Tibetan
།སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་ཡང༌། །བརྩེགས་མ་གསུམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནས་རྩ་ནས་འགྱུ་བའོ། །སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལམ་བྱུང་ངོ༌། །སྒོ་ནི་ཁ་དང་སྣ་ནས་བྱུང༌། །དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། སྐྱེ་འགྲོ་སྲོག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤས་ཆེར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་རྐྱང་པར་མེད་དེ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་བརྒྱན་ནས་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་དུག་ལྔ་ཁོང་ཁྲོ་དང་དྲུག་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བྱུང་ངོ༌། །དེ་རྣམས་ལམ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། གློ་བ་དང་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་བར་ན་སྲོག་རྩ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ། སོག་སྦུབས་ཙམ་གྱི་ནང་ན་ཡར་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་འདབ་ན་ཡར་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡོན་པ་དང་འབྲེལ་ལོ༑ ༑དེ་རྣམས་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དང་སྣ་ནས་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་རྩེ་ན། གློ་བ་ནས་རླུང་གི་རྟ་རྩ་དེར་འཇུག་ལ། སྙིང་ནས་རིག་གདངས་རྩ་དེར་འཇུག་པ་གཉིས་འཛོམ་པ་སྟེ། རླུང་དང་རིག་གདངས་འདྲེས་པ་ལས། བག་ཆགས་ཀྱི་སྡུད་བྱེད་སེམས། ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་ཡིད་རིག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་སུམ་བརྩེགས་རླུང་གི་རྟ་ལ་གནས་པས། གཟུང་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །འདི་རྟོགས་ན་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་གཞོམ་པར་སླ་ལ། མ་རྟོགས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་ཚན་ཆེ་བས་དབྲལ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གློ་བུར་བ་ཡིན་པར། ཧེ་བཛྲ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་དང༌། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་རྟོག་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་བསྙགས་རིང་ཞིང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར། འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། རྣམ་རྟོག་མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྟུང་བྱེད་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་དེ་དང་བྲལ་བས་ན། །ཁྱོད་ཉིད་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་དོན། །དབྱེ་བ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །ད་ལྟར་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། སོ་སོའི་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཡེ་ནས་མཁྱེན་ཆར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་གནས་པ་ལས། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ནས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། །ཡེ་ཤེས་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གང་དུ་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དག །བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་རྐྱེན་རགས་པ་རང་ཟད་པའོ། །ཡེ་ནས་མེད་པས་དག་པས་དག །འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པས་ཅིར་མི་མཛད། །མ་སྐྱེས་པས་ན་འགག་སྟོང་ངོ༌། །ཞེས་སོ༑ ༑རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ནས་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པས་རྩལ་དང་འཆར་གཞིར་གྲུབ་པ་འདོད་འབྱུང་གི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་སྣང་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མས་སྟོང་པ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས། །རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། །སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མའོ། །མེད་ཕྱིར་སྣང་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྟོང༌།
Chinese
又在心和肺之间，以三重结构存在。然后从脉中流动，命脉从脉中产生，门从口和鼻而出，由此产生八万种烦恼，以及诸如此类的各种烦恼。如是说。《金刚萨埵心镜续》中说：为生命所摄受的一切有情众生，大多都存在着被称为无明的烦恼。它依赖于作为所依的身蕴，存在于心和肺之间。而且，无明并非单独存在，而是以被称为“心”的、聚集一切习气的存在来庄严。其中，被称为“意”的，与对境的分别念一同存在。这三者合一，便称为无明，也就是轮回本身。由此产生五毒和六种情绪，由此产生八万种烦恼。如果问这些是从哪条路产生的，那么在连接肺和心的中间，有一条被称为红命脉的脉，在像鸟骨髓管大小的内部向上延伸，它在脊椎骨的边缘向上延伸，它的细端与左侧相连，它们乘坐气息之马运行，它从口和鼻中运行，由此产生各种业和烦恼。在心和肺的顶端，从肺部，气息之马进入那条脉，从心脏，明觉光辉进入那条脉，二者汇合，气息和明觉光辉混合，成为习气的聚集者——心，对境分别的意，依赖于识的无明，本体相同而作用各异的三重结构，安住在气息之马上，由此成立了能取所取烦恼的分别念，也就是轮回。如果认识到这一点，因为它是突发的，所以容易摧毁，如果不认识到，因为它从无始以来就习惯成性，所以难以分离。关于它是突发的，《黑汝嘎续》中说：众生本是佛，然为突发垢所染，除彼即是佛。如是说。《释量论》中说：心之自性光明，垢染皆是突发的。如是说。分别念是无明，因此长期积累，是轮回之因。《赞文殊菩萨》中说：分别念是大无明，是堕入轮回之海的因素。
English
Also, it exists in a triple structure between the heart and lungs. Then it flows from the veins, the life force arises from the veins, the doors emerge from the mouth and nose, from which arise eighty thousand afflictions, and various afflictions such as these. Thus it is said. In the Vajrasattva Heart Mirror Tantra, it says: In all sentient beings who are sustained by life, the affliction called ignorance mostly resides. It relies on the form aggregate as its basis and resides between the heart and lungs. Moreover, ignorance does not exist alone; it is adorned by what is called "mind," which gathers all habitual tendencies. Within it, what is called "intellect" exists together with the conceptualization of objects. When these three unite, it is called ignorance, which is samsara itself. From this arise the five poisons and six emotions, from which arise eighty thousand afflictions. If one asks from which path these arise, in the middle connecting the lungs and heart, there is a vein called the red life vein, which ascends inside like the size of a bird's marrow tube. It ascends along the edge of the vertebrae, and its small tip is connected to the left side. These travel riding on the horse of breath. It travels from the mouth and nose, from which arise various actions and afflictions. At the apex between the heart and lungs, from the lungs, the horse vein of breath enters there, and from the heart, the vein of luminous awareness enters there, these two combine. From the mixture of breath and luminous awareness, the mind, which is the gatherer of habitual tendencies; the intellect, which conceptualizes objects; and ignorance, which relies on consciousness—these three, which are of one essence but have different aspects, reside on the horse of breath. From this, the conceptual thoughts of grasping and being grasped, which are afflictions, are established as what is called samsara. If one realizes this, because it is adventitious, it is easy to destroy. If one does not realize it, because it has been habitual from beginningless time, it is difficult to separate. Regarding it being adventitious, in the Hevajra Tantra, it says: Sentient beings are themselves Buddhas, but they are obscured by adventitious stains. When these are removed, they are themselves Buddhas. Thus it is said. In the Pramāṇavārttika, it says: The nature of mind is clear light, stains are adventitious. Thus it is said. Conceptual thought is ignorance, therefore it accumulates for a long time and is the cause of samsara. In the Praise to Manjushri, it says: Conceptual thought is great ignorance, it is what causes one to fall into the ocean of samsara.
