Tibetan
བསྟོད་པ་ལས། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་དག་པ་ནི། ལམ་དུས་ཀྱི་སེམས་རྟོག་པས་མ་བསླད་པ་ཐར་པའི་རྒྱུར་རུང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པ་དང༌། རྟོག་བཅས་སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པ་ཐར་པའི་རྒྱུ་རུང་རྣམས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་པ་དང༌། མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་དོན་དམ་དོན་སྤྱི་འཛིན་པ་ལས་དངོས་སུ་དམིགས་པར་མི་ནུས་པས། འཁོར་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་སུ་སྡུད་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ལ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་གསལ་ཡང༌། མི་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་དག་པའི་སེམས་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དབྱིངས་ལ་མ་དག་པ་མེད་ཀྱང༌། དེ་ལས་གཡོས་དུས་གཞི་སྣང་ལས་གོ་མ་འགགས་པར་གང་ཡང་ཤར་ཏེ། མ་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་སེམས། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ཡིད། ཡིད་ལས་ཉོན་མོངས་སུ་ཤར་བའོ། །དེ་ཡང་རོལ་པ་ནི་ནུས་པའམ་རྩལ་ལམ་ཟེར་ལྟར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་གདངས་ཙམ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང༌། བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་དུ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱན་ནི་དེ་ལས་སྨིན་སོར་ཤར་བ་འབྲུའི་ཆ་ཙམ་སྟེ་ས་བོན་ལས་མེ་ཏོག་དང་རྒྱའི་འབུར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་པར་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་མ་རིག་པ་མེད། སེམས་མེད། ཡིད་མེད་ཀྱང༌། ལྷུན་གྲུབ་གྱི་རྩལ་ལས། མ་རིག་པ་བྱུང༌། མ་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་སེམས་བྱུང༌། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ཡིད་བྱུང༌། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་དུག་ལྔ་བྱུང༌། དུག་ལྔ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་བྱུང༌། བཅུ་དྲུག་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བྱུང༌། དེ་ལས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བྱུང༌། དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྩ་བ་མ་རིག་པའི་དབྱེ་བ། དེ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་གྱི་དབྱེ་བ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མ་རིག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི
Chinese
在赞颂文中说：“言思表达皆不及，般若波罗蜜多。不生不灭虚空体，各别自证智慧境。三世诸佛之母前，我皆顶礼。”如是说。清净之心是：道位时的心未被分别念所染污，堪能作为解脱之因，生起于等持中；以及具有分别念的慈悲心、发菩提心等，堪能作为解脱之因。如《宝鬘论》中说：“空性具足慈悲心，为成菩提于某些。”以及“无贪无嗔无愚痴，彼所生业即是善。”等等。这些也因为不能直接缘取执持自生之胜义总义，所以被归纳为轮回之心的范畴。《宝性论》中说：“自生之胜义谛，唯以信心可证悟，如日轮虽光明，无人则不能见。”如是说。不净之心若分类则有二：略说和广说。第一，虽然法界中没有不净，但从法界动摇之时，从基现中任何显现都不会停止，从无明的戏耍中产生心，从心的庄严中产生意，从意中产生烦恼。其中，戏耍是指能力或才华，或者像光芒一样，仅仅是从它产生的光辉。就像从种子中产生芽，从脸的形状中，它的影像显现在镜子中一样。庄严是指从它成熟显现的果实的一部分，就像从种子中产生花朵和谷物的突起一样。这样，在《自显》中也说：“在完全清净的原始清净的显现中，没有无明，没有心，没有意。然而，从任运自成的才华中，产生无明。从无明的戏耍中产生心。从心的庄严中产生意。从意的境中产生五毒。从五毒中产生十六烦恼。从十六中产生二十五。从中产生五十一种。从中产生八万四千。”第二，广说有三：根本无明的分类，从中产生的心的分类，从中产生的烦恼的分类的广说。第一，还是在《自显》中说：“无明是这样的：根本是心的无明，迷惑是境的
English
As it says in the praise: "Beyond speech, thought, and expression, Prajñāpāramitā. Unborn, unceasing, the very nature of space. The field of experience of the wisdom of individual self-awareness. To the mother of the Buddhas of the three times, I prostrate." As it is said. Pure mind is: the mind at the time of the path, uncorrupted by conceptual thought, capable of being the cause of liberation, arising in samādhi; and compassion with conceptual thought, the generation of bodhicitta, etc., all capable of being the cause of liberation. As it says in the Ratnāvalī: "Emptiness possessing the essence of compassion, for some who accomplish enlightenment." And "Without attachment, without hatred, without delusion, the actions produced by that are virtuous." and so on. These also, because they cannot directly focus on grasping the general meaning of the self-arisen ultimate truth, are included in the category of samsaric mind. As it says in the Uttaratantra: "The ultimate truth of self-arisenness, is to be realized only through faith, like the sun's disc, though