Tibetan
སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པས་ལེན་པའོ། །དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྒྱས་ཏེ་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བར་འཕེན་པའི་ལས་འགྲུབ་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །དེ་ལས་འགྲོ་བ་ཐ་དད་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལས་དར་ལ་བབ་པ་དང་རྒས་པ་དང་ཤི་བ་ནི་རྒ་ཤིའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ནས་དེའི་○ཕབར་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའོ། །ཚེ་གཅིག་གིའང་འོད་གསལ་ནུབ་སྟེ་སྲིད་པ་བར་དོ་སྣང་རུང་གི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། ཕྱི་དབུགས་ཆད་དུས་ཤི་བས། དེའི་བར་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འཇུག་གོ །དེ་ནས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཐིམ་ཚུལ་སྦུབས་འཕོ་བའི་རིམ་པ་རྣམས་ལུགས་བཟློག་སྟེ། འཁྲུལ་སྣང་སྟོང་ནས་འཁོར་བ་རུ་ལོག་པ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རང་བྱུང་གི་གནས་ལུགས་དང་པོ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ཤར་བ་ནས། ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་སྣང་བ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མངོན་དུ་སྣང་བའོ། །དེར་རང་ངོ་མ་ཤེས་ན་ཡང་འཁོར་ལ། ཤེས་ན་གྲོལ་བས་འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་གཞི་དང་གཞི་སྣང༌། གཉིས་ཀ་ལ་མ་རིག་པ་མེད་ཀྱང༌། སྤྲིན་བཞིན་དུ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བས་རྐྱེན་བྱས། མ་དག་པ་འཁོར་བ་ལྟར་འཆར་བའི་སྒོས་རྒྱུ་བྱས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་སོ་སོར་འཁྲུལ་ལོ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་མེད་པ་སྟེ། །ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །གློ་བུར་སེམས་ཅན་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། །ཞེས་པ་དང༌། གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ○བ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བརྟགས་མེད་པས། །འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གློ་བུར་དུ་ནན་གྱིས་བརྟགས་པས་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་བྱུང་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཉིད། །ཕུང་པོ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་དོན་སྙིང་ལྔ། །ཡུལ་ལྔ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །སེམས་ལྔ་ཡིད་ལྔ་རྟོག་པ་ལྔ། །གཟུང་འཛིན་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཡང༌། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང༌། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་དང༌། །དམྱལ་བ་བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་རྣམས། །ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཡང་དག་བྱུང༌། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང༌། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་ནི། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །མ་རིག་སེམས་ཅན་ཡིད་རྣམས་དང༌། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དག་དང༌། །དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བྱུང༌། །སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་ནི། །རེག་བྱ་ཉིད་དང་འདོད་ཡོན་ནི། །དེ་ཉིད་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་○ཕདུ་བྱུང༌། །གསོག་དང་ཡ་མ་བརླ་དང་ནི། །སྙིང་པོ་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡང༌། །དེ་ཡི་རྩལ་དང་རོལ་པར་བྱུང༌། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི། །ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་དང༌། །རུས་དང་པགས་པ་བ་སྤུ་དང༌། །བསགས་པའི་ལུས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེའི་དུས་སུ་མ་རིག་པ་དྲུག་ཀྱང་རང་ཆས་སུ་བྱུང་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མ་རིག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང༌། འཛིན་པ་རྟོགས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། བཅོས་པ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། མ་ཤེས་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་སྟེ། རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དངོས་ཡིན་ཏེ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་མ་ཤེས་ནས་འཁྲུལ་ཏེ། ང་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་བྱུང་ངམ། ངའི་སྣང་བ་འདི་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། སྙེམ་བྱེད་བྱུང་བ་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྩ་བའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དུ་རྟོག་པའི་བློ་བྱུང་བས་འཁྲུལ་ལོ། །དེ་ནས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྒྲིབས་སོ། །དེ་ནི་རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་སྟོན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་གང་གིས་འཁྲུལ་ལོ། །ཡུལ་ནི་སྔོན་འཇིག་རྟེན་མ་ཆགས་ཙམ་ན། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་བྱིན་རླབས་ལས་བྱུང་བའི་ཤིང་དང༌། སྒོ་ང་ལས་བྱུང་བའི་དྲོད་དང་རླན་ལ་བཙས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། དེ་ལས་ཡིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་བསྐྱོད་པ་ལས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་སོ། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་ནི། འཁྲུལ་གཞི་རང་གིས་○ཕརང་མ་དག་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དང་པོ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པ་དངོས་བྱུང་སྟེ། གཞི་མ་ཤེས་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལས་དམིགས་པའི་རྐྱ྄ེན་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་པ་ཤེས་པ་ལ་ངར་འཛིན་བྱུང༌། དེ་ལས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ། ཤེས་པ་རགས་སུ་སོང་ནས་འཛིན་པས་གཟུང་བའོ། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རགས་སུ་སོང་ངོ༌། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་གཞིའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་ནི། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
Chinese
不欲痛苦之觉受即是渴爱。从彼取境而有取。从彼业与烦恼增长，投生后世之业成就，是为有。从彼于各异之处投生是为生。从彼成熟、衰老及死亡是为老死。如是自初至彼，由十二轮而迷乱。一生之光明消失，于有之中阴显现之刹那，最初不识自性是为无明。外气断绝时死亡，其间缘起之理运行。从彼粗细之融入方式，中脉转移之次第等逆转。迷乱之显现空后复还轮回时，寂灭自生之本性，最初本净之显现生起后，法性中阴之显现等是寂灭之缘起显现。于彼不识自性亦轮回，若识则解脱，故说轮回解脱于寂灭。彼亦基与基现，二者皆无无明，如云般骤然生起故为缘，不净如轮回般显现之殊胜因，三界六道各自迷乱。《牟提花鬘》云：“如是安住之法性，迷乱本初即无有，法身如虚空一般，骤然有情为云所蔽。”如是又云：“彼基现大者，无明之名不可立，迷乱成立实无有。”骤然强烈执着，不净轮回之法生起者，即彼云：“如是三界者，五蕴与五根，五支与五心，五境与五烦恼，五心五意五分别，能取所取即轮回。”又云：“地水火风空亦然，大种皆从彼而生。天与非天人等众，地狱旁生饿鬼等，皆从彼大者而生。贪嗔痴与慢嫉等，皆从彼生诸幻变。无明有情意等众，蕴界处与识之聚，五根等亦生起。声香味与
English
The knowledge of not wanting suffering is craving. From that, taking objects arises as grasping. From that, actions and afflictions increase, and the action of projecting into future births is accomplished, which is becoming. From that, being born into different realms is birth. From that, reaching maturity, aging, and dying are old age and death. Thus, from the beginning to that point, one is deluded by the twelve wheels. Even in one lifetime, when the clear light fades and in the moment of the bardo of becoming, not recognizing one's own nature is ignorance. When the outer breath ceases, death occurs, and in between, the principle of dependent origination operates. Then, the subtle and gross ways of absorption, the sequence of transference through the central channel, etc., are reversed. When deluded appearances empty and return to samsara, from the arising of the naturally occurring state of nirvana, the initial appearance of primordial purity, the appearances of the dharmata bardo, etc., are the manifest appearances of the dependent origination of nirvana. There, if one does not recognize one's own nature, one also wanders in samsara; if one recognizes it, one is liberated, so it is said that samsara is liberated into nirvana. That is, both the ground and the ground's appearance lack ignorance, but because it arises suddenly like a cloud, it is a condition. The special cause is that impure appearances arise like samsara, and the three realms and six classes of beings are each deluded. The Garland of Pearls says: "In the nature of things that abides thus, delusion is primordially nonexistent. The dharmakaya is like the sky, suddenly sentient beings are obscured by clouds." It also says: "That great ground appearance, the name 'ignorance' cannot be established, there is no