Tibetan
ཞིན་ནོ། །གཞན་པར་མི་རུང་སྟེ་ཕྲད་པ་བཀག་ཅིང་། མ་ཕྲད་ན་འཆིང་བྱེད་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་གླིང་གཞན་གྱི་ལྕགས་སྒྲོག་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བར་སེམས་ཅན་འཁྱམས་ན། རྟག་པ་འཁོར་རམ་མི་རྟག་པ་འཁོར། རྟག་པ་ལ་འཁོར་བ་མེད་དེ། གཡོ་འགུལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་མི་འཁོར་ཏེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བར་གཟོ་དུས་འགག་པས། འཁོར་མཁན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཁོར་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པས་རྒྱུན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིགས་འདི་མཚུངས། །ཞེས་སོ། །དབུས་མེད་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ད་ལྟར་གྱི་དབུས་ཁེགས་ཏེ། མཐའ་མེད་པས་དབུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཟླ་བའི་མཐའ་རྡུལ་ཆ་མེད་པས་མཐར་མི་རུང་ན། དབུས་སུའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས། འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །དེ་ལ་སྔོན་མེད་ཕྱི་མ་མེད། །གང་ལ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །དེ་ལ་དབུས་ནི་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །གྲོལ་བ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཁོར་བ་མེད་པས་ཁེགས་པ། བཅིངས་མ་བཅིངས་ཀྱི་དུས་སུ་མི་གྲོལ་བ། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་མི་ རུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་ཁེགས་པས་ཐར་པ་ཁེགས་ཏེ་མ་བཟུང་བའི་ཐར་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཙོན་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅིངས་དུས་གྲོལ་ལམ། གྲོལ་དུས་གྲོལ་ལམ། གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་གྲོལ། བཅིངས་དུས་གྲོལ་བ་མེད་དེ་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་དུས་གྲོལ་མི་དགོས་ཏེ། གྲོལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་དེ། བཅིངས་གྲོལ་ཕྲད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མཚམས་མེད་ལ། མ་ཕྲད་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་གྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་ལས། གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་དབེན་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། བཅིངས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བསྟན་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་ཐར་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནམ་དངོས་མེད་ཡིན། དངོས་པོ་ནི་གཞི་མེད་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མེད་ཡིན་ན
Chinese
是啊。不能是其他的，因为已经遮止了相合。如果不相合，束缚者也无法损害，就像其他世界的铁锁一样。第二，如果众生在轮回中流转，是常法流转还是无常法流转？常法没有流转，因为不能移动。无常法不流转，因为从一处到另一处流转时，坏灭时就会停止，所以没有流转者。相续不流转，因为刹那没有相合，所以相续本身没有成立。如《中论》云：如果它们是常法就不会流转，如果是无常法也不会流转。对于众生来说，这种道理也是一样的。没有中心是：因为没有先后，所以现在的中心被遮止。因为没有边际，所以不可能有中心，就像月亮的边缘没有微尘，所以不能是边缘，那么中心也与之相同，所以没有成立。如彼论云：轮回没有开始也没有结束。对于它来说，没有先前也没有后来。对于什么来说没有开始也没有结束？对于它来说哪里会有中心？如是说。破斥解脱有三种：因为没有轮回而被遮止，在束缚与非束缚之时不能解脱，不能是实有和非实有。第一，因为轮回被遮止，所以解脱被遮止，因为没有执取的解脱是不可能的，就像监狱一样。第二，是束缚之时解脱，还是解脱之时解脱，还是在二者之间解脱？束缚之时没有解脱，因为是自性相违。解脱之时不需要解脱，因为已经解脱了。在二者之间解脱是不可能的，如果束缚解脱相合就会变成一体，所以没有间隙，如果不相合，就不能在二者之间。如《中论》云：暂时束缚不会解脱，没有束缚也不会解脱。如果束缚正在解脱，那么束缚和解脱就会是同一时间。如是说。般若经云：色既非束缚亦非解脱。以无色故，非束缚非解脱。以色寂故，非束缚非解脱。如是宣说无有系缚解脱之自性。秘密藏续云：无有系缚亦无解脱，本来任运圆满佛之法，为示此义故，示现种种方便。如是说。第三，那么解脱是实有还是非实有？实有因为没有基础所以是不可能的。如果是非实有，
English
Yes. It cannot be otherwise, because contact has been prevented. If there is no contact, the binder cannot harm, like the iron locks of other worlds. Secondly, if sentient beings wander in samsara, does the permanent wander or the impermanent wander? The permanent does not wander, because it cannot move. The impermanent does not wander, because when it goes from one place to another, it stops when it is destroyed, so there is no wanderer. The continuum does not wander, because the moments do not meet, so the continuum itself is not established. As it says in the Root Wisdom: If they are permanent, they do not wander, and if they are impermanent, they do not wander either. This reasoning