Tibetan
ལ་ནས་ངའི་ཡབ་གྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་ལྷ་ཁང་ལ། ཁྱོད་བོད་ཀྱི་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟ་དང་མཚོན་ཆ་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕུལ་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེའི་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟར་ཕུལ་ཏེ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གཡུ་དང་གསེར་ལ་སོགས་ཕུལ། ཁ་ཅིག་གིས་སློག་པ་དང་གོས་ཕུལ་ནས། མཆོད་རྫས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་ཡོད། དེ་དཀོན་མཆོག་གི་གཉེར་བསྡུས་ནས། མཆོད་པ་བྱེད་པའི་འབུལ་རྒྱུ་བཟང་ངན་བྱུང་ནས། བཙན་པོའི་ཞལ་ནས། ཁྱོད་དད་པ་ཆེ་ཆུང་ཁྱད་རེ་ཆེ། ལ་ལས་གསེར་དང་གཡུ་འབུལ་ནུས་པ་ལ། ལ་ལ་ར་སློག་ལས་འབུལ་མི་ནུས་པ་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་པས། མི་ལྟོགས་ཀུན་ན་དེ། རྗེ་གཅིག་ལགས། ངེད་དད་པ་ཆུང་བ་མ་ལགས་ཏེ། ལྟོགས་པས་འབུལ་རྒྱུ་མ་མཆིས། ངེད་དད་པ་ཆུང་བ་མ་ལགས་ཏེ། ལྟོགས་པས་འབུལ་རྒྱུ་མ་མཆིས། འབུལ་རྒྱུ་ཆེ་བ་ཀུན་ཕྱུག་པོ་ལགས་པས་ནོར་ཕྱུག་པར་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་སྙན་དུ་གསོལ་བས། ཀྱཻ་ངའི་མངའ་རིས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ལས་ཟས་གོས་ཙམ་ལས་མི་འབྱོངས། ལ་ལས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་མི་རིགས་གསུངས་ནས། རུ་བཞིའི་ཕྱོགས་སུ་ལས་མི་བསྐོས་ནས། བཀྲེས་ཕྱུག་མེད་པར་ནོར་བསྙམས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཟླ་བ་ལ་མངོན་པའི་མཆོད་པ་བགྱིས། ཞིང་པ་ཀུན་ཐོང་བོར་ནས་བློས་བཏང་ནས། རོལ་དུ་ཐོང་གཤོལ་ལྡེམ་མེ་བཞག་ཅིང་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་འོངས། ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་མཆོད་རྫས་ བཟང་ངན་བྱུང་བས། ཡག་བཀྲེས་ཕྱུག་ལན་རེ་བསྙམས། དེ་ནས་ཚུལ་འཇུག་གི་ཟླ་བ་ལ། མདོ་སྡེའི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བགྱིས་ཏེ། ཞིང་པ་ཀུན་ཡུར་གྲ་བཤིན་ནས། ལྟོ་སྣོད་རྡོས་མནན་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་ཡོང། ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ཆོས་རྫས་བཟང་ངན་བྱུང་བས། ཡང་བཀྲེས་ཕྱུག་ལན་རེ་བསྙམས། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་ལ་ཆོས་འཕྲུལ་ཆུང་བའི་དུས་འདུལ་བའི་མཆོད་པ་བགྱིས་ཏེ། ཡང་ཆོས་རྫས་བཟང་ངན་བྱུང་སྟེ། རང་རང་གི་ལས་སུ་དགོངས་ཏེ། མདོར་ན་ལྟོགས་ཕྱུག་ལན་གསུམ་བསྙམས་ཏེ། ཆོས་པ་དང། འགྲོན་པོ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཀུན་ཀྱང་རྒྱགས་ཕྱེ་འཁྱེར་མི་དགོས་ཏེ་བླ་ནས་སྦྱོར། སྲོག་གཅོད་པ་དང། རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཚོ་བ་སྒྲུབ་མི་དགོས། བོད་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པས། སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་ཕོ་ཡོང་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བཙུན་ལ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཐུགས་ལ་འདོགས་པས། ཡབ་འདའ་ཁར་ཕོ་ཡོང་བཟའ་ལྷ་སྲས་ཀྱི་ཁབ་དུ་བཞེས་ཤིག་པར་བཀའ་བསྩལ་པས། སྲས་གསུམ་གྱི་ཡུམ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་ལ་མ་རངས་ཏེ། ཡབ་སྐུ་གཤེགས་པའི་འགོ་རུ་ཚེ་སྤོང་
Chinese
