Tibetan
འི་ཚེ་ཡིད་མི་རྟོན་པ་དང་། བག་ཕེབས་པར་མི་སྨྲ་བ་དང་། གུས་པར་མི་བྱ་བ་དང་། མི་སྨྲ་བའི་ཡི་དམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། དེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མི་བྱ་སྟེ་བྱས་ན་དམ་ཚིག་ཉམས་ཤིང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་བཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྤོང་བ་ནའང་ཞེ་སྡང་བས་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་སྡིག་པའི་བཤེས་དང་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་སྙིང་རེ་རྗེ། འདིས་བདག་དང་གཞན་ཟིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག །ནམ་ཞིག་བདག་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདི་ཡང་ལམ་ངན་པ་ལས་བདག་ཁོ་ནས་འདྲེན་ཅིང་། ལམ་བཟང་པོ་ལ་འགོད་པར་ཤོག་སྙམ་དུ་སེམས་པས། བསྟེན་ཅིང་འདྲིས་པ་སྤོང་ བའི་བློས་རབ་ཏུ་སྤང་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། ཆོ་ག་ཉམས་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་དང་། འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་བསྟེན་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཚེ་དེ་ལ་སྡང་བའམ། ཁོང་ཁྲོ་བའམ། བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡིག་གྲོགས་དང་། སྡིག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བླ་མ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་དག་སྤང་བར་བྱས་ན། ཐར་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དོར་བྱའི་ཕྱོགས་ལ་རང་གི་བློ་བསྟེན་ཅིང་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ངེས་པ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མར་གསུང་བའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་སྡིག་པའི་བཤེས་གྲོགས་སྤང་ཞིང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་གུས་པས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་ལེགས་པ་འཕེལ་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པས་ཉེས་པ་འཕེལ་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རླུང་ལ་དྲི་མེད་ཀྱང་ཙནྡན་གྱི་ཚལ་ལས་འོངས་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་ལ། མི་གཙང་བའི་ཕྱོགས་ལས་ འོངས་པ་དྲི་ང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།། །། བཅུ་པ། འཆད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་ཐོས་པ་དམ་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་བྱས་ཤིང་། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་སུ་བསྟེན་པ་ན། །དེ་ལས་དང་པོ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། །འདི་ནི་ཐར་པའི་རྩ་བ་ལགས་པར་གསུངས། །ཐར་པ་འཚོལ་བའི་གང་ཟག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེས་དང་པོར་སྡིག་པའི་གྲོགས་དང་བཤེས་གཉེན་སྤངས་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་བསྟེན་པ་ན། དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལས། ཐར་པ་དམ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དང་། རང་བཞིན་དྲིས་པ་ལས། གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བྱས་ཏེ། དང་པོའི་སྒོ་ཐོས་བསམ་བྱ་བར་གདམས་ནས། ཕྱིས་དེའི་དོན་བསྒོམ་པར་བཤད་པས། དང་པོ་ཐོས་པ་དམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཐར་པའི་རྩ་བར་གསུངས་སོ། །གཞི་སྡོམ་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བྱ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ནས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ ཡང་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་གདམས་བྱ་བླ་མའི་རིམ་པས་སྣོད་བརྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་མང་ཐོས་ཡོན་ཏན་བཅུ་ལྡན་གྱི། །བླ་མ་མཆོག་དེས་སྐལ་བཟངས་སློབ་མ་ལ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་འཆད་པ་ན། །ཐོག་མར་སྣོད་ཀྱི་དབང་པོ་བརྟག་པ་གཅེས། །དེ་ལ་བླ་མ་གང་ཞིག་གདུལ་བྱའི་བློ་རིགས་མི་ཤེས་པ། ཤེས་བྱའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ། ངག་ཚིག་གི་སྡེབ་མི་མཁས་པ། ཟང་ཟིང་གི་རྙེད་པ་ལ་ལྟ་བ། ཆོས་ལ་དཔེ་མཁྱུད་བྱེད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་འདོད་པ། ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞན་པ། གཞན་དོན་གྱི་ལས་ལ་སྐྱོ་བ། ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་ཆེ་བ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་དང་རང་རྒྱུད་འཛོལ་བ་རྣམས་དོར་ལ། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐོས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཐོས་པ་བསགས་པ་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་མཐོ་དམན་དུ་མི་སེམས་པ་དང་། ཆོས་དང་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐོས་པ་འཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་མི་ཉམས་པ་དང་། དུས་དང་ཚོད་དང་སྨན་དང་ངག་དང་དོན་ཤེས་ཀྱང་ བཤེས་གཉེན་རྒན་པ་ལ་བསྟེན་པ་མི་འདོར་བ་དང་། བསྟན་བཅོས་དང་འདུལ་བ་དང་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་གཞན་ལ་དྲི་བའི་སྦྱོར་
Chinese
之时，不要信任，不要说稳妥的话，不要恭敬，要安住于不说话的本尊，不要随喜他所说的话，如果这样做，就会破坏誓言，因为被罪恶的朋友所控制。舍弃时，也不是因为嗔恨，而是因为这是罪恶的朋友和同伴，真是可怜。不要让他控制我和他人。无论何时我有能力，都要由我亲自将他从邪恶的道路上引导出来，并安置在善良的道路上，这样想着，就要以舍弃亲近和交往的心来彻底舍弃。如《圣妙吉祥云经》中所说：应当完全舍弃罪恶的朋友，也就是舍弃那些戒律败坏、仪轨败坏、喜欢喧嚣、懒惰、喜欢轮回、背离菩提、亲近在家之人的人。在完全舍弃他们的时候，不要对他们生起憎恨、愤怒或轻蔑之心。否则，就要将完全舍弃亲近之人的心放在近处。因此，如果舍弃了罪恶的朋友，以及与罪恶相关的上师、导师和堪布，那么解脱和一切善法自然会成就。不要将自己的心依附和混同于应舍弃的一方。因为这些确定之理在许多经和续部中都有讲述，所以想要解脱的人，应当如上所说舍弃罪恶的朋友，并以恭敬心依止殊胜的善知识。如《贤愚经》中所说：依止善知识，善法增长；依止罪恶的朋友，罪恶增长。例如，风本来没有气味，但从旃檀林中吹来，就会带有香味；从不洁净的地方吹来，就会带有臭味。如此等等。《大乘妙法如意宝藏论》中，舍弃罪恶朋友之第九品广释完毕。 第十品，讲述者导师之品释。 如是，在宣说了听闻正法的处所之后，接下来要确定如何听闻之理。首先是总说：如是罪恶的朋友……
English
At that time, do not trust, do not speak of stability, do not be respectful, abide in the non-speaking yidam, and do not rejoice in the words spoken by him. If you do, you will break your vows, because you are controlled by evil friends. When abandoning, it is not out of hatred, but because this is an evil friend and companion, how pitiful. May he not control me and others. Whenever I have the ability, may I alone lead him from the evil path and place him on the good path. Thinking in this way, you must completely abandon him with the mind of abandoning closeness and familiarity. As it says in the Sutra of the Noble Jewel Cloud: Evil friends should be completely abandoned, that is, those who have broken their vows, broken their rituals, like noise, are lazy, like samsara, turn their backs on Bodhi, and associate with householders. When completely abandoning them, do not generate hatred, anger, or contempt towards them. Otherwise, keep the mind of completely abandoning association close. Therefore, if you abandon evil friends, as well as lamas, teachers, and abbots who are associated with evil, then liberation and all good dharmas will naturally be accomplished. Do not rely on or mix your mind with the side that should be abandoned. Because these certainties are taught in many sutras and tantras, those who desire liberation should abandon evil friends as described above, and respectfully rely on excellent spiritual friends. As it says in the Sutra of the Wise and the Foolish: Relying on a spiritual friend increases goodness; relying on an evil friend increases evil. For example, wind originally has no smell, but when it comes from a sandalwood forest, it will have a fragrance; when it comes from an unclean place, it will have a bad smell. And so on. The Extensive Commentary on the Ninth Chapter, Abandoning Evil Friends, from the Treatise on the Great Vehicle's Esoteric Instructions, The Wish-Fulfilling Jewel Treasury, is complete. Tenth Chapter, Commentary on the Chapter of the Speaker and Teacher. Thus, after explaining the place of hearing the sacred Dharma, next, it is necessary to determine how to listen. First, the general statement: Thus, evil friends...
