Tibetan
འཁྱིལ་བ། མཛེས་པ་ལྷའི་བུ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ས་རྟའི་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ། སྐར་མ་རྒྱལ་གྱི་ནམ་ལངས་ཉི་མ་ཤར་བ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་ཕོ་བྲང་འཕང་ཐང་དུ་བསྟན་པར་ཆས་པ་ན། བུ་ཆེན་མ་སྣ་ནམ་མཟས་ཕྲོགས་ཏེ། རྒྱ་མོ་ན་རེ། ཡིན་པ་དང་ངའི་ཡིན་ཏེ། དྲི་མོ་ཁྱོད་ཁྱེར་ཟེར་ནས་བཏང། སྣ་ནམ་གྱི་བུར་བྱས་ནས་མཚན་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དུ་བཏགས་ སོ། །བུ་ཨོང་ཇོའི་ཡིན་པར་མི་ཀུན་གྱིས་ཤེས། དེ་ཆུང་བའི་དུས་སུ་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་སང་ཤི་ལ་སོགས་མི་བཞི་ཆོས་འཚོལ་དུ་བཏང་ངོ་། །དེའི་དུས་སུ་ཧ་ཤང་མངོན་ཤེས་ཅན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་བ་འཕགས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཞིག་འོང་སྟེ། འདི་འདྲའོ་ཞེས་འདྲ་འབག་བྱས་སོ། །སླེབས་པ་དང་རྒྱའི་རྒྱལ་པོས་བསྙེན་བཀུར། ཆོས་མང་པོ་བསྐུར། ཧ་ཤང་ཞིག་དང་བཅས་པ་བརྫངས་ཏེ་བོད་དུ་སླེབས་པ་ན། ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཡར་འབྲོག་རྦ་བ་ཚལ་དུ་ཆིབས་སྒྲོན་པར་གྲོངས། རྒྱལ་བུ་ནར་མ་སོན་པས། ཞང་མ་ཞང་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ཚེ་ཐུང་པ་ཆོས་བྱས་པས་ལན། བཀྲ་མི་ཤིས། ཚེ་ཕྱི་མ་མི་བདེན། ཚེ་འདིའི་རྐྱེན་བཟློག་ལ་བོན་བྱ། སུས་ཆོས་བྱེད་པ་དེ་ཕོ་རེང་དུ་གཏང་ལ་མཐར་སྤྱུགས། དེ་ཕྱིན་ཆད་བོད་ལ་ཚེ་ཚུང་བ་མི་ཡོང། ར་མོ་ཆེའི་ལྷ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་ཡང་སླར་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྐྱེལ་ཟེར་ནས། འབྲེང་བའི་དྲྭ་བར་བཅུག་སྟེ་མི་སུམ་བརྒྱས་དྲུད་པར་བརྩམས་པས། བསྒྲུལ་བར་མ་ནུས་པར་བྱེ་ཐེམས་སུ་སྦས། ལྷ་སའི་དཀོན་གཉེར་ཧ་ཤང་རྒད་པོ་རྒྱལ་ཡུལ་དུ་བསྐྲད་དོ། །དེའི་ལྷམ་པ་གཅིག་བོད་དུ་ལུས་པས་དེ་ན་རེ། ད་དུང་ཆོས་མེ་སྟག་ཙམ་ཞིག་མྱུར་དུ་ཡོང་ཟེར་ནས་སོང། མཁར་བྲག་དང། མགྲིན་བཟང་རྨང་ནས་བཤིག །དེའི་ཅོང་མཆིམས་ཕུའི་རྫ་ལ་བསྐྱལ། ར་སར་བཟོ་གྲྭ་བཙུགས། བཤས་བྱས་ནས་ལྡེར་ཆོས་ལ་ལག་པ་དམར་པོས་འཇུས། ཕྱག་ལ་ནང་ཆ་བཀལ་ལོ། །བློན་པོ་མང་དར་དང། ལྷ་ལ་གཉིས་ཆོས་ལ་དགའ་ཟེར་ནས་ཆད་པ་བཅད་དོ། །བོད་ནག་པོར་བཏག་བས་མ་རུང་སྟེ། དུས་དེར་སྣ་ནམ་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་ཐང་ལ་འབར་བྱ་བ་བརྒྱལ་ནས་ཨ་ལ་ལ་ཟེར་ཞིང། རྒྱབ་གས་ནས་ཤི། ལྕོག་རོ་ སྐྱེ་པ་རྒྱལ་གོང་མགོ་དང། ལྕེ་དང། རྐན་དང། རྐང་ལག་ཐམས་ཅད་བསྐམས་ཏེ་གུམ་པས། བླ་འོག་གི་མི་དང་ལྟས་མཁན་ཀུན་མཐུན་པར། རྒྱའི་ལྷ་ཁྲོས་ཏེ་བྱེ་ཐེམས་སུ་བཅུག་པས་ལན། ལྷའི་ཁུངས་དང་པོ་རྒྱ་གར་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས། ད་ཡང་སྐྱེལ་ལོ་ཟེར་ནས་བྱེ་ཐེམས་ནས་བཏོན། དྲེའུ་གཉིས་ལ་འགྱོགས་བགྱིས་ནས་མང་ཡུལ་དུ་བསྐྱལ་ལོ། །དེའི་དུས་ཡུལ་ངན་ཆེན་པོ་བྱུང། འབངས་གུམ་པ་ལ་དགེ་རྩ་བགྱིར་མི་གནང་བའི་ཁྲིམས་བུ་ཆུང་བཅས། དེའི་ཚེ་སྦ་གླང་ཀླག་གི་སྦ་གསལ་སྣང་གི་བུ་ཚ་མིང་སྲིང་གཉིས་ཡོད་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་གུམ་པས། ཧ་ཤང་གིས་ཆོ་ག་བྱས་པས། བུ་ལྷར་སྐྱེས། བུ་མོ་ལོ་དུས་ན་རང་གི་བུར་སྐྱེས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་ནས། སྦ་གསལ་སྣང་མང་ཡུལ་གྱི་ཁ་བློན་ལ་བཏང་བ་ལྟར་མཛད་དེ་ལོ་ཙཱ་བསླབས་སོ། །དེའི་ཚེ་སང་ཤི་བོད་དུ་སླེབས་ཏེ་ཆོས་བྲག་ལ་སྦས་སོ། །དེ་ནས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོན་པ་དང་རྒྱལ་སར་བཏོན་ཏེ་ཇོ་མོ་གསུམ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཏེ། ཚེ་སྤོང་བཟའ་དམར་རྒྱན། འབྲོ་བཟའ་བྱང་ཆུབ་སྒྲོན། ཕོ་ཡོང་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བཙུན་ནོ། །ཡབ་མེས་ཀྱི་ལེའུ་ཚེ་གཏམ་མཛད་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱས་ཏེ་ཆོས་སྦས་པ་བླངས་ཏེ་སྙན་དུ་གསོལ་བས་དད་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་མོ་མགོ་དང་པཎྜི་ཏ་ཨ་ནན་ཏ་དང་གསུམ་གྱིས་སྒྱུར་ཅིག་གསུངས་ཏེ་བསྒྱུར་བར་བརྩམས་པས་བློ་ནམ་ཞང་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་ལ་སོགས་པས་བཀག་གོ །དེར་བློན་པོ་ཆོས་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སང་ཤི་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བརྫངས་སོ། །རྒྱལ་པོས་ལོ་བདུན་དུ་འབངས་རྣམས་དང་ཕྱིའི་སོ་ཁ་བསྲུང་བ་དང། ནང་གི་སོ་ ཚིགས་མཛད་པས་རྒྱལ་ཁྲིམས་བསྐྱངས་སོ། །གསལ་སྣང་གེས་མང་ཡུལ་དུ་མ་བསྡད་པར་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིན་ནས། མ་ཧ་བྷོ་དྷི་དང། ཤྲཱི་ན་ལེན་དྲ་ལ་མཆོད་པ་བྱས། བལ་ཏུལ་དུ་མཁན་པོ་བོ་དྷི་སཏཱ་མཇལ་ཏེ། མང་ཡུལ་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་སྡོམ་པ་མནོས་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་ཞེས་མིང་བཏགས་སོ། །སློབ་དཔོན་བོད་དུ་འབྱོན་པར་ཞུས་པས། ལུང་བསྟན་ཅིང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་བལ་པོར་གཤེགས་སོ། །སྦས་ཆོས་བསླབས་ཏེ་ཕོ་བྲང་རླུང་ཚུགས་སུ་རྒྱལ་པོ་དང་མཇལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་གླེང་མཆིད་བྱས། པོ་དྷི་སཏྭའི་ལོ་རྒྱུས་བསྙད་པས། ཁྱོད་ཡིབ་ཅིག། ངས་ཞང་ཉང་བཟང་ཁད་ཀྱིས་གསོལ་དུ་གཞུག་གོ་ཟེར་ནས། ཞང་ཉང་བཟང་དང། མགོས་ཁྲི་བཟང་