bright, is not seen without people." As it is said. If impure mind is classified, there are two: brief explanation and detailed explanation. First, although there is no impurity in the dharmadhātu, when it moves from it, anything arises without ceasing from the ground appearance. From the play of ignorance arises mind, from the adornment of mind arises intellect, and from intellect arises afflictions. Among them, play is the ability or talent, or like a ray, just the radiance arising from it. Like a sprout arising from a seed, and from the shape of a face, its image appearing in a mirror. Adornment is the part of the fruit that matures and appears from it, like a flower and the bulge of grain arising from a seed. Thus, in the Rangshar it also says: "In the completely pure original purity appearance, there is no ignorance, no mind, no intellect. However, from the talent of spontaneous accomplishment, ignorance arises. From the play of ignorance, mind arises. From the adornment of mind, intellect arises. From the object of intellect, the five poisons arise. From the five poisons, sixteen afflictions arise. From sixteen, twenty-five arise. From that, fifty-one arise. From that, eighty-four thousand arise." Second, the detailed explanation has three: the classification of the root ignorance, the classification of the mind arising from it, and the detailed explanation of the classification of the afflictions arising from it. First, again in the same it says: "Ignorance is like this: the root is the ignorance of mind, the delusion is of the object.
Tibetan
་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང༌། འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། བཅོས་མ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། མི་ཤེས་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་སྟེ་རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར། ཐོག་མའི་རིག་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་རང་ལ་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྨོངས་པ་དང༌། སྣང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་དང༌། རྐྱེན་ལས་འཁྲུལ་པ་ཐོ་ཡོར་མིར་འཁྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་དང༌། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བདག་མེད་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་བདག་གི་ཁྱིམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་དང༌། ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་དང༌། གཉེན་པོ་དུག་ཏུ་སོང་ནས་གྲོལ་དུ་མི་སྟེར་བའི་རྨོངས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་མ་ཤེས་པས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ན་རྨོངས་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སྡུད་པ་ཆུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། གཙང་བཙོག་མེད་པ་ཕག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། དཔའ་རྟུལ་ཆེ་བ་སྟག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། ཡང་བ་སྒྲོ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། བསྐྱོད་པ་རླུང་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། རབ་ཏུ་མྱོས་པ་འདམ་རྫབ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། མཆེད་པ་མེ་སྟག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། འདོད་པ་བྱ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། རྒྱས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། འགོག་པར་དཀའ་བ་གར་སྦྱིན་○ཕལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། གཟའ་གཏད་མེད་པ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་དང་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པས་ཆུ་དང༌། བླང་དོར་ལ་རྨོངས་པས་ཕག་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་ང་རྒྱལ་རགས་པས་སྟག་དང༌། ཡུལ་དུ་མ་ལ་འཇུག་ལ་ས་ཟིན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་བྱ་སྒྲོ་དང༌། འགྱུ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རླུང་དང༌། ཡུལ་ལ་སྲེད་པས་མྱོས་པ་རྫབ་དང༌། གཅིག་ནས་དུ་མར་རྣམ་རྟོག་མཆེད་པ་མེ་དང༌། ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པར་འདོད་པ་བྱ་དང༌། ཤེས་པའི་རྩལ་རྒྱས་པས་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་ཡལ་ག་དང༌། ཡུལ་གྱིས་རིག་པ་བཟུང་ནས་དེའི་དབང་དུ་སོང་བ་གར་སྦྱིན་དང༌། ཡལ་མ་○བཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གཏད་མེད་དུ་འཕྱོ་བ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཡུལ་དང་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །སེམས་ལས་ཡིད་བྱུང་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ལ་སེམས་○མཔ་དྲུག་གོ །གསུམ་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། དྲུག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། བཅུ
