུ་གྲུབ་ཅེ་ན། དེས་ཕྱི་དོན་རྫུན་པར་གྲུབ་ཀྱང་། བདེན་པའི་ཤེས་པ་དང་གཅིག་པར་མི་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་བྱད་ཡིན་པ་ཁེགས་ཀྱང་མེ་ལོང་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན། གཞན་ཡང་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བ་ལྟར་ན་ཕྱི་དོན་རྫུན་ན་དེ་དང་གཅིག་པའི་ཤེས་པའང་རྫུན་པར་ཐལ་ལ། བདེན་ན་སྣང་བ་ལྟར་དོན་དུའང་གྲུབ་པར་ཐལ་ཞིང་། ནང་འཛིན་ཤེས་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་ན། རྣམ་ཤེས་ལུས་ལས་ཕྱིར་དོན་པར་ཐལ་བ་དང་། སེམས་ལ་ཁ་དོག་སོགས་ཡོད་པ་དང་། རི་སོགས་ཀྱིས་ཚུར་རིག་པར་ཐལ་བ་དང་། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་སྲིད་པར་ཐལ་བས་གནོད་དེ། རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་གྲུབ་ལ་ཡུལ་སྣང་རེ་རེ་ཤེས་པ་རེ་རེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ལའང་། ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་སོགས་སྣ་ཚོགས་དུས་གཅིག་མཐོང་བའི་རགས་སྣང་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ཏེ། ཤེས་པ་རེ་རེ་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རེ་རེའི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་མེད་པས་ན་མི་དུ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་བཞིན
Chinese
仅仅是了知的自性。因为光明和觉知，所以像体验苦乐一样地认为。这种宗义也有内部分为三种：识相各异，相的数目众多，以及多样无二。第一种，山等外境显现是识，但所取分显现和能取分显现的识是不同的，就像煮熟的鸡蛋，干的时候蛋黄和蛋白是分开的一样，认为蓝色显现和蓝色执取的识直接分为两部分是真实的，所以也叫半个鸡蛋。第二种，就像能区分多少相一样，执取的识也有多少能力，因此认为了知五个手指的五种事物是真实的，不是一个，因此认为一个识不可能显现两种相。第三种，认为蓝色、黄色等各种显现，虽然在一个识上显现，但却是作为一个识的自性而真实存在的。如果用光明和觉知的标志来证明外境是识，那么可知的物体本身，以及仅仅是可知的，也包含在外境的存在中，因此带有疑惑。而且，那个光明觉知的识是所要证明的，因此无法成立。如果说，可知和能知同时存在时，关联被否定，不同时存在时，相似性也被排除，因此成立为识的光明觉知，那么，这样虽然成立了外境是虚假的，但并不能成立与真实的识是相同的，就像影像否定了是物体，但并不能成立是镜子一样。此外，如果像半个鸡蛋一样，外境是虚假的，那么与它相同的识也应是虚假的，如果是真实的，那么也应像显现一样在事物中成立。如果存在与内在执取识不同的外境显现的识，那么就会导致意识从身体中向外散失，以及心有颜色等，以及山等反过来能认知，以及像各种显现的数量一样，一个相续中同时存在非常多的识，因为这会造成损害，因为意识成立为真实，并且每个外境显现都是一个识。对于所取和能取数量相等的情况，像看到杂色一样，同时看到各种颜色的粗大显现会中断，因为每个识都是不同的，并且那是真实成立的。因为每个事物的自性中没有其他，所以就像许多人相续中的分别念一样。
English
It is merely the nature of knowing. Because of clarity and awareness, it is believed to be like experiencing pleasure and pain. That system also has three internal divisions: distinct aspects of consciousness, numerous aspects, and diverse non-duality. The first, the appearance of external objects such as mountains is consciousness, but the consciousness of the apprehended aspect and the apprehending aspect are different, just as when a boiled egg is dry, the yolk and white are separate. It is believed that the consciousness of blue appearance and blue grasping are directly divided into two parts as real, so it is also called half an egg. The second, just as one can distinguish how many aspects, the grasping consciousness also has that many abilities, so it is believed that knowing the five fingers as five real entities, not as one, therefore it is impossible for two aspects to appear in one consciousness. The third, it is believed that various appearances such as blue and yellow, although appearing in one consciousness, are real as the nature of one consciousness. If one proves that external objects are consciousness by the sign of clarity and awareness, then the object of knowledge itself, and merely being knowable, are also included in the existence of external objects, thus it is with doubt. Moreover, that clear and aware consciousness is what is to be proven, so it cannot be established. If it is said that when the knowable and the knowing exist simultaneously, the connection is negated, and when they do not exist simultaneously, the similarity is also excluded, thus it is established as the clear awareness of consciousness, then although this establishes that external objects are false, it does not establish that it is the same as the true consciousness, just as an image negates being an object, but does not establish being a mirror. Furthermore, if it is like half an egg, if the