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལ་དགའ་བའི་བློན་པོ་ཀུན་ལ་ཆོས་བྱེད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པས། ཉང་བཟང་ན་རེ། མ་ཞང་དབང་ཆེ་ཆོས་ལ་གནག་པས་མི་འགྲུབ་མཆི་ཟེར་ནས། མགོས་ན་རེ་ཐབས་བགྱི་བར་རྔོ་ཐོགས། ཁོ་བོའི་གཏིང་གནོན་སླད་ཀྱིས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་ཟེར་རོ། །རྒྱལ་བློན་ཆད་བྱས་ཏེ་མགོས་ཀྱིས་བློ་བཏོན་ནས། མ་ཞང་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་གསོན་པོར་དུར་དུ་བཅུག་སྟེ་ཁ་ཕ་བོང་གིས་བཅད་དོ། །དེ་ནས་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་གསོན་པོར་དུར
Chinese
འཁྱིལ་བ།（地名） 美丽如天子般的王子诞生了，在土马年（可能指公元718年）的春季第一个月，星宿为氐宿的黎明，太阳升起之时降生。前往ཕོ་བྲང་འཕང་ཐང་（地名）向国王展示时，大儿子མ་སྣ་ནམ་མཟས་（人名）抢走了他。汉族女子说：“是我的，是我的。”说完“丑陋的你拿走吧”就把他送走了。被སྣ་ནམ་（家族名）当作儿子，取名为ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་（赤松德赞）。所有人都知道他是文成公主的儿子。他年幼的时候，派桑希等四人去汉地寻找佛法。当时，有神通的汉僧说，将有一位藏地的使者，是圣者菩萨的化身到来，说着就做了个模仿的雕像。使者到达后，汉地的国王款待了他，赠送了很多佛法，并派遣一位汉僧一同前往西藏。到达西藏后，父王在ཡར་འབྲོག་རྦ་བ་ཚལ་（雅砻扎巴扎，位于今山南地区）下马时驾崩了。王子尚未成年，尚玛尚赤巴杰说：“国王短命是因为信佛的缘故，不吉祥，来世不可靠，为了扭转今生的厄运，应该信奉苯教。谁信奉佛法，就把他送到ཕོ་རེང་（地名），最终驱逐。那样之后，藏地就不会再有短命的人了。”还说：“把小昭寺的释迦牟尼佛像送回汉地。”于是将佛像装在拖车的网中，三百人开始拉动，却无法拉动，于是藏在了沙堆里。拉萨的寺庙管理人，老和尚被驱逐到རྒྱལ་（地名）。老和尚的一只鞋子留在了藏地，他说：“很快还会有一点像火星一样的佛法到来。”说完就走了。拆毁了མཁར་བྲག་（地名）和མགྲིན་བཟང་（地名）的根基。把那里的钟搬到了མཆིམས་ཕུ་（青朴修行地）的山崖上。在拉萨建立了屠宰场。宰杀牲畜后，用沾满鲜血的手接触佛法，把内脏放在手上。大臣芒达和拉拉二人都说喜欢佛法，于是被处刑。给藏地扣上黑帽子的做法是不对的。当时，斯纳南赤托杰唐拉巴突然昏倒，喊着“阿拉拉”，后背裂开而死。乔罗杰巴嘉贡的头、舌头、口腔、手脚全部干枯而死。上下的人和占卜者都一致认为，这是因为汉地的神灵发怒，把佛像藏在沙堆里的缘故。因为神灵的最初来源是印度，所以说：“现在再送回去吧。”于是从沙堆里取出佛像，用两头骡子驮着，送往芒域。
English
འཁྱིལ་བ། (Khyl-ba, place name) A prince as beautiful as a celestial being was born in the Earth-Horse year (possibly 718 AD), in the first month of spring, at dawn when the constellation Regulus rose and the sun appeared. When they set out to present him to the king at the Pho-brang 'Phang-thang palace, the eldest son Ma-sna-nam-mzas snatched him away. The Chinese woman said, "He is mine, he is mine!" and sent him away saying, "You take the ugly one." He was made the son of Sna-nam and named Khri-srong-lde-btsan. Everyone knew he was the son of Princess Wencheng. When he was young, four people, including Sang-shi, were sent to China to seek the Dharma. At that time, a