Chinese
舍弃之后，如果依止善知识，那么首先生起听闻的智慧，据说这是解脱的根本。寻求解脱的人被称为大丈夫，他首先舍弃罪恶的朋友和知识，依止殊胜的善知识时，询问究竟应该追求的主要目标是什么，被告知是殊胜的解脱。再问如何修持以及它的自性，被教导以戒律为基础，首先要听闻和思维，之后再修习其意义。因此，据说首先进入殊胜的听闻是解脱的根本。基础是戒律和别解脱戒。如龙树所说： 戒如因与非因之地， 功德之基石，能仁如是说。 如是说。之后，应当听闻、思维、修习。 世亲也说： 具戒住，兼听与思， 应勤修习于禅定。 如是说。如何广泛地讲述听闻的意义呢？首先，被教导说，被调伏者（弟子）应通过上师的次第来观察法器（根器）： 因此，具足多闻十功德， 殊胜上师为具缘弟子， 圆满宣说殊胜之法时， 首先观察法器之根器为要。 其中，如果上师不了解所调伏者的智慧类型，对所知之义愚昧，不擅长言辞的组合，只关注供养的利益，对佛法秘而不宣，贪图世间的名声，对佛法的修行懈怠，厌倦利他之事，傲慢和嫉妒心强，对佛法吝啬，佛法与自相矛盾，这些都应舍弃。应当从具足十种圆满功德的上师那里听闻佛法。如《圣法正集经》所说：具足十种功德的说法者，即是多闻、积累听闻、执持听闻者，即他不分别高低，对佛法和意义没有怀疑，具足确定的言辞，具有圆满的自信，即使如此，对于寻求听闻的精进也不减退，即使了解时间、分寸、药物、言语和意义， 也不舍弃依止年长的善知识，即使了解经藏、律藏、论藏、阿毗达磨和真如，也向他人请问
English
Having abandoned [evil companions], if one relies on virtuous spiritual friends, then from that, the wisdom of listening arises first. It is said that this is the root of liberation. A person who seeks liberation is called a great being. He first abandons sinful friends and companions, and when he relies on an excellent virtuous spiritual friend, he asks what the main goal to be pursued is. He is told that it is excellent liberation. When he asks how to accomplish it and its nature, he is taught to make the foundation the discipline, and to first listen and contemplate, and later to meditate on its meaning. Therefore, it is said that first entering into excellent listening is the root of liberation. The basis is to be discipline and the Pratimoksha vows. As Nagarjuna said: Discipline is like the ground for cause and non-cause, The basis of qualities, as said by the Able One. As it is said. After that, one should listen, contemplate, and meditate. Vasubandhu also said: Dwelling in discipline, possessing listening and thought, One should diligently apply oneself to meditation. As it is said. How to extensively explain the meaning of listening? First, it is taught that the one to be tamed (the disciple) should examine the vessel (capacity) through the stages of the guru: Therefore, possessing the ten qualities of extensive learning, That excellent guru, for the fortunate disciple, When fully explaining the excellent Dharma, It is essential to first examine the faculties of the vessel. Among them, if the guru does not understand the type of intelligence of the one to be tamed, is ignorant of the meaning of what is to be known, is not skilled in the combination of words, only looks at the benefits of offerings, keeps the Dharma secret and does not reveal it, desires worldly fame, is lazy in the practice of Dharma, is tired of the work of benefiting others, is arrogant and jealous, is stingy with the Dharma, and contradicts the Dharma with his own conduct, these should be abandoned. One should listen to the Dharma from a guru who possesses ten complete qualities. As it is said in the "Noble Collection of the True Dharma Sutra": A speaker who possesses ten qualities is one who has heard much, accumulated listening, and holds listening, that is, he does not discriminate between high and low, has no doubt about the Dharma and its meaning, possesses definite words, has complete confidence, and even so, his diligence in seeking listening does not diminish, even if he understands time, measure, medicine, speech, and meaning, he does not abandon relying on older spiritual friends, and even if he understands the Sutras, the Vinaya, the Abhidharma, and Suchness, he asks others