Tibetan
་སྣང་ལུས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་ནི་འོད་གསལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་རྟོག་གོ །ངེས་ཚིག་ཡུལ་ལ་སེམས་པས་ན་སེམས་སོ། །དབྱེ་ན་དག་པའི་སེམས་ཐར་པར་ཕྱོགས་པ་དང་མི་རྟོག་པ། མ་དག་པའི་སེམས་འཁོར་བར་རྟོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུའི་ཆ་ལས་ཤེས་རིག་གི་ལྡོག་པ་ལ་ངོས་གཟུང་བའོ། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་ལྔ། ཡུལ་ལ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཉིས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནད་ཉིད་ནི། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་ལ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །དབྱེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ངེས་ཚིག་བསམ་པས་དྲན་ཡུལ་སྐྱེ། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ༑ ༑ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་དོན། །དབྱེ་བ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པས། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན༑ ༑སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །བེམ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་རིག་པ་གསལ་བྱེད་སྣང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་སྟོན། །འབྱེད་མེད་ཐུགས་རྗེ་རང་ཤར་བས། །ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་འགྲེལ་ཆོས་ཀུན་རྫོགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་དྲན་མེད་པས། །ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ
Chinese
是显现无身之相。如是说。详细的在光明宝藏中了解。心和智慧的要点是，心的自性是错觉。词义是心缘于境，所以是心。分类是清净的心趋向解脱且不分别，不清净的心分别轮回。智慧的自性是从法身的角度来确定觉性的反面。词义是本来就如此安住于法身的智慧，所以是智慧。分类是基位智慧，自性本体是自性、本体、大悲三者。相执智慧，法界等五种。境是周遍智慧，如所有性和尽所有性二者。《中观根本慧论释》中说：心和智慧的要点是，所谓心是错觉，自性是进入和周遍，是忆念思维的基础。分类是清净和不清净。词义是思维产生忆念之境。于何而心，以何而心，心于何者，为何而心。智慧不是分别，自性是自明精华之义。分类是清净分为三种。词义是本来安住之义。如是知晓，即是智慧。如是说。珍珠鬘中说：心是聚合产生的缘故，又被垢染所染污，阿赖耶识等，因为成为垢染之数，所以智和慧的差别，智者们应当了知。心是所有习气的根本，是有情众生的垢染。所取境上执着是心，因此是轮回的法性。脱离了心即是成佛，有情众生的垢染灭尽。众生是由心而行，不是它不能行，因此众生如迷途之轮。意是远离一切动摇，不是如顽石一般，是了知觉性的显现。焚烧一切分别念，智慧如火般吞噬。与虚空相同，是空明觉性。因此智慧显现光明。无分别大悲自然生起，周遍且诠释一切，圆满一切法。忆念本身是无忆念，智慧脱离忆念之所依。智慧是这样的：基位清净智慧，相执和境。
English
It is the appearance of being without a body. Thus it is said. In detail, it should be understood in the Treasury of Luminous Light. The key points of mind and wisdom are: the nature of mind is illusion. The definition is that mind is mind because it focuses on objects. The divisions are: pure mind that tends towards liberation and is non-conceptual, and impure mind that conceptualizes samsara. The nature of wisdom is to identify the opposite of awareness from the aspect of the Dharmakaya. The definition is that it is wisdom because it is the knowledge that has always been present in the Dharmakaya. The divisions are: the wisdom of the base, whose nature is the three: essence, nature, and compassion; the wisdom that grasps characteristics, such as the realm of phenomena, which are five; and the wisdom that pervades all objects, such as the two: as it is and as many as there are. In the Prasangika it says: The key points of mind and wisdom are: What is called mind is illusion. Its nature is entering and pervading. It is the basis of all memory and thought. The divisions are pure and impure. The definition is that thought gives rise to the object of memory. On what does the mind focus, and with what does it focus? On what does it focus, and for what does it focus? Wisdom is not conceptual. Its nature is the meaning of self-luminous essence. The divisions are considered to be three. The definition is the meaning of being present from the beginning. Knowing it in this way is wisdom. Thus it is said. In the Pearl Rosary it says: Mind is because it arises from aggregation, and is also stained by impurity. The alaya consciousness and so on, because they become the number of impurities, therefore the difference between mind and wisdom should be known by the wise. Mind is the basis of all habits. It is the impurity of sentient beings. Grasping objects is mind. Therefore, it is the nature of samsara. Separating from mind is Buddhahood. The impurity of all sentient beings is exhausted. Beings go by mind. Without it, they