从那时起，在我的父王的护法神殿里，下令说：‘你们所有藏地的百姓，除了马和武器之外，全部都献出来！’于是，所有百姓都按照君王的命令献了出来。有些人献了绿松石和黄金等，有些人献了氆氇和布匹，供品的堆积如山。这些由寺庙的管家收集起来，用来做供养的物品有好有坏。君王说道：‘你们的信仰有很大的差别啊！有些人能献出黄金和绿松石，有些人却只能献出羊毛氆氇。’饥民们都说：‘尊敬的君王啊！我们不是信仰小，而是因为饥饿没有东西可献。我们不是信仰小，而是因为饥饿没有东西可献。能献出贵重物品的都是富人，因为他们富有啊！’这样禀告后，君王说：‘唉！我的领地里，有些人只能勉强维持温饱，有些人却有剩余，’于是，在四个区域分配劳力，不分贫富平均分配财富。之后，在显现菩提的月份里，举行了显现的供养。所有农民都放弃了农活，把犁和轭随意地放在田里，前来做供养。又像以前一样，供品有好有坏，于是又一次平均分配了贫富。之后，在入律的月份里，举行了盛大的经部供养。所有农民都把田埂修好，饿着肚子前来做供养。又像以前一样，供品有好有坏，又一次平均分配了贫富。之后，在秋末的月份里，在教法神变较小的时期，举行了律部的供养。供品又有好有坏，各自认为这是自己的业力。总之，平均分配了三次贫富，僧人和路上的行人都无需自带干粮，由上面供给。不必从事杀生和盗窃等营生，使西藏安定，因此，王子木尼赞普恩德浩大啊！之后，因为父王惦记着王妃波雍萨嘉姆尊，所以在父王去世前，下令说一定要娶波雍萨为王子的妃子。三个王子的母亲蔡邦萨对此不满，在父王去世之初，蔡邦
English
From then on, in the Dharma hall of my father, the order was given: 'All of you, the subjects of Tibet, offer everything except horses and weapons!' So, all the subjects offered as the king commanded. Some offered turquoise and gold, and some offered wool and cloth, so that there was a great pile of offerings. These were collected by the temple steward, and the offerings used for worship were of varying quality. The Tsenpo said: 'There is a great difference in your faith! Some are able to offer gold and turquoise, while others can only offer wool.' The hungry people all said: 'Respected King! It is not that our faith is small, but because we are hungry we have nothing to offer. It is not that our faith is small, but because we are hungry we have nothing to offer. Those who can offer valuable things are all rich, because they are wealthy!' After reporting this, the King said: 'Alas! In my territory, some can barely make ends meet, while others have surpluses.' So, laborers were assigned to the four regions, and wealth was distributed equally without regard to poverty or wealth. Then, in the month of Manifest Enlightenment, the Manifest Offering was made. All the farmers abandoned their work, leaving their plows and yokes lying in the fields, and came to make offerings. Again, as before, the offerings were of varying quality, so poverty and wealth were once again distributed equally. Then, in the month of Entering the Vinaya, the great Sutra Offering was made. All the farmers repaired the field ridges, and came to make offerings with their stomachs pressed down by hunger. Again, as before, the offerings were of varying quality, and poverty and wealth were once again distributed equally. Then, in the last month of autumn, during the time of lesser Dharma miracles, the Vinaya Offering was made. Again, the offerings were of varying quality, and each thought of it as their own karma. In short, poverty and wealth were distributed equally three times, and monks and travelers on the road did not need to bring their own provisions, as they were provided from above. There was no need to engage in killing or theft, and Tibet was established in peace, so Prince Mune Tsenpo was very kind! Then, because the king was thinking of the queen Phoyongza Gyalmo Tsun, before his death, the father ordered that Phoyongza must be taken as the prince's consort. The mother of the three princes, Tsepongza, was dissatisfied with this, and at the beginning of the father's death, Tsepong
Tibetan