external object is false, then the consciousness that is the same as it should also be false, and if it is real, then it should also be established in things as it appears. If there is a consciousness that appears as an external object different from the internal grasping consciousness, then it would follow that consciousness would dissipate outward from the body, and that the mind would have colors, etc., and that mountains, etc., could in turn recognize, and that like the number of various appearances, there would be a possibility of a very large number of consciousnesses existing simultaneously in one continuum, because this would cause harm, because consciousness is established as real, and each external object appearance is one consciousness. Regarding the equality of the number of apprehended and apprehending, like seeing something mottled, the gross appearance of seeing various colors at the same time would be interrupted, because each consciousness is different, and that is truly established. Because there is no other in the nature of each thing, it is like the thoughts in the continuum of many people.
Tibetan
། དེས་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཅིག་མིན་ཡང་། ཐ་དད་དུ་མར་ཡང་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ལ་དུ་མ་ཅིག་ཆར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་ལྟར་ནའང་། དུ་མར་སྣང་བཞིན་དུ་གཅིག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་ན། ཁ་དོག་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ཏེ། དུ་མར་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་འཇོག་བྱེད་གཞན་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་ཁྲ་བོ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་རུང་ནའང་། དུ་མ་ལ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུར་མི་བདེན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ན་སྐྱོན་གཞན་ཡང་། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ཏེ་འགྲོ་བའི་སེམས་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དུ་སྣང་ཡང་གཞན་དུ་བདེན་ ན་མེ་འབར་བའང་ཆུར་བདེན་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་སོ། །དེས་ན་དོན་དུ་དཔྱད་ན་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་རང་དང་གཞན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་རུང་ཡང་དོན་ལ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་གནད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་རྣམ་རྫུན་པ་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ནི། དོན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ཤེས་པ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་ཏེ། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་ལྟར་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་སྟེ་ཤེས་པ་ཤེལ་གོང་དག་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་མེད་པར་འདོད། འདི་ལའང་དྲི་བཅས་སུ་སྨྲ་བས་ནི། སེམས་ཀྱི་དུས་ན་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཆར་དོན་དམ་དུ་ཡོད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནའང་སྣོད་བཅུད་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་རྣམ་པ་གཤིས་ལ་མེད་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་འདོད། དྲི་མེད་པའམ་དག་པ་བས། སེམས་ཀྱི་དུས་ན་ཚོགས་བདུན་གནས་སྐབས་གློ་བུར་བའི་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་དང་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་མེད་པས། དེའི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གཉུག་མའི་ཤེས་པ་ཞེས་དོན་དམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་བག་ཆགས་ཟད་པའི་ཕྱིར་གཉིད་སད་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྟར། སེམས་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ཞིང་། སེམས་རྣམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཅི་ཡང་མི་རྟོག་པར་མྱོང་བ་རང་རིག་རང་ གསལ་ཙམ་དུ་གནས་པ་དེ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ལ། དེའི་བྱིན་རླབས་ལས་དངོས་པོ་ལ་མེད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་ངོར་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། ཆོས་གསུང་བ་དང་། དོན་མཛད་པར་སྣང་བ་གཟུགས་སྐུའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་དེ་དག་གིས་དོན་སྣང་གང