Chinese
无明，以及错乱之基础的无明，执着分别的无明，造作道之无明，不识愚昧的无明，如是无明生出六种，不见自之显现。其次第是，最初之觉性不识自面，于自错乱为他之愚昧，显现境之自性不识无自性之愚昧，由缘而错乱如于木桩错认为人之愚昧，觉性之体性本无我，然于相状迷为有我，如云“我之家”般的愚昧，如道般造作，对治转为毒药，不予解脱之愚昧，不识自性光明之义，恒常于轮回中愚昧。第二，彼生之心之差别是，自显现中说：心之差别如下：积聚种种如水之心，无有净秽如猪之心，勇猛强大如虎之心，轻盈如羽毛之心，动摇如风之心，极度迷醉如泥沼之心，蔓延如火星之心，贪欲如鸟之心，增长如枝桠之心，难以阻挡如舞者（藏文：གར་སྦྱིན་，梵文天城体：N/A，梵文罗马拟音：N/A，汉语字面意思：N/A）之心，无有依凭如疯子之心，共有十一种。彼等次第是，由境与习气积聚种种是水，于取舍愚昧是猪，嗔恨与我慢粗大是虎，于诸多境中涉入而于一处不定是鸟羽，动摇无有阻碍是风，于境贪恋迷醉是泥沼，由一至多分别念蔓延是火，于境欲取是鸟，由智慧之功用增长而于义理辨析是枝桠，由境执持觉性而为彼所控是舞者（藏文：གར་སྦྱིན་，梵文天城体：N/A，梵文罗马拟音：N/A，汉语字面意思：N/A），境之觉性无有依凭而漂浮是疯子般的心。此等亦由境与缘而摄集为善、非善、无记三心。由心生出作意，于一切寻伺之作意有六种心。第三，彼生之烦恼差别有三：六根本烦恼，十
English
Ignorance, and the ignorance that is the basis of confusion, the ignorance of grasping and conceptualization, the ignorance of contrived paths, and the ignorance of unknowing and delusion. Thus, ignorance arises in six forms, not seeing one's own appearance. In order, the initial awareness does not recognize its own face, so there is delusion of mistaking oneself for another; the ignorance of not knowing that the nature of the appearing object is without inherent existence; the ignorance of being confused by conditions, like mistaking a post for a person; the ignorance of being attached to the appearance as self, even though the essence of awareness is selfless, like saying "my house"; contrivance like a path; the ignorance of the antidote turning into poison, not giving liberation; and the ignorance of not knowing the meaning of self-luminousness, so one is always deluded in samsara. Secondly, the divisions of mind that arise from that are: From Self-Arisen (Rangshar): The divisions of mind are as follows: The mind that gathers various things like water; the mind that has no purity or impurity like a pig; the mind that is brave and strong like a tiger; the mind that is light like a feather; the mind that moves like wind; the mind that is extremely intoxicated like mud; the mind that spreads like a spark; the mind that desires like a bird; the mind that grows like a branch; the mind that is difficult to stop like a dancer (Tibetan: གར་སྦྱིན་, Sanskrit Devanagari: N/A, Sanskrit Roman transliteration: N/A, Literal meaning: N/A); and the mind that has no object of fixation like a madman, there are eleven. These in order are: water because it gathers various objects and habitual patterns; a pig because it is ignorant of what to accept and reject; a tiger because it has coarse hatred and pride; a bird feather because it engages in many objects but is not certain in one place; wind because it moves without obstruction; mud because it is intoxicated by craving for objects; fire because conceptual thoughts spread from one to many; a bird because it desires to take objects; a branch because it analyzes the meaning as the skill of knowledge grows; a dancer (Tibetan: གར་སྦྱིན་, Sanskrit Devanagari: N/A, Sanskrit Roman transliteration: N/A, Literal meaning: N/A) because the object holds awareness and is controlled by it; and the mind that is like a madman because the awareness of the object floats without fixation. These are also gathered into the three minds of virtue, non-virtue, and neutral due to objects and conditions. From mind arises attention, and there are six minds in the attention that seeks everywhere. Thirdly, the divisions of afflictions that arise from that are three: six root afflictions, ten