Tibetan
རྒྱད་དོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་རྣམ་པ་འཆར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་དྭངས་པ་དང༌། དེ་ལས་མཆེད་པ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལས། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་མེད། རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་སྒྲ་འཛིན་རྟོག་མེད། སྣའི་རྣམ་ཤེས་དྲི་འཛིན་རྟོག་མེད། ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་རོ་འཛིན་རྟོག་མེད། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རེག་འཛིན་རྟོག་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་དང་པོར་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིད་ཤེས་དང༌། རྗེས་ལ་བྱེ་བྲག་འཛིན་པ་ཉོན་ཡིད་དེ། གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པའོ། །ཡིད་ཤེས་འདི་ གཉིས་ལ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་ལ། རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་དོ། །སྒོ་ལྔ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་སྒྲོ་བཏགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་སྤང་བྱ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སེམས་ལམ་དུ་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་གཞུང་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང༌། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་བདུན་ནམ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་སྤང་བྱར་བསྡུས་ནས། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་བླང་བྱར་རྟོགས་པས་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་དེ་དང་ཆ་ཙམ་མཚུངས་པར། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་བཤད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་དྲི་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དེ། རིག་པ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་འདི་ལྟར་བཏགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཡོད་པར་སྣང་བ་དང༌། མེད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྣང་བ་དང༌། གྲགས་པ་དང༌། ལྟ་བ་དང༌། སྒོམ་པ་དང༌། སྤྱོད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། འཛིན་པ་དང༌། རྟོག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བསམ་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ཀ་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་གཉིས་མཚུངས་སམ་སྙམ་ན། ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གང་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ལས་འདའ་མི་ནུས་ལ། འདིར་སེམས་མ་འདྲེས་པ་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གནད་ཀྱིས་ཆེས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་ངོ༌། །བཞི་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང༌། གནས་དང༌། ལམ་དང༌། སྒོ་དང༌། ངོ་བོ་དང༌། རྩལ་དང༌། བྱེད་ལས་དང༌། འབྲས་བུ་སྟེ་བརྒྱད་ལས། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱང་ཁོག་སྟོད་ཡིན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་ནས་གློ་བར་འབྲེལ་པའི་བར་ན་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་ནས་རླུང་གི་རྟ་ལ་རིག་པའི་གདངས་ཞོན་ནས་གནས་ཏེ། རླུང་ནི་རྟ་ལོང་བ་རྐང་ཅན་འདྲ་ལ། རིག་གདངས་ནི་མི་འཕྱེ་བོ་མིག་ཅན་འདྲའོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མ་འདྲེས་ན་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུའི་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བར། གདངས་རིག་པ་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་གནས་པས། ཡུལ་སྣང་ཡང་དེ་ལ་མི་རྟོག་པར་ཤེས་པ་དྭངས་སངས་ཕྱེད་པ་འབྱུང་བས། རླུང་གནད་ཀྱིས། རླུང་དང་རིག་པ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་འདྲེས་པས་རྟོག་པ་མི་བཀྲ་དགུ་བཀྲར་བྱུང་བའི། འགྱུ་ཆ་རླུང་ཡིན་ལ། རིག་ཆ་རིག་གདངས་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྙིང་ནང་གི་རིག་པ་དངོས་ཆུ་དང་འདྲ་ལ། དེ་ལས་རྩལ་གདངས་རྩ་སྦུབས་སུ་སོང་བས་རླུང་དང་འདྲེས་པའི་སེམས་དེ་ཆུའི་ལྦུ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་དེ་རིག་པའི་རྩལ་ལམ་གདངས་ཡིན་ནོ། །དེའང་སེམས་ནི་རིག་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་ལ། རིག་པ་ནི་སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་བྱེད་པས། ངོ་བོ་ལ་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་རིག་པ་མ་གྱུར་ལ། རྩལ་ཡིན་པས་རིག་པའི་དབང་དུ་སེམས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་མི་གཡོ་ན་སེམས་རྟོག་མི་སྲིད་དེ༑ ཆུ་མི་གཡོ་ན་རྦ་རླབས་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཤར་ལས། སེམས་དང་རིག་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་ལྦུ་བའི་ཚུལ། །སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཅེས་སོ། །ལམ་ནི་སྲོག་རྩ་ནས་འགྱུ་སྟེ། དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྟ་སྲོག་རླུང་འགྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་ནི༑ ཁ་སྣ་གཉིས་ཏེ་རླུང་དེ་ནས་འཐོན་པའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཟུང་འཛིན་ནོ། །རྩལ་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་ཞིང་ང་བདག་ཏུ་ཞེན་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་མུ་མཐའ་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་གནས་ལུགས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །མ་དག་སུམ་བརྩེགས་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ།
Chinese
རྒྱད་དོ། །阿赖耶识对于境不分别，是显现形象之因的无分别清净识。从它生起的五门识中，眼识取色无分别，耳识取声无分别，鼻识取香无分别，舌识取味无分别，身识取触无分别。由此产生能取所取的两种意识，首先总的执取境的意识，之后分别执取差别的染污意识，即所取和能取。这两种意识有善、不善、无记三种，随其应有，有分别和无分别。五门识和阿赖耶识是无分别的。如此，三界的一切心和五十一心所都是应断的遍计所执，如《二谛论》所说：心与心所三界中，遍计所执相状是分别。这些是应断的，因为是无明的自性。此处以心为道，想要成佛的大论中观等宗派也，将心和心性分为二，将八识、七识或六识的自性归结为应断，而将心性自性清净认知为应取，从而进入修道。此处也与之略微相似，说了觉性和从觉性产生的心性，以及执著自相的心。如《虚空藏六法》中所说：嗟！大心者，觉性和从觉性产生的心性，是超越一切垢染和分别的，总之，是涅槃的一切因和果，是觉性自显现见之士夫的行境。执著自相的心是，如此假立显现的一切，以及显现为有的，显现为无的一切，以及显现，名声，见，禅修，行的一切，以及执著，分别，烦恼等，是显现为思维之境的一切。总之，轮回的一切法都是执著自相的心，是六道众生的各自业的显现。如是宣说。
English
Gyaddo. The alaya-consciousness, which does not discriminate towards objects, is the pure, non-discriminating consciousness that is the cause of the arising of appearances. From it arise the five sense consciousnesses: the eye consciousness apprehends form without discrimination, the ear consciousness apprehends sound without discrimination, the nose consciousness apprehends smell without discrimination, the tongue consciousness apprehends taste without discrimination, and the body consciousness apprehends touch without discrimination. From these arise the two mind consciousnesses of grasper and grasped: the mind consciousness that first apprehends the general object, and then the afflicted mind that apprehends the particulars, namely, the grasped and the grasper. These two mind consciousnesses have three aspects: virtuous, non-virtuous, and neutral, and they can be either conceptual or non-conceptual, as appropriate. The five sense consciousnesses and the alaya-consciousness are non-conceptual. Thus, all fifty-one minds and mental factors of the three realms are merely objects to be abandoned and imputed, as it is said in the Two Truths: "Minds and mental factors in the three realms, are conceptual, with imputed aspects." These are to be abandoned because they are the nature of ignorance. Here, taking the mind as the path, even the great treatises of Madhyamaka and other schools that desire Buddhahood, divide mind and mind-nature into two, and gather the nature of the eight, seven, or six consciousnesses into what is to be abandoned, and realize that mind-nature, which is naturally pure, is to be taken up, and thus engage in the path of meditation. Here, too, it is somewhat similar, and it is said that there is awareness and mind-nature arising from awareness, and the mind that grasps its own characteristics. As it is said in the Sixth Space: "O Great Mind Hero, awareness and mind-nature arising from awareness are beyond all defilements and discriminations. In short, they are all the causes and effects of Nirvana, the sphere of activity of those who see the self-appearance of awareness. The mind that grasps its own characteristics is all that appears to be imputed in this way, and all that appears to exist, and all that appears to not exist, and all that appears as appearance, fame, seeing, meditation, and action, and all grasping, conceptualization, and afflictions, which are all that appear as objects of thought. In short, all the phenomena of samsara are the mind that grasps its own characteristics, which are all the appearances of the respective karmas of the six classes of beings." Thus it was said.