Chinese
因此，虽然显现为多种多样的识不是一个，但在各不相同的多个之中也没有真实成立的要点，因此识显现为多个同时存在。虽然多种多样如同无二，但在显现为多个的同时使用“一”的名称，那么五色等多种的名称将中断，因为除了显现为多个之外没有其他的安立方式。因此，对于见到杂色的眼识，仅仅允许使用“一个识”的名称，但因为是安立在多个之上，所以因为不是单独真实存在的要点。因此，如果不如实按照显现那样进行命名，还有其他的过失，即佛和有情将成为一个相续，因为有情的心相续在佛面前清晰显现；如果显现为他者，也真实是他者，那么燃烧的火焰也真实是水等，一切都将成为一切，太过分了。因此，如果从究竟上分析，由于境和识两者都没有真实成立的要点，境和识可以显现为自和他者多种多样，但要知道实际上并非如此成立，这是关键的意义。第二，主张唯识虚假的法师法护等认为，实际上所有显现都不是境和识两者中的任何一个，而是由于无明的迷惑，如同虚空中出现的毛发一样，仅仅是无有而清晰的显现，如同清净的水晶球一样，识是没有形象的。对于此，也有主张有垢染者说，在心的状态时，八识全部在胜义中存在，在佛的果位时，器情世界也清晰显现，因此形象虽然在自性中不存在，但不会消失。无垢染者或清净者则认为，在心的状态时，七识是暂时性的、突发的识，是世俗谛；阿赖耶识没有增减和执著方式的不同，因此，其究竟的自性称为本初的识，是胜义谛；在佛的果位时，由于习气耗尽，如同醒来时梦境的显现中断一样，除了心之外什么也不显现，心与一切形象分离，没有任何分别地体验，仅仅安住于自证自明的状态，这就是法身；由于法身的加持，事物本身不存在，但在所化众生面前，显现为通达一切所知、宣说佛法和成办利他事业，这就是色身。对于此，他们认为境的显现...
English
Therefore, although the consciousness that appears in various ways is not one, there is no true establishment in the various different ones, so consciousness appears as many simultaneously. Although the various are like non-duality, if the term "one" is used while appearing as many, then the names of the many, such as the five colors, will be interrupted, because there is no other way to establish them other than appearing as many. Therefore, for the eye consciousness that sees variegated colors, only the name "one consciousness" is allowed, but because it is established on many, it is because of the point that it is not truly existent alone. Therefore, if one establishes it differently from how it appears, there is another fault: Buddhas and sentient beings will become one continuum, because the mind-stream of sentient beings appears clearly to the Buddhas; and if it appears as other, and is also truly other, then burning fire is also truly water, etc., everything will become everything, which is too extreme. Therefore, if analyzed ultimately, because neither the object nor the consciousness are truly established, objects and consciousness can appear as self and other in various ways, but one should know that they are not established as such in reality, which is the key point. Secondly, the proponents of false appearances, such as Master Dharmapala, etc., believe that all appearances are neither objects nor consciousness, but due to the delusion of ignorance, they are merely clear appearances that are non-existent, like hairs in the sky. Like a clear crystal ball, consciousness is considered to be without form. To this, those who speak with defilements say that in the state of mind, all eight consciousnesses exist in ultimate truth, and in the state of Buddhahood, the environment and beings also appear clearly, so although form does not exist in its nature, it does not disappear. Those who are without defilements or pure believe that in the state of mind, the seven collections are temporary, sudden consciousnesses, which are conventional truths; the alaya consciousness has no increase or decrease, and no difference in the way it grasps, so its ultimate nature is called primordial consciousness, which is the ultimate truth; in the state of Buddhahood, because the habitual tendencies are exhausted, just as the appearance of a dream ceases when one awakens, nothing appears other than the mind, and the mind is separated from all forms, experiencing without any conceptualization, merely abiding in a state of self-awareness and self-illumination, which is the Dharmakaya; due to the blessing of the Dharmakaya, although things themselves do not exist, they appear to disciples as omniscient, teaching the Dharma, and accomplishing the benefit of others, which is the Rupakaya. To this, they believe that the appearance of objects...