Tibetan
གྲོལ་མི་དགོས་ཏེ། གྲོལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་དེ། བཅིངས་གྲོལ་ཕྲད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མཚམས་མེད་ལ། མ་ཕྲད་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་གྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་ལས། གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་དབེན་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། བཅིངས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བསྟན་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་ཐར་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནམ་དངོས་མེད་ཡིན། དངོས་པོ་ནི་གཞི་མེད་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མེད་ཡིན་ནའང་གཞིར་མ་གྲུབ་པས་ཐོབ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་ པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །རེ་ཞིག་མྱང་འདས་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་རྟེན་ནས་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་འདི། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ནའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་སོ། །སྲོག་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དགག་པ། ཐོག་མཐའ་དགག་པ། སྲོག་ཆད་པ་དགག་པ། ཚེ་འཕོ་བ་དགག་པ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྲོག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ཤེས་རིས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་མི་ རུང་སྟེ། རྒན་པོ་དང་གཞོན་ནུའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་མ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་སྲོག་ཀྱང་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་རིགས་གཅིག་གོ་ཞེ་ནའང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནས་ཁྱིར་སྐྱེས་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་སར་རིགས་གཅིག་པས་སོ། །འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་གཅིག་གོ་ཞེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་འགག་པས། དེའི་དབང་ཤེས་མི་འགྲུབ་པས། དབང་ཤེས་ཚོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དགག་པས་རིགས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཁེགས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ལུས་སེམས་ཚོགས་པའང་མི་རུང་སྟེ། ཚོགས་ན་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད། ཕྲད་པ་བཀག་ཟིན་ཏེ། མ་ཕྲད་ཀྱང་ཡོད་ཙམ་གྱིས་ཚོགས་ན། འགྲོ་བ་དང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཀུན་ཚོགས་པར་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་གི་ཐོག་མཐའ་དགག་པ་ནི། ཚེ་གཅིག་ཅེས་པ་ལ། སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་ཚེ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། དང་པོ་འདས་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་ད་ལྟ་བ་སྔ་ཕྱི་ལས་གཞན་དུ་ཕྲད་པ་མ་གྲུབ་པས་ཁེགས་པས་དུས་མེད་ལ། ཡོད་དུ་ཆུག་ནའང་དུས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བས་དེས་བསྡུས་པའི་ཚེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་དང་དུ་མར་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་གཅིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ཆར་ད་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ལ། ལྟོས་ས་ད་ལྟར་གྱི་སྔ་ཆ་འགགས། ཕྱི་ཆ་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་ལྟོས་ཆོས་མ་གྲུབ་པས་ ཀྱང་ཐོག་མཐའ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་འཆད་པའང་མི་རུང་སྟེ་སྲོག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་གི་རྫས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བ་ནི་ཆ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུན་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་གི་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འཕོ་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མི་ནས་ལྷར་འཕོ་བའི་ཚེ་དེ་དག་གཅིག་ན་རྟག་པས་ཚེ་འཕོར་མི་རུང་ཞིང་། མི་གཅིག་ན་རང་འཕོ་ལོང་མེད་པར་སྐད་ཅིག་སྔ་ལོགས་སུ་མིའི་ཚེ་འགགས་པས་ལྷར་འཕོ་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚེ་འཕོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ལྷ་དང་མི་ཚེ་གཅིག་ན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་འཕོས་པ་མེད་ལ་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་། མིའི་ཚེ་ལས་གཞན་ཞིག་ལྷར་འཕོས་ན། མི་ལྷར་ཚེ་འཕོས་པར་འགྱུར་བའི་འཐད་པ་མ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། །ལྷ་ནི་མ་སྐྱེས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །རྟག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རྟག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལྷ་མི་གཞན་ཡིན་ན། །རྒྱུད་ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། །འཕོ་བ་མེད་པར་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །རྟག་ཏུ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །གང་ཡང་མི་སྐྱེ་སུ་ཡང་ མི་འཆི་སྟེ། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་འགའ་མེད་ཀྱང་། །འགྲོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་འཆི་བར་སྣང་བ་ནི། །རྨི་ལམ་འདྲ་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །བྱིས་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་རྨོངས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པས་ན། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དང་། ཡུམ་ལས། གཟུགས་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚེ་སྔ་ཕྱི་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟོས་པ། སྒྲོ་བཏགས་པ། མ་ཕྲད་པའོ། །ལྟོས་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ད་ལྟར་བ་ཉིད་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ན་ཕྱི་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ན་སྔ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི། ཚེ་ད་ལྟ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་ལྟོས་ལ། སྔ་ཕྱི་ད་ལྟ་བའི་ཚེ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པས་དངོས་པོར་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཕྲད་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་ད་གསུམ་རིག་པའི་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ་ཕྲད་པ་བཀག་པས་སོ། །ཐོག་མཐའ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་ད་ལྟ་བ་ཁེགས་པས་མ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྒྱང་འཕེན་པར་བསྒྲུབས། གཅེར་བུ་པར་བཀག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། རིགས་པས་བརྟགས་ན་དངོས་མ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་དངོས་པོ་སྟེ། །དེས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་འགལ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལམ་དངོས་པོ་གཤིས་ལ་མེད་ལ། འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། རྨི་ལམ
Chinese
不需要解脱，因为已经解脱了。在两者之间解脱是不可能的，如果束缚和解脱相遇，就会变成一体而没有间隙，如果不相遇，那么在两者之间是不允许的。如《根本慧论》所说：如果暂时被束缚，就不会解脱，没有被束缚的也不会解脱。如果束缚正在解脱，那么束缚和解脱会同时发生。以及《般若经》所说：色既非束缚也非解脱，因为无色，所以既非束缚也非解脱，因为色空，所以既非束缚也非解脱，这样就显示了没有束缚和解脱。《秘密藏续》中说：无束缚也无解脱，本来任运圆满是佛法，为了教导而示现各种方便。第三，再问，解脱是实有还是非实有？实有是不可能的，因为没有基础。如果是非实有，也不能作为所证得的，因为没有成立基础。如《根本慧论》所说：没有舍弃，没有获得，没有断灭，没有常恒，没有止息，没有生起，那就是所谓的涅槃。如果涅槃是实有，就会变成衰老的特征。没有衰老和死亡的实有是不存在的。如果涅槃不是实有，那么非实有怎么会成立呢？不是依靠任何东西的非实有是不存在的。如果世尊已经涅槃，就像存在也不显现一样，不存在或者两者都有，或者非两者也都不显现。如果世尊住世，就像存在也不显现一样，不存在或者两者都有，或者非两者也都不显现。涅槃的边际是什么，那就是轮回的边际，这两者的差别，即使是非常微小的也没有。以及《般若经》所说：涅槃也如梦如幻，即使有比涅槃更超胜的法，我也说如梦如幻。对生命进行破斥有二：一般破斥自性，以及在名言中特别破斥。第一种有五：破斥定义，破斥初始和终结，破斥生命断绝，破斥生命转移，破斥生命的前后。第一，生命的定义，即明识安住于同一类中，是
English
There is no need to be liberated, because it is already liberated. It is impossible to be liberated in between the two, because if bondage and liberation meet, they become one and there is no gap, and if they do not meet, then it is not allowed in between the two. As stated in the Root Wisdom: If one is temporarily bound, one will not be liberated, and one who is not bound will not be liberated either. If bondage is being liberated, then bondage and liberation will occur at the same time. And as stated in the Mother Sutra: Form is neither bound nor liberated. Because it is formless, it is neither bound nor liberated. Because form is empty, it is neither bound nor liberated, thus showing that there is no bondage and liberation. As stated in the Secret Essence Tantra: There is no bondage and no liberation, the spontaneously perfect Buddha Dharma from the beginning. Various means are shown to teach this. Third, again, is liberation real or unreal? The real is impossible because there is no basis. If it is unreal, it cannot be attained because no basis has been established. As stated in the Root Wisdom: There is no abandonment, no attainment, no cessation, no permanence, no stopping, no arising, that is called Nirvana. If Nirvana is real, it will become the characteristic of old age. There is no real existence without old age and death. If Nirvana is not real, then how can the unreal be established? The unreal that does not depend on anything does not exist. If the Blessed One has passed into Nirvana, just as existence does not appear, neither does non-existence, or both, or neither. If the Blessed One remains, just as existence does not appear, neither does non-existence, or both, or neither. Whatever is the limit of Nirvana is the limit of