establishment of delusion." When impure dharmas of samsara arise due to sudden, intense clinging, it is said: "Thus, the three worlds themselves, the five aggregates and five faculties, five limbs and five hearts, five objects and five afflictions, five minds, five thoughts, five concepts, grasping and being grasped are established as samsara itself." It also says: "Earth, water, fire, wind, and space, the great elements arise from that. Gods, demigods, and humans, hell beings, animals, and hungry ghosts, all arise from that great one. Desire, hatred, and delusion, pride, jealousy, and so on, all kinds of magic arise from that. Ignorant sentient beings, minds, aggregates, realms, and sense bases, the collection of consciousnesses, the five faculties, and so on, arise. Sound, smell, and
Chinese
哦和呢。 所触自性与欲妙， 即是从彼业续生。 积聚以及亚马布拉和， 无有心要等等也， 是其威力与嬉戏生。 阿赖耶和能取之， 肉和血以及脓液， 骨和皮肤毛发等， 积聚之身皆从此生。 如是说。 其时六无明也自性生，自生云： 无明如下： 根本心之无明和， 错乱境之无明和， 错乱所依地之无明和， 执著觉之无明和， 造作道之无明和， 不识愚昧之无明和， 如是无明六种生， 不见自己之显现。 此又如下： 根本心之无明乃俱生之实有，不识明之智慧真面目而错乱，我生起智慧之显现了吗？我的显现不是这个吗？生起如是之识，生起傲慢，此乃俱生根本之无明，因生起执我之念而错乱也。彼时明之智慧显现隐没矣。此乃名为根本心之无明。 今示错乱境之无明，错乱由何而错乱耶？境者，先前世界未成之时，有称为如意树生长者，乃由佛陀童子宝瓶身之加持所生之树，以及由卵所生之于暖湿中生长者。由此，名为意生之智慧动摇，遂成此娑婆世界。此乃名为错乱境之无明。 错乱所依地之无明者，错乱所依自性由自不净而生，初有称为因之缘的无明实有生起，乃是不识地之无明。由此，有称为所缘之缘者，如错乱境之无明。由此，有称为增上缘者，于识生起我执。由此，有称为等无间缘者，识变粗大，执著而取。由此，烦恼变粗大。此乃名为错乱所依地之无明。 执著觉之无明者，由此烦恼之蕴无量
English
And also. The nature of what is touched and the objects of desire, Arise from that very lineage of karma. Accumulation and Yama, Varuna, and also, The absence of essence and so on, Arise as its power and play. The alaya and the appropriating, Flesh and blood and pus, Bones and skin, hair, All the accumulated bodies arise from that. Thus it is said. At that time, the six ignorances also arose spontaneously. As it is said in Rangshar: Ignorance is as follows: The root ignorance of mind, The deluded ignorance of objects, The ignorance of the basis of delusion, The grasping ignorance of perception, The fabricated ignorance of the path, The unknowing, deluded ignorance, Thus, the six types of ignorance arise, And one does not see one's own appearance. This is also as follows: The root ignorance of mind is the actual co-emergent, not knowing the true face of the wisdom of awareness, one is deluded. Does this appearance of wisdom arise in me? Is this not my appearance? Such a consciousness arises, and arrogance arises. That which arises with arrogance is the co-emergent root ignorance, and one is deluded by the arising of the thought of self. Then the appearance of the wisdom of awareness is obscured. This is called the root ignorance of mind. Now, the deluded ignorance of objects is shown. By what is delusion deluded? As for objects, before the world was formed, there was a tree called the Wish-Fulfilling Tree, which arose from the blessing of the Buddha Youth Vase Body, and something born from an egg, growing in warmth and moisture. From that, the wisdom of self-arising mind moved, and the world of endurance was formed. This is called the deluded ignorance of objects. The ignorance of the basis of delusion is: the basis of delusion arises from its own impurity. First, the ignorance that is called the cause of the cause actually arises, which is the ignorance of not knowing the basis. From that, there is what is called the object of the condition, like the deluded ignorance of objects. From that, there is what is called the lord of the condition, and self-grasping arises in consciousness. From that, there is what is called the immediately preceding condition, and consciousness becomes coarse, and grasping takes hold. From that, the afflictions become coarse. This is called the ignorance of the basis of delusion. The grasping ignorance of perception is: from that, an immeasurable collection of afflictions