Chinese monk with clairvoyance said that a Tibetan messenger, an emanation of the noble Bodhisattva, would come, and he made a likeness of him. When the messenger arrived, the Chinese king honored him, bestowed many teachings, and sent him back to Tibet with a Chinese monk. Upon arriving in Tibet, his father, the king, passed away when dismounting at Yar-'brog Rba-ba-tshal. Since the prince was not yet of age, Zhang Ma-zhang Khron-pa-skyes said, "The king died young because he practiced the Dharma. It is inauspicious. The afterlife is not reliable. To avert the misfortunes of this life, practice Bon. Whoever practices the Dharma, send him to Pho-reng and eventually banish him. After that, there will be no more short-lived people in Tibet." He also said, "Send the Jowo Shakyamuni statue from Ra-mo-che back to China." So they put the statue in a net on a cart and three hundred people began to pull it, but they could not move it, so they hid it in the sand dunes. The caretaker of the Lhasa temple, an old Chinese monk, was banished to Gyal. One of his shoes remained in Tibet, and he said, "Soon, a spark of Dharma will come again," and then he left. They demolished the foundations of Mkhar-brag and Mgrin-bzang. They moved the bell from there to the cliffs of Mchims-phu. They established a slaughterhouse in Lhasa. After slaughtering animals, they touched the Dharma with blood-stained hands, and placed entrails on their hands. The ministers Mang-dar and Lha-la both said they liked the Dharma, so they were executed. The practice of labeling Tibet as black was wrong. At that time, Sna-nam Khri-thog-rje Thang-la-'bar suddenly fainted, shouting "Alala," and died with his back split open. The head, tongue, mouth, hands, and feet of Cho-ro Skye-pa-rgyal-gong dried up and he died. Everyone, high and low, and the diviners all agreed that it was because the Chinese deity was angry that the statue was hidden in the sand dunes. Since the original source of the deity was India, they said, "Let's send it back now." So they took the statue out of the sand dunes, loaded it on two mules, and sent it to Mang-yul.