བཟས་ཕོ་ཡོང་བཟའ་འགྲོང་དུ་ཡོང་བས། ཕོ་ཡོང་བཟའ་སྐྲ་གསར་བགྱིས་ནས་རྒྱན་མ་ཐོགས་པར་གདའ། དེ་ལ་སྙད་བཙལ་རལ་གྲི་བརྡེགས་སྙམ་པ་ལ། སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོས་གཡོན་བསྐོར་ཏེ། ཡུམ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་གླེན་དྲཊ་པས། བློན་གུང་ལྡེ་གཅུང་བྱ་བ་ཕྱག་ཚང་དུ་བསྐོས་ནས། ཕོ་བྲང་འོན་བུ་བླ་མཁར་དུ་སྲས་ལ་དགུང་ལོ་བཅུ་ལ་འདས། བང་སོ་ཀེ་རུ་ལྡེམ་བུར་བརྩེགས་སོ། །ཚེ་ སྤོང་བཟས་ཕོ་ཡོང་བཟའ་ལ། རང་གི་བུའི་རལ་གྲི་བསྩལ་ཏེ། ཉིན་རེ་ཤགས་རྒོད་རེ་འདེབས་ཤིང། སེན་མོས་ཤ་སྲང་རེ་བཅད་ཅིང་བཀྲོངས་སོ། །དེ་ནས་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་མོན་ན་སྤུགས་ཡོད་པ་དབང་བསྐུར་བར་ཆད་བྱས་ཏེ་སྤྱན་དྲངས་པས། སྣ་ནམ་པས་བྲང་ཁ་ཕྱེས་ནས་བཀྲོངས། བང་སོ་ཀེའུ་བཟའ་བརྩེགས་སོ། །དེ་ནས་འབངས་རྣམས་གྲོས་བགྱིས་ཏེ། གཅུང་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ལ་དབང་བསྐུར་བར་བྱས་པས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ད་དུང་རཱ་ཛ་ནར་མ་སོན་ཏེ། འབངས་ཀྱི་ཚིས་མི་ཡོང། ལན་ཅིག་བློན་མཛངས་པ་བསྐོས་ནས་ཁྲིམས་བུ་ཆུང་བཅའོ་ཟེར། སྔོན་ཡང་ཡབ་སྐུ་འདས་པའི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ནར་མ་སོན་ནས་ཞང་བློན་གསུམ་ལ་ཁྲིམས་གཏད་ནས། ཁྲིམས་བུ་ཆུང་བཅས། ལྷ་ཆོས་སྒྲུབ་པས་གྱོད་ཁ་ཆེན་མོ་ལ་ཐུག་པས་བོད་འཕུང་བར་བྱས། ད་རྒྱལ་བུ་རང་དབང་བསྐུར་ལ་བློན་མཛངས་པ་བསྐོས་ཟེར་ཏེ། འབངས་ཀུན་གྱིས་ཆོས་བགྱིས་པ་ལེགས་ཟེར་ནས། རྒྱལ་བུས་འོང་ངམ་མི་ཡོང་སད་པར་འཆམ་ནས། དགུང་ལོ་བཞི་པ་ལ་དབང་བསྐུར་ནས་རྒྱལ་སྲིད་གཏད་པས་སད་པ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བྱུང་ནས། སད་ན་ལེགས་ཞེས་བྱས། འཇིང་པ་ཡོ་བ་སྐུ་དབང་ཆེ་བས། གླང་འཇིང་ཡོན་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། རྒྱལ་བུ་དེ་ནང་སོན་པས། འབྲོམ་བཟའ་མ་ངོ་མ་ལྟ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། འབྲོམ་ཁྲི་བཟུང་བློན་དུ་བསྐོས་ཏེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ང་ཆེ་བས། ལག་རིས་སུ་ལྷ་ཁང་ཉི་མ་ཙམ་ཞིག་བཞེངས་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་ཏོ། །ཉི་མ་ལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་སློབ་དཔོན་མཛོད་མཁན་ལ་ དྲིས་པས། ཉི་མ་ལ་རྒྱར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པས། བོད་ཀྱི་ས་གཞི་ལ་མི་ཤོང་གསུངས་པས། འོ་ན་ཟླ་བ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་གསུངས། དེ་ལའང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་ཡོད་པས། འོ་ན་སྐར་མ་ཆེ་བ་ཙམ་ཞིག་བརྩེགས་གསུངས། དེ་ལ་ཡང་རྒྱང་གྲགས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་བྱས་པས། བྱང་འབྲོག་ཡངས་པས་དེར་བརྩེགས་གསུངས། བློན་པོ་ཀུན་གྱིས་མཆིད་ནས། བླ་བློན་ཀུན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དབུས་སུ་བྱེད་པས། བྱང་དུ་བརྩེགས་ན་ལྷ་ཁང་སྟོང་པར་ལུས་ཞེས་གསོལ་པས། འོ་ན་ཉང་རོར་བརྩིགས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུགས་དམ་ཞི
Chinese
因为བཟས་ཕོ་ཡོང་བཟའ་要被处死，所以བཟས་ཕོ་ཡོང་བཟའ་把头发重新梳理，没有佩戴任何装饰。想要寻找借口用剑砍杀她的时候，儿子མུ་ནེ་བཙན་པོ་（穆尼赞普）从左边绕过去，母亲ཚེ་སྤོང་བཟའ་非常愚蠢，任命བློན་གུང་ལྡེ་གཅུང་为掌管事务的官员，儿子在ཕོ་བྲང་འོན་བུ་བླ་མཁར་（温布拉康宫）活到十岁去世，坟墓建在ཀེ་རུ་ལྡེམ་བུར་。ཚེ་སྤོང་བཟའ་把儿子的剑赐给བཟས་ཕོ་ཡོང་བཟའ་，每天辱骂她，用指甲每天割一两肉，最终杀死了她。之后，把在མོན་（门隅）地方的མུ་ཏིག་བཙན་པོ་（穆迪赞普）要举行的灌顶仪式中断，召请他回来，སྣ་ནམ་པས་（纳囊氏）剖开他的胸膛杀死了他，坟墓建在ཀེའུ་བཟའ་。之后，所有臣民商议，要给弟弟ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་（赤德松赞）举行灌顶仪式，有些人说：“现在王子还没有成年，不能管理百姓的事务，暂时任命贤明的官员来制定幼年时期的法律。”以前父亲去世的时候，国王也没有成年，所以把政事委托给三位大臣，制定了幼年时期的法律，因为信奉佛教，导致了巨大的纠纷，使得吐蕃衰败。现在应该给王子举行灌顶仪式，任命贤明的官员。”所有臣民都说信奉佛法是最好的，于是商议试探王子是否清醒，在四岁的时候举行灌顶仪式，把王位交给他，结果像清醒的人一样处理得很好，所以被称为སད་ན་ལེགས་（萨纳列）。འཇིང་པ་ཡོ་བ་（井巴尧瓦）的权力很大，所以也叫གླང་འཇིང་ཡོན་（朗井永）。王子长大后，迎娶了འབྲོམ་བཟའ་མ་ངོ་མ་ལྟ་（仲萨玛鄂玛拉）为妻，任命འབྲོམ་ཁྲི་བཟུང་（仲赤宗）为大臣，因为吐蕃的国王非常富有，所以下令在拉吉（lha ris）建造一个像太阳一样大的神殿。询问工匠和司库太阳有多大，他们回答说：“太阳的宽度有五十一由旬，吐蕃的土地无法容纳。”国王说：“那么建造一个月亮那么大的吧。”他们回答说：“月亮也有五十由旬。”国王说：“那么建造一颗大星星那么大的吧。”他们回答说：“那也有十八由旬的距离。”国王说：“那么就在空旷的北方牧区建造吧。”所有大臣都禀告说：“所有僧侣和大臣的享用都在中部地区，如果建在北方，那么神殿就会空无一人。”于是国王说：“那么就在娘若建造吧。”这也是一个心愿。