Chinese
那么认为这两者相同吗？差别很大。共同的乘所作的见、修、行，无论做什么都无法超越心。而这里，不与心相混杂，以明觉现量的要点最为殊胜等等有很多。第四，就各自的意义而言，心的所依、处所、路、门、体性、能力、作用、果，这八者中：所依是色蕴的身体上部。处所是从心脏连接到肺部之间的，像细草管一样的脉中，智慧的音声乘着风的骏马而住。风就像盲跛的马，智慧的音声就像有眼睛的跛子。如果这两者不混合，就不会产生变化多端的分别念。音声智慧自然而然地安住于自身，对外境也不分别，会产生明澈清醒的觉知。这是风的要点，是区分风和智慧的理由。这两者混合，就会产生变化多端的分别念，动的成分是风，觉的成分是智慧的音声。而且，心脏中的智慧就像水一样，从那里面，能力音声进入脉管，与风混合的心就像水泡一样，那个心就是智慧的能力或音声。而且，心随着智慧的有无而变化，智慧不随着心的有无而改变。因此，就体性而言，智慧没有被心所控制；因为是能力，所以心被智慧所控制。如果智慧不动摇，就不会产生心的分别念，就像水不动摇就不会产生波浪一样。《自显》中说：心和智慧的比喻就像水和水泡一样，智慧没有被心所控制。路是从命脉中流动，因为从那里，心的骏马命气流动。门是口鼻，因为风从那里出来。体性是轮回的自性，能取所取。能力是对外境执着，并且执着于我。作用是产生轮回的各种苦乐。果是轮回和恶趣没有边际。也如《自显》中所说：不清净的处所，存在于一切有情众生的自续中，不清净三重叠加而存在。那处所就是这样：
English
So, do you think these two are the same? There is a big difference. Whatever view, meditation, or action is done by the common vehicle, it cannot transcend the mind. But here, not mixed with the mind, the key point of manifest awareness is the most excellent, and so on, there are many. Fourth, regarding the individual meanings, the support, place, path, gate, essence, ability, function, and result of the mind, among these eight: The support is the upper part of the body of the form aggregate. The place is in the vessel like a thin grass tube between the heart and the lungs, where the sound of awareness dwells riding on the horse of wind. The wind is like a blind and lame horse, and the sound of awareness is like a one-eyed cripple. If these two are not mixed together, thoughts of various changes will not arise. The sound of awareness naturally dwells in itself, and even external appearances are not conceptualized, resulting in clear and lucid knowing. This is the key point of wind, the reason for distinguishing wind and awareness. When these two are mixed, thoughts of various changes arise, the moving aspect is wind, and the knowing aspect is the sound of awareness. Moreover, the awareness within the heart is like water, and from there, the ability of sound goes into the vessel tube, and the mind mixed with wind is like a water bubble, that mind is the ability or sound of awareness. Furthermore, the mind changes according to the presence or absence of awareness, but awareness does not change according to the presence or absence of the mind. Therefore, in terms of essence, awareness is not controlled by the mind; because it is ability, the mind is controlled by awareness. If awareness does not waver, thoughts of the mind will not arise, just as waves cannot arise if water does not waver. In the Self-Arisen it says: The analogy of mind and awareness is like water and a bubble, awareness is not controlled by the mind. The path flows from the life-force channel, because from there, the life-wind, the horse of the mind, flows. The gate is the mouth and nose, because the wind comes out from there. The essence is the nature of samsara, grasping and being grasped. The ability is to cling to objects and to self. The function is to create various joys and sorrows of samsara. The result is the endlessness of samsara and the lower realms. As it is also said in the Self-Arisen: The impure state exists in the self-continuum of all sentient beings, the impure triple layer exists. That state is like this: