Tibetan
་བཞི་བཅུས་བུལ་བར་བཤད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་གཉིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི། །རང་སེམས་ཀུན་དུ་འབྱུང་ལྡན་པས། །མྱ་ངན་འདས་ལ་མངོན་དགའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལས་མ་རྟོགས་པར་འདོད་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་གཟུང་བར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས། གཉིས་ཀ་མ་རྟོགས་པར་འདོད་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་རྟོགས་པར་འདོད་པས་རྩོད་ནའང་། ཁོ་བོས་ནི། འདི་ལྟར་རིག་སྟེ། སྔོན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་པ་སོ་སོར་གྱེས་དུས་ཀྱང་ལ་ལས་བདག་འདོད་པ་དང་། ལ་ལས་མི་འདོད་པ་དང་། ལ་ལས་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་འདོད་པ་ཐ་དད་པས་ལམ་སྒྲུབ་ པ་ཡོད་པས། འབྲས་བུའི་དུས་སུའང་སྔར་གྱི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་བྱུང་བར་རིག་གོ། །དེའང་བྱེ་བྲག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་གི་དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་སྔོན་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ལ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་བས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པར་སྨྲ་སྟེ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེའི་ཕྱོགས་ལས་ལམ་བསྒྲུབས་ན། ཤེས་རབ་ཟབ་པས་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའོ་སྙམ་དུ་རིག་གོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་རྣོ་བས་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ལས་དཔགས་ནས་ཀུན་མཐུན་པར་རྟོགས་ལ། རྟུལ་བས་གང་བསྟན་པ་དེ་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདག་མེད་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་མཐུན་པས་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཕུང་པོའི་འཛིན་པ་སྟོང་པར་རྟོགས་དགོས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ནའང་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དངོས་པོ་གཅིག་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་ན་ཀུན་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་དགོས་པར། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གང་ལྟ་བ། །དེ་ནི་ཀུན་ལ་ལྟ་བར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པས་འཁོར་བར་འཇུག་པར་ཤེས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདག་མེད་པར་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་སྒོ་གཅིག་ཀྱང་། རྟུལ་པོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་སྟོང་པར་མ་རིག་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ཞེས་དམན་པ་དགག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ལ། རྣོན་པོས་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་སྡུག་ཙམ་ལའང་སྐྲག་པས་ཞི་བར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པ་དགག་པ་ཙམ་དུ་ལུང་ཁ་ཅིག་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པར་བཤད་དེ། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སེམས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་བླའི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འདུས་མ་བྱས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། དེའི་འདུས་མ་བྱས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྐྲའི་རྩེ་མོས་བླངས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངོ་། །ཞེས་དང་། ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རང་གི་རྒྱུད་སྣང་བ་ཉི་ཚེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཤེས་རབ་དེས་བདག་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་ཀྱི། ཞེས་པ་དང་། འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། དེ་དག་གིས་རྟོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆུང་ངོ་། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། སྤྲིན་མཐོངས་མཁའ་ལ་ཉི་བཞིན་འདིར་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་བློ་གྲོས་ཅན། །བློ་མིག་དག་པའི་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཐོང་མ་ལགས། །ཞེས་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །དངོས་པོ་འདི་དག་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པར་མ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པས་ཀྱང་བདག་མེད་དེ་རགས་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཞིག་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་ཆོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེའི་ཐབས་ལ་ཞུམ་ཞིང་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་ལས་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ལེའུ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་དང་། དགེ་སློང་མ་བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུས་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་དྲང་། དེས་ན་འཁྲུལ་སྣང་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བདག་མེད་པ་ཙམ་མཚུངས་ལ། འཁྲུལ་སྣང་འདིར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ རླབས་པོ་ཆེ
Chinese
说是用四十（种行相）迟缓。如《经庄严论》中说： “那二者再三地， 自心具有一切生， 为了寂灭而现喜， 认为是悟解迟缓。” 这二者是指声闻、独觉的阿罗汉发起菩提心。 那么，声闻的阿罗汉证悟了空性还是没有证悟呢？ 一些古代论师认为，他们没有证悟人无我，而独觉佛证悟了所取法的一半为无自性，因此认为二者都没有证悟。有些人争论说他们证悟了。 但我认为， 应该这样理解： 以前声闻部派各自 अलग होने के समय में भी，有些认为有我，有些认为没有我，有些认为如影像般，由于各自不同的修道方式， 所以在果位时也遵循以前的道路，因此产生了证悟与未证悟两种情况。 也就是，进入了毗婆沙宗道路的阿罗汉们，由于习惯于执着先前存在的事物，所以只说了证悟人无我，而没有证悟法无我，因为他们执着于相。 如果从经部的方面修道，由于智慧深邃，所以认为证悟了如影像般的事物。 也就是，根器敏锐者，从色法的角度推测，证悟了一切法都是相同的；而迟钝者，除了所指示的之外，什么也不知道。 因为一致认为仅仅证悟了自性无我，所以二者都必须证悟五蕴的执着为空性。 如《宝鬘论》中说： “只要有对蕴的执着， 那么就有对它的我执。 如果有我执，则又有业， 从那业又会产生轮回。” 以及，如果证悟了一个事物为无我，那么就必须证悟一切事物为无我。 如《楞伽经》中说： “一个的空性是什么， 那就是一切的空性。 如何看待一个事物， 就说那是看待一切事物。” 也就是说，知道执着于我的过患会导致轮回，因此，无论根器敏锐还是迟钝，都一致认为一切法都是无我的。 但迟钝者因为不了解一切法无基，而是在法性上行持的空性，所以没有证悟法无我，这是用遮止低劣的语气来表达的。 而敏锐者仅仅是了知缘起
English
It is said to be slow with forty (aspects). As it says in the Ornament of the Sutras: "Those two again and again, Their own minds are full of arising, For the sake of manifest joy in nirvana, It is considered that realization is slow." Those two refer to the Arhats of Hearers and Solitary Realizers generating the mind of enlightenment. So, did the Arhat of the Hearers realize emptiness or not? Some ancient teachers think that they did not realize the selflessness of persons, and the Solitary Buddha realized that half of the grasped phenomena is without self-nature, so they think that neither of them realized it. Although some argue that they realized it, I think, It should be understood like this: Even when the Hearer schools separated in the past, some thought there was a self, some thought there was no self, and some thought it was like an image. Because they had different ways of practicing the path, So in the time of fruition, they also followed the previous path, so it is understood that there were two cases of realization and non-realization. That is, the Arhats who entered the path of the Vaibhashikas, because they were more accustomed to clinging to things that existed before, only spoke of realizing the selflessness of persons, but did not realize the selflessness of phenomena, because they clung to characteristics. If one practices the path from the aspect of the Sutras, because of the depth of wisdom, it is thought that one realizes things like images. That is, those with sharp faculties, inferring from the aspect of form, realize that all phenomena are the same; while those with dull faculties know nothing other than what is indicated. Because they agree that they only realize selflessness of nature, both must realize that the clinging to the aggregates is empty. As it says in the Precious Garland: "As long as there is clinging to the aggregates, Then there is clinging to self in it. If there is clinging to self, then there is karma again, From that karma, rebirth will occur." And, if one realizes one thing as selfless, then one must realize all things as selfless. As it says in the Lankavatara Sutra: "What is the emptiness of one, That is the emptiness of all. How one looks at one thing, It is said that one looks at all things." That is, knowing that the fault of clinging to self leads to samsara, therefore, whether sharp or dull, they all agree that all phenomena are selfless. But the dull ones do not understand that all phenomena are without basis, but practice emptiness on the nature of phenomena, so they do not realize the selflessness of phenomena, which is expressed with a word of negating inferiority. And the sharp ones merely understand dependent origination.