is the same for sentient beings. The absence of a center is: because there is no before or after, the present center is negated. Because there is no end, there cannot be a center, just as the edge of the moon has no dust particles, so it cannot be an edge, then the center is the same, so it is not established. As it says in the same text: Samsara has no beginning and no end. For it, there is no before and no after. For what is there no beginning and no end? Where is the center for it? So it is said. Refuting liberation has three parts: being negated because there is no samsara, not being liberated at the time of bondage or non-bondage, and not being able to be either real or unreal. First, because samsara is negated, liberation is negated, because liberation without grasping is impossible, like a prison. Second, is it liberated at the time of bondage, or liberated at the time of liberation, or liberated in between the two? There is no liberation at the time of bondage, because it is contradictory in nature. There is no need for liberation at the time of liberation, because it is already liberated. It is impossible to be liberated in between the two, because if bondage and liberation meet, they will become one, so there is no gap, and if they do not meet, they cannot be in between the two. As it says in the Root Wisdom: For a while, bondage will not be liberated, and non-bondage will not be liberated either. If bondage is being liberated, then bondage and liberation will be at the same time. So it is said. The Mother Sutra says: Form is neither bound nor liberated. Because there is no form, it is neither bound nor liberated. Because form is empty, it is neither bound nor liberated. Thus, it is taught that there is no bondage or liberation. The Secret Essence Tantra says: There is no bondage and no liberation, the Dharma of the Buddha is naturally perfect from the beginning, for the sake of showing this meaning, various means are shown. So it is said. Third, is liberation real or unreal? Real is impossible because it has no basis. If it is unreal,
Tibetan
འང་གཞིར་མ་གྲུབ་པས་ཐོབ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་ པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །རེ་ཞིག་མྱང་འདས་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་རྟེན་ནས་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང་། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་འདི། ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ནའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་སོ། །སྲོག་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དགག་པ། ཐོག་མཐའ་དགག་པ། སྲོག་ཆད་པ་དགག་པ། ཚེ་འཕོ་བ་དགག་པ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྲོག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ཤེས་རིས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་མི་ རུང་སྟེ། རྒན་པོ་དང་གཞོན་ནུའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་མ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་སྲོག་ཀྱང་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་རིགས་གཅིག་གོ་ཞེ་ནའང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནས་ཁྱིར་སྐྱེས་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་སར་རིགས་གཅིག་པས་སོ། །འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་གཅིག་གོ་ཞེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་འགག་པས། དེའི་དབང་ཤེས་མི་འགྲུབ་པས། དབང་ཤེས་ཚོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དགག་པས་རིགས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཁེགས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ལུས་སེམས་ཚོགས་པའང་མི་རུང་སྟེ། ཚོགས་ན་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད། ཕྲད་པ་བཀག་ཟིན་ཏེ། མ་ཕྲད་ཀྱང་ཡོད་ཙམ་གྱིས་ཚོགས་ན། འགྲོ་བ་དང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཀུན་ཚོགས་པར་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་གི་ཐོག་མཐའ་དགག་པ་ནི། ཚེ་གཅིག་ཅེས་པ་ལ། སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་ཚེ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། ད