Chinese
那时发生了巨大的灾难。颁布了禁止为死者做善事的法律。当时，斯巴·朗卡（Sba Lang Klak）的斯巴·萨南（Sba gSal snang）的一对子女同时去世。一位哈尚（和尚）做法事后，儿子转世为天神，女儿到了年龄也转世为儿子，并且记得前世，因此对佛法产生了信仰。斯巴·萨南像被派往芒域（Mang yul）的大臣一样行事，并学习了翻译。当时，桑吉（Sang shi）抵达西藏，将佛经藏在扎岩（Brag）中。之后，赤松德赞（Khri srong lde btsan）十三岁时被立为国王，娶了三位王后：蔡邦氏·玛坚（Tshe spong bza' dmar rgyan），卓氏·绛曲准（'Bro bza' byang chub sgron），颇雍氏·嘉姆尊（Pho yong bza' rgyal mo btsun）。当讲述祖先的故事时，他讲述了佛法的故事，取出了被隐藏的佛法，并向他讲述，使他产生了信仰。国王、王后、果（Mgo）和班智达阿难陀（Ananta）三人说要翻译，于是开始了翻译，但被洛南·香春巴杰（Blo nam zhang khron pa skyes）等人阻止了。于是，喜欢佛法的臣子们将桑吉送往汉地。国王七年里守护着百姓和外部边境，并维持内部秩序，从而维护了王法。萨南没有留在芒域，而是去了印度，供奉了摩诃菩提（Mahabodhi）和室利那烂陀（Shrī Nalendra）。在尼泊尔，他拜见了堪布菩提萨埵（Bodhisattva），邀请他到芒域，建造了寺庙，接受了菩提心戒，并被命名为耶谢旺波（Ye shes dbang po）。他请求菩提萨埵前往西藏，菩提萨埵预言并答应了，然后去了尼泊尔。他学习了隐藏的佛法，在蓬塘（Pho brang rlung tshugs）宫殿会见了国王，并进行了佛法讨论。当讲述菩提萨埵的故事时，他说：“你躲起来，我让香·娘藏卡（Zhang nyang bzang khad）来邀请。”于是，香·娘藏和果·赤藏（Mgo khri bzang）等所有喜欢佛法的臣子都被邀请修行佛法。娘藏说：“玛香（Ma zhang）权力大，对佛法有敌意，所以不会成功。”果说：“想办法是有用的，为了压制他，请这样做。”国王和大臣们商议后，果出了主意，将玛香·春巴杰活埋，用石头封住了洞口。之后，春巴杰被活埋
English
At that time, a great disaster occurred. A law was enacted prohibiting the performance of virtuous deeds for the deceased. At that time, a pair of children, a son and a daughter, of Sba gSal snang of Sba Lang Klak, died at the same time. After a Heshang (monk) performed a ritual, the son was reborn as a god, and the daughter, when she reached the age, was also reborn as a son and remembered her previous life, thus developing faith in the Dharma. Sba gSal snang acted as if he had been sent as a minister to Mang yul and studied translation. At that time, Sang shi arrived in Tibet and hid the scriptures in Brag rock. After that, when Khri srong lde btsan was thirteen years old, he was enthroned as king and married three queens: Tshe spong bza' dmar rgyan, 'Bro bza' byang chub sgron, and Pho yong bza' rgyal mo btsun. When telling the stories of his ancestors, he told stories of the Dharma, took out the hidden Dharma, and told it to him, causing him to develop faith. The king, the queen, Mgo, and the Pandit Ananta said that they should translate, and so they began to translate, but they were prevented by Blo nam zhang khron pa skyes and others. Thereupon, the ministers who were fond of the Dharma sent Sang shi to China. For seven years, the king protected the people and the external borders, and maintained internal order, thereby upholding the law of the kingdom. gSal snang did not stay in Mang yul, but went to India and made offerings to Mahabodhi and Shrī Nalendra. In Nepal, he met the Khenpo Bodhisattva, invited him to Mang yul, built a monastery, took the vows of Bodhicitta, and was named Ye shes dbang po. He requested Bodhisattva to go to Tibet, and Bodhisattva prophesied and agreed, and then went to Nepal. He studied the hidden Dharma, met the king at the Pho brang rlung tshugs palace, and had a Dharma discussion. When telling the story of Bodhisattva, he said, "You hide, and I will have Zhang nyang bzang khad invite him." Thereupon, Zhang nyang bzang and Mgo khri bzang and all the other ministers who were fond of the Dharma were invited to practice the Dharma. Nyang bzang said, "Ma zhang is powerful and hostile to the Dharma, so it will not succeed." Mgo said, "It is useful to find a way, please do so in order to suppress him." After the king and ministers deliberated, Mgo came up with an idea and buried Ma zhang khron pa skyes alive, sealing the opening with a stone. After that, Khron pa skyes was buried alive.