English
Because Bzas Pho Yong Bza was to be executed, Bzas Pho Yong Bza re-combed her hair and wore no ornaments. When they wanted to find an excuse to strike her with a sword, the son, Mu-ne Tsenpo, went around to the left, and the mother, Tshe Spong Bza, was very foolish, appointing Blon Gung-lde Gchung as the official in charge of affairs. The son died at the age of ten in the Pho-brang On-bu Bla-mkhar Palace, and the tomb was built in Ke-ru Ldem-bur. Tshe Spong Bza gave her son's sword to Bzas Pho Yong Bza, and cursed her every day, cutting off one srang of flesh with her fingernails every day, and finally killed her. After that, the coronation ceremony of Mu-tig Tsenpo, who was in Mon, was interrupted, and he was summoned back. Sna-nam-pa cut open his chest and killed him, and the tomb was built in Ke'u Bza. After that, all the subjects discussed and decided to give the throne to the younger brother, Khri-lde Srong-btsan. Some said, "Now the prince has not yet come of age and cannot manage the affairs of the people. For the time being, appoint wise officials to make laws for the young." In the past, when the father died, the king was also underage, so he entrusted the government to three ministers and made laws for the young. Because of the belief in Buddhism, it led to huge disputes and caused Tibet to decline. Now the prince should be enthroned and wise officials should be appointed." All the subjects said that believing in Buddhism was the best, so they discussed testing whether the prince was awake. At the age of four, they held the enthronement ceremony and handed over the throne to him. As a result, he handled it well like a sober person, so he was called Sad-na Legs. 'Jing-pa Yo-ba had great power, so he was also called Glang 'Jing-yon. When the prince grew up, he married 'Brom Bza' Ma Ngo-ma Lta as his wife, and appointed 'Brom Khri-bzung as a minister. Because the Tibetan king was very wealthy, he ordered the construction of a temple as big as the sun in Lha-ris. When asked how big the sun was to the craftsmen and treasurers, they replied, "The sun is fifty-one yojanas wide, and the land of Tibet cannot accommodate it." The king said, "Then build one as big as the moon." They replied, "The moon is also fifty yojanas." The king said, "Then build one as big as a big star." They replied, "That is also eighteen yojanas away." The king said, "Then build it in the open northern pastoral area." All the ministers reported, "All the enjoyment of the monks and ministers is in the central region. If it is built in the north, the temple will be empty." So the king said, "Then build it in Nyang-ro." This is also a wish.