Chinese
虽然具有了知的法性，但仅仅对梦中的苦乐也感到恐惧，因此倾向于寂灭。仅仅是为了驳斥低劣，一些经文中说没有证悟法无我。如《楞伽经》中说：‘那些阿罗汉见到一切法由因缘而生，便认为可以从痛苦中解脱，但由于没有证悟法无我，所以没有从痛苦中解脱。’以及《无垢经》中说：‘耽著空性的烦恼者尚且殊胜，声闻和独觉具有所缘的无烦恼者则并非如此。’请开示，他们现量证悟的无为法是如何具有所缘的？‘他们的无为法就像从大海中取出一根头发的尖端一样，非常小。’以及《梵天殊胜心请问经》中说：‘舍利子说：声闻随逐声音，以自身相续中微小的智慧而解脱的智慧，称我为具有智慧者的殊胜。’以及《光明守护请问经》中说：‘他们所证悟的空性就像芥子被虫蛀蚀后的内部虚空一样微小。’以及《宝性论》的注释中说：‘如云遮蔽天空，如日照耀，在此，具有智慧者仅见一隅。具有清净慧眼的圣者们也未能完全照见一切。’这些都是（相关的引文）。并非没有证悟这些事物无自性的空性，即使证悟粗大的微尘等也是无自性的，因为执著粗大的心识已经消失了。然而，他们对于佛陀的教法如同恒河沙数，以及菩萨的行持广大之方便感到畏惧，并且厌倦轮回的过患。在《母经》中也说：‘即使想要在声闻地获得寂灭，也应当修学般若波罗蜜多。’当宣说这部不平等与平等的章节时，五百比丘和二百比丘尼在没有取受的情况下，心从诸漏中解脱。’等等，如何端正这些意义？因此，证悟错乱显现为无自性的智慧，仅仅在无自性上是相同的。但长期安住于此错乱显现中，利益众生是极其伟大的。
English
Although possessing the nature of knowing, they are afraid even of the happiness and suffering in dreams, and therefore incline towards peace. Merely to refute the inferior, some scriptures state that the selflessness of phenomena is not realized. As it is said in the Lankavatara Sutra: 'Those Arhats, seeing that all phenomena arise from causes and conditions, think to be liberated from suffering, but because they have not realized the selflessness of phenomena, they are not liberated from suffering.' And in the Vimalakirti Sutra: 'Even a defiled person who is devoted to emptiness is superior, while the Shravakas and Pratyekabuddhas who are without defilements but have objects of focus are not so.' Please explain, how do their unconditioned realities, which are directly realized, have objects of focus? 'Their unconditioned reality is as tiny as a hair's tip taken from the ocean.' And in the Brahma-visesa-cinta-prasna Sutra, Shariputra said: 'The Shravakas follow after sounds, and the wisdom that liberates them with the limited wisdom of their own continuum, I am called the supreme among those with wisdom.' And in the Kashyapa-parivarta Sutra: 'The emptiness that they realize is as small as the space inside a mustard seed eaten by a worm.' And in the commentary on the Uttaratantra: 'Like clouds obscuring the sky, like the sun shining, here, the wise only see a corner. Even the noble ones with pure eyes of wisdom do not fully see everything.' These are the (relevant quotations). It is not that they have not realized the emptiness of these things as selfless, even realizing coarse particles and so on is selfless, because the mind that grasps at the coarse has disappeared. However, they are daunted by the Buddha's teachings, which are like the sands of the Ganges, and the vast means of the Bodhisattva's conduct, and they are weary of the faults of samsara. In the Mother Sutra, it is also said: 'Even those who wish to attain peace in the Shravaka ground should train in the Prajnaparamita.' When this chapter on inequality and equality was taught, five hundred monks and two hundred nuns were liberated from the outflows without taking anything. How should these meanings be straightened out? Therefore, the wisdom that realizes the mistaken appearance as selfless is only the same in terms of selflessness. But abiding in this mistaken appearance for a long time to benefit sentient beings is extremely great.