Tibetan
བ་གསུམ་འདུས་ཤིང་ཆ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་ཆ་མི་མཉམ་ན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེ་ན་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས། གཏི་མུག་སྟེ་བར་མ་ཤས་ཆེ་ན་དུད་འགྲོ། བདེ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་མཐོ་རིས་ལྷ་མིར་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་ གཞུང་ལས། རྡུལ་དང་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཞེས། །བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་མཉམ་གནས་ན། །གཙོ་བོ་ཞེས་བྱར་རབ་བརྗོད་དེ། །མི་མཉམ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་ཏེ། བེམ་པོ་ཡིན་པ། རྟག་པ་ཡིན་པ། གཅིག་པུ་ཡིན་པ། འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ། མི་སྣང་བ་ཡིན་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་བེམ་པོའི་དོན་ནི། ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་གཟུགས་ཅན་དུ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འདོད་པས་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་བསྟན་ཏོ། །རྟག་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མ་མེད་པའི་བར་དུ་གནས་པའོ། །གཅིག་པུ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་གཙོ་བོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་མེད་པའོ། །འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་བའོ། །མི་སྣང་བ་ནི། སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་ཐོབ་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་མིག་གིས་ནི་རྟག་པ་གཅིག་པུར་གནས་པ་དེ་མཐོང་ཡང་། སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིའང་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་གིས་བལྟར་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ལ་ཆུ་བུར་གྱིས་མི་མཐོང་བས་ཆ་གཉིས་པའོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་ཡོད་དེ་མེད་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཉིད། དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་ ལས། མི་དགའ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། །མྱ་ངན་དང་ནི་འཁྲུག་པ་དག །ལན་འགར་ཡང་ནི་སྣང་འགྱུར་བ། །འདི་དག་རྡུལ་གྱི་རྟགས་སུ་འདོད། །རྨོངས་དང་དེ་བཞིན་གཏི་མུག་དང་། །བག་མེད་གཉིད་དང་གཡེང་བ་དག །ལན་འགར་ཡང་ནི་སྣང་འགྱུར་བ། །འདི་དག་མུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རངས་དང་མགུ་དང་ཀུན་དགའ་དང་། །བདེ་དང་ཞི་བའི་སེམས་ཉིད་དག །ལན་འགར་ཡང་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །འདི་དག་སྙིང་སྟོབས་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་གསུམ་ཆ་མི་མཉམ་པ་ལས་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། དེའང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། བེམ་པོ་དང་། རྣམ་བཅས་དང་། སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དང་གསུམ་ལྡན་ནོ། །བེམ་པོ་ནི་སེམས་མེད་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །
Chinese
三者聚集且性质均衡，若三者不均衡，则生于六道。其中，痛苦占多数则堕入地狱和饿鬼道，愚痴即中间状态占多数则堕入畜生道，快乐占多数的众生则生于天界和人道。如《自在黑（Maheśvara，大自在天）》之论典中说： “尘埃与黑暗和勇气， 若此等功德平等住， 则称为主宰（Pradhāna，主物）， 不平等则说是众生。” 如是宣说。彼主宰亦具五种特征：为物质，为常恒，为唯一，为众生之作者，为不可见故隐蔽。其中，物质之义为：无有觉知，亦不欲其为有形，故示现为无人可见。常恒者，乃从无始至无终之间存在。唯一者，乃是遍及一切所知之主宰，唯此一者，更无其他。众生之作者，乃是所有器情世界皆从主宰所生。不可见者，乃是除了获得数论等禅定之眼者外，他人皆不可见。以禅定之眼虽可见常恒唯一之彼，然数论等彼等亦无法以水泡之眼观看，故称为一切皆不可见。彼亦以禅定之眼可见，然以水泡之眼不可见，故为二分。彼主宰实有事物之法，因其从无有他者中解脱之故，且其遍及一切，因其遍及苦乐舍之故，此乃成立之理。如《自在黑》中说： “不喜完全痛苦与， 悲伤以及争斗等， 偶尔亦会显现者， 此等视为尘埃之相。 愚昧以及如是痴暗与， 放逸睡眠与散乱等， 偶尔亦会显现者， 此等是黑暗之功德。 欢喜满足皆大喜与， 安乐寂静之心性等， 偶尔亦会显现者， 此等是勇气之功德。” 如是宣说。彼三者不均衡则产生变化，彼“大”者乃是智慧之异名，具足物质，具相，以及享受士夫之境之法三者。物质乃是无心且非有形者。
English