Chinese
是也。远离彼分别念故，汝常寂灭。如是。第二，广说智慧之自性者。于《现观庄严论》中云：智慧非是分别念，自性明空心之义，差别分为有三种，解释词乃本有义，如今知故是智慧。如是说。此有体性、解释词、差别、各自之义四者。第一，智慧之体性乃各自之觉性本自安住于智境中也。彼论中云：所谓智慧安住中，以悟彼之体相故，不住于轮涅二者。如是。解释词乃悟解与了知本有之义也。于《自生论》中云：本来自性任运成，从此证悟现前生，智慧解释词即此。如是。差别者，有基位之智慧、执持体相之智慧、周遍于境之智慧三种。于《牟帝鬘》中云：智慧即是此，基位清净之智慧，执持体相与境周遍。如是。第一，基位之智慧有三者。本体本来清净之智慧，乃超越有无之边如同虚空者。于《现观庄严论》中云：本体本来清净智，无明之名亦无有，一与二之数量亦无，分析有无不可得，何处未分之法性，仅有智慧亦不得，无言说亦不可说，不住边际自明智，言说执持名边尽，无因缘之数量亦无，二取境与有境亦无，体相何处亦未分，境缘粗显自寂灭，本无故净净故净，迷乱分别止息故，不作何事，不生故空寂。如是。自性任运成就之智慧，乃本自圆满功德故，以能力与计划成就，如意宝珠般显现之体性，空性无实与无相者。又彼论中云：自性任运成智慧，不生不灭不思议，以境不定之故也，能力与功德无止息，仅于嬉戏中显现故，乃圆满种种之根本。无故显现，显现故空。
English
It is. Since it is free from that conceptual thought, you are always in peace. Thus it is. Second, explaining the nature of wisdom in detail: From the Ornament of Clear Realization: Wisdom is not conceptual thought, The meaning of essence, self-luminous and clear. The distinctions are considered to be three. The definition is the meaning of being originally present. Knowing now is wisdom. Thus it is said. This has four aspects: essence, definition, distinction, and individual meanings. First, the essence of wisdom is that each individual's awareness is originally present in the realm of knowledge. From the same text: Wisdom is said to abide, By understanding its characteristics, It does not abide in samsara or nirvana. Thus it is. The definition is to realize and know the meaning of being originally present. From Rangshar: Originally, the nature is spontaneously accomplished. From there, realization manifests. The definition of wisdom is the same. Thus it is. If distinguished, there are three types: the wisdom of the base, the wisdom of grasping characteristics, and the wisdom that pervades objects. From the Garland of Pearls: Wisdom itself is like this: The wisdom of the pure base, Grasping characteristics and pervading objects. Thus it is. First, the wisdom of the base has three aspects. The wisdom of the essence of original purity is like the sky, beyond the extremes of existence and non-existence. From the Ornament of Clear Realization: In the wisdom of the essence of original purity, There is no name for ignorance or existence. There is no number of one or two. By analysis, existence and non-existence cannot be established. In the nature of what is not divided, Even mere wisdom cannot be established. There is no word, and it cannot be expressed. Self-aware and pure, not abiding in extremes. The end of words, grasping, and names is exhausted. In the countless causes and conditions, There are no dualistic appearances of objects and subjects. Characteristics are not divided anywhere. Coarse objects and conditions are self-exhausted. Pure because it is originally non-existent, pure because it is pure. Because delusion and conceptual thought have ceased, it does not do anything. Because it is unborn, it is empty and still. Thus it is. The wisdom of spontaneously accomplished nature is that qualities are complete from the beginning, so it is accomplished with skill and planning. The nature of appearing like a wish-fulfilling jewel is empty of entities and characteristics. Again, from the same text: The wisdom of spontaneously accomplished nature, Does not arise, does not cease, is inconceivable, Because objects are not definite. Because skill and qualities are without cessation, It appears only as play, It is the basis for the completion of various things. Empty because it is non-existent, apparent because it is empty.