Chinese
又因为在基础上没有成立，所以不应成为所要获得的，理由是，在《根本慧论》中说：没有舍弃就没有获得，没有断灭就没有常恒，没有止息就没有产生，那被称为寂灭。总之，寂灭不是实有，否则会有衰老死亡的体性过失。没有衰老和死亡的实有是不存在的。如果寂灭不是实有，那么非实有怎么能成立呢？凡不是依靠的非实有是不存在的。世尊如果已入寂灭，就像存在却不显现一样，说不存在或者二者都有，或者非二者也都不显现。世尊如果住世，就像存在却不显现一样，说不存在或者二者都有，或者非二者也都不显现。寂灭的边际是什么，那就是轮回的边际，这二者的差别，极其微小也不存在。像这样，以及《母经》中说：寂灭也如梦如幻，即使有比寂灭更超胜的法，我也说如梦如幻。破斥命根有二：总破自性宗，以及在名言中破斥有差别者。初者有五：破斥体性，破斥起始和终结，破斥命根断灭，破斥寿命转移，破斥前世后世。初者是：命根的体性，安立为识聚为一，是不合理的，因为老年和青年的识聚不同，不会聚为一体，并且二者的命根种类也不同。如果说识聚种类相同，也不合理，因为从人转生为狗，会变成一个寿命，因为在欲界种类相同。如果说现在的识聚种类相同，也不合理，因为根的微尘坏灭，所以它的根识不成立，因此根识的集合不成立。因为总的破斥，所以一切种类相同也都被遮破了。身心聚合也是不合理的，如果聚合，是相触还是不相触？相触已经被遮破了，如果不相触，仅仅因为存在就聚合，那么一切有情和前世后世都应聚合，因为存在于世间。破斥命根的起始和终结是：所谓一个寿命，从出生到死亡之间，不能算作一个寿命，因为
English
Also, because it is not established on the basis, it should not become what is to be obtained, the reason is, in the Root Wisdom Treatise it says: Without abandonment there is no attainment, without cessation there is no permanence, without stopping there is no arising, that is called nirvana. In short, nirvana is not a real entity, otherwise there would be the fault of having the nature of aging and death. A real entity without aging and death does not exist. If nirvana is not a real entity, then how can a non-real entity be established? Whatever is not dependent, a non-real entity does not exist. If the Blessed One has entered nirvana, just like existing but not appearing, saying it does not exist or both exist, or neither exists also does not appear. If the Blessed One abides in the world, just like existing but not appearing, saying it does not exist or both exist, or neither exists also does not appear. What is the boundary of nirvana, that is the boundary of samsara, the difference between these two, even the extremely subtle does not exist. Like this, and in the Mother Sutra it says: Nirvana is also like a dream, like an illusion, even if there is a dharma more surpassing than nirvana, I also say it is like a dream, like an illusion. Refuting the life force has two aspects: generally refuting the nature school, and refuting the differentiated ones in name. The former has five: refuting the nature, refuting the beginning and end, refuting the destruction of the life force, refuting the transference of life, refuting past and future lives. The first is: the nature of the life force, establishing it as a collection of consciousnesses as one, is not reasonable, because the collections of consciousnesses of the old and the young are different, they will not gather into one, and the types of life force of the two are also different. If you say the types of consciousness collections are the same, it is also not reasonable, because from a human being reborn as a dog, it will become one lifespan, because the types are the same in the desire realm. If you say the types of present consciousness collections are the same, it is also not reasonable, because the atoms of the senses are destroyed, so its sense consciousness is not established, therefore the collection of sense consciousnesses is not established. Because of the general refutation, all the same types are also refuted. The aggregation of body and mind is also not reasonable, if they aggregate, do they touch or not touch? Touching has already been refuted, if they do not touch, merely because of existence they aggregate, then all sentient beings and past and future lives should aggregate, because they exist in the world. Refuting the beginning and end of the life force is: the so-called one lifespan, from birth to death, cannot be considered one lifespan, because