Samsara, and there is not even the slightest difference between the two. And as stated in the Mother Sutra: Nirvana is also like a dream, like an illusion. Even if there is a Dharma that is superior to Nirvana, I say it is like a dream, like an illusion. There are two refutations of life: a general refutation of nature, and a special refutation in name. The first has five: refuting the definition, refuting the beginning and end, refuting the cessation of life, refuting the transference of life, and refuting the past and future of life. First, the definition of life, which is the abiding of consciousness in the same category, is
Chinese
也行。因为老年人和年轻人的意识不会聚集在一起，而且两者的生命种类也不同。如果说意识是同一类，那也不对，因为人转世为狗，生命就会改变，因为在欲望的领域里是同一类。如果说现在的意识是同一类，那也不对，因为感官的微粒停止了，所以感官的意识无法形成，所以感官的集合也无法形成。因为普遍的否定也否定了一切同一类的事物。身心集合也不行，如果集合，要么接触，要么不接触。接触已经被否定了，如果不接触，仅仅因为存在就集合，那么所有的众生和前世后世都应该集合，因为存在于世间。否定生命的开始和结束是：所谓一个生命，从出生到死亡不能算作一个生命，因为第一个已经过去，第二个还没有出生，现在的前后无法接触，所以被否定了，没有时间。即使允许存在，三个时间也不能合一，因此由它所包含的三个生命也不能合一，而且因为没有形成一个和多个，所以也没有一个。因此，开始和结束都依赖于现在。所依赖的现在的开始部分已经停止，结束部分还没有出生，因为不存在，所以前后两者的依赖关系没有形成，因此开始和结束也没有形成。解释生命也不行，因为生命没有形成。生命的每个瞬间的物质都是不可分割的，而且就像停止没有形成一样，没有出生的瞬间也不存在，所以连续性也没有形成，因为生命的连续性和瞬间都没有形成。生命的转移也不行，因为如果从人转移到天人的生命是同一个，那么就是永恒的，所以生命无法转移。如果不是同一个，就没有自己转移的空间，因为在之前的瞬间，人的生命已经停止，所以转移到天人的基础没有形成，所以没有生命的转移。因此，如果天人和人的生命是同一个，那么就会变成同一个延续，所以没有转移，而且也会变成永恒。如果从人的生命转移到另一个天人的生命，那么人转移到天人的生命就没有道理了。如《根本慧论》所说：如果天人就是那个人，那么就会变成永恒。天人就会变成不生，因为永恒是不生的。如果
English
It is also acceptable. Because the consciousness of the old and the young will not gather together, and the lives of the two are also different. If you say that consciousness is of the same kind, that is also not right, because when a person is reborn as a dog, life will change, because it is of the same kind in the realm of desire. If you say that the present consciousness is of the same kind, that is also not right, because the particles of the senses stop, so the consciousness of the senses cannot be formed, so the collection of the senses cannot be formed. Because universal negation also negates all things of the same kind. The collection of body and mind is also not possible, if they are collected, they either touch or do not touch. Touching has already been negated, and if they do not touch, they are collected merely because of their existence, then all beings and past and future lives should be collected, because they exist in the world. Negating the beginning and end of life is: what is called one life, from birth to death cannot be regarded as one life, because the first has passed, the second has not yet been born, the present before and after cannot touch, so it is negated, there is no time. Even if existence is allowed, the three times cannot be one, so the three lives contained in it cannot be one, and because one and many have not been formed, there is also no one. Therefore, both the beginning and the end depend on the present. The beginning part of the present on which it depends has stopped, and the end part has not yet been born, because it does not exist, so the relationship between the former and the latter has not been formed, so the beginning and the end have not been formed. Explaining life is also not possible, because life has not been formed. The substance of each moment of life is indivisible, and just as cessation has not been formed, the moment that has not been born does not exist, so continuity has not been formed, because the continuity and moment of life have not been formed. The transfer of life is also not possible, because if the life transferred from human to deva is the same, then it is eternal, so life cannot be transferred. If it is not the same, there is no space for self-transfer, because in the previous moment, human life has stopped, so the basis for transferring to deva has not been formed, so there is no transfer of life. Therefore, if the lives of deva and human are the same, then they will become the same continuum, so there is no transfer, and they will also become eternal. If life is transferred from human to another deva, then there is no reason for human to transfer to deva. As the Root Wisdom says: If the deva is that person, then it will become eternal. The deva will become unborn, because eternity is unborn. If