The three combine and are equal in nature. If the three are unequal, they are born into the six realms. Among them, if suffering is predominant, one is born into the hells and hungry ghost realms. If ignorance, the intermediate state, is predominant, one is born into the animal realm. Beings with predominant happiness are born into the heavenly realms and the human realm. As stated in the treatise of Maheśvara: "Dust, darkness, and courage, If these qualities dwell equally, Then it is well said to be the Lord (Pradhāna), If unequal, it is said to be beings." Thus it is taught. That Lord also possesses five characteristics: being material, being eternal, being unique, being the creator of beings, and being invisible, hence hidden. Among them, the meaning of material is: lacking consciousness, it is also not desired to be in form, therefore it is shown to be unseen by anyone. Eternal is that which exists from beginningless time to endless time. Unique is that the Lord pervades all knowable things, and there is only this one, no other. The creator of beings is that all containers and contents arise from the Lord. Invisible is that others cannot see it except for those who have attained the eye of meditation, such as the Samkhyas. Although the eternal and unique one can be seen with the eye of meditation, even those Samkhyas cannot see with the eye of a bubble, therefore it is called unseen by all. It can be seen with the eye of meditation but not with the eye of a bubble, therefore it is twofold. That Lord indeed possesses the nature of things because it is liberated from the absence of others, and it pervades all because it pervades pleasure, pain, and equanimity, this is the proof. As stated in Maheśvara: "Displeasure, complete suffering, and, Sorrow and strife, etc., Occasionally also appear, These are considered signs of dust. Ignorance and likewise darkness and, Carelessness, sleep, and distraction, etc., Occasionally also appear, These are the qualities of darkness. Joy, satisfaction, and great joy, and, Bliss and peaceful mind, etc., Occasionally also appear, These are the qualities of courage." Thus it is said. The three being unequal cause transformation. That "Great" is a synonym for intelligence, possessing the three qualities of matter, form, and the dharma that enjoys the realm of the Purusha. Matter is that which is without mind and without form.
Tibetan
རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་སྟེ། བློ་ཤེལ་གྱི་ཁང་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ། ཕྱི་ནས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་དང་། ནང་ནས་བདག་གི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ལ་བདག་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི། བདག་གམ་སེམས་དངོས་དེས་གཟུགས་སོགས་མཐོང་ཐོས་རང་མཚན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ལ་ཤར་བ་སྐྱེས་བུས་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བློ་ལ་སེམས་དང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འདྲེས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། རིག་པར་སྣང་བའང་སེམས་མ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་སོགས་སུ་སྣང་བའང་ ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ནི་ལྐོག་ན་ཡོད་པ་སྟེ་སྔ་མ་ལས། ཡིད་ལ་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེས་པ་ཅན། །སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའམ། །དེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །བློ་འཇུག་པ་ཡི་རྗེས་སུ་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་དང་། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ཞེས་པ་གསུམ་འབྱུང་ཡང་ང་རྒྱལ་གཅིག་ཏུ་བརྩིའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་འགྱུར་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་དེ་ཙམ་ལྔའོ། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། སྒྲ་ལས་ནམ་མཁའ། གཟུགས་ལས་མེ། དྲི་ལས་ས། རོ་ལས་ཆུ། རེག་ལས་རླུང་འབྱུང་ངོ་། །མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་གཉིས་ལ་སྐྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལོགས་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་ལས། རང་བཞིན་ལས་ཆེན་དེ་ལས་ང་རྒྱལ་ཏེ། །དེ་ལས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་། །དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་དེ་ལས་ཀྱང་། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས། མེད་པ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཡེ་ནས་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུའི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནུས་པ་འབའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲས་ བུ་ནི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ། སྣམ་བུ་སྣལ་མའི་རང་བཞིན་དང་གསེར་བུམ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ནུས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་ཏིག་ཏའི་ཁ་བ་དང་། བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་བུམ་པ་ལས་གྲིབ་མ་འབྱུང་ལ། ཤེལ་བུམ་ལས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི།
Chinese
具有形相的是，显现影像，如同智慧之镜的房屋一般，从外显现色、声、香、味、触，从内显现自我的影像，两种影像融为一体，称为我享用对境。但不希望自我或真实的心识以自性方式享用所见所闻等。因此说，显现在智慧上，由补特伽罗所确定。一切显现都只是智慧上心识与对境的影像混合，显现为能知者并非心识，显现为瓶子等也并非对境。能知与对境二者隐藏着，如前所说：心中生起勇气者，或者生起补特伽罗的影像，同样完全转变后，随顺智慧的进入。如此等等。从中产生由痛苦所生、具有变异和具有黑暗的慢，虽然有三种慢，但算作一种慢。由痛苦所生的慢产生十一种根。由变异的慢产生五唯。由五唯产生五大，即从声音产生虚空，从形色产生火，从气味产生地，从味道产生水，从触觉产生风。具有黑暗的慢对前两者起辅助生长的作用，不产生其他的果。自在黑天说：从自性产生大，从大产生慢，从慢产生十六种自性。如此产生十六种，从中也从五唯产生五种。也就是说，产生的诸事物，不是无中生有，而是本来就存在于主体的自性中，因此称为果存在于因中，因为果追随因的自性，追随唯一的能量，并且果从因中产生。也就是说，果追随因的自性，如粗布追随毛线的自性，金瓶追随黄金的自性一样。追随能量，如苦楝的苦味，红糖的甜味，铁瓶产生阴影，而玻璃瓶不产生阴影一样。因为是从因中产生的，所以是存在的。
English
That which has form is the appearance of images. In that which is like a house of the mirror of wisdom, from the outside appear forms, sounds, smells, tastes, and textures, and from the inside appears the image of the self. When the two images merge into one, it is said that the self enjoys the object. However, it is not desired that the self or the actual mind itself enjoys the forms and so on in their own characteristics. Therefore, it is said that what appears in the mind is determined by the individual. All appearances are merely the mixing of the images of the mind and the object in the mind. What appears as the knower is not the mind, and what appears as the vase and so on is not the object. The two, the object and the knower, are hidden. As it was said before: One who has courage born in the mind, or the image of the individual arises, likewise, having completely transformed, follows the entry of the mind. And so on. From that, three kinds of pride arise: pride born from suffering, pride with transformations, and pride with darkness, although there are three prides, they are counted as one pride. From the pride born from suffering arise eleven faculties. From the pride of transformation arise the five tanmatras. From the five tanmatras arise the five elements: from sound comes space, from form comes fire, from smell comes earth, from taste comes water, from touch comes wind. The pride with darkness helps the other two to grow, but does not produce separate fruits. The Black Lord of Power says: From nature comes the great, from that comes pride, from pride come sixteen characteristics. Thus, sixteen arise, and from that also, from the five tanmatras, five arise. That is to say, the things that are born are not newly born from nothing, but are inherently present in the nature of the principal, therefore it is called the effect residing in the cause, because the effects follow only the nature of the cause, follow only the power, and because the effect is born from the cause. That is, the effect follows the nature of the cause, just as coarse cloth follows the nature of yarn, and a golden vase follows the nature of gold. Following the power is like the bitterness of neem, the sweetness of brown sugar, a shadow arising from an iron vase, but not arising from a glass vase. Because it is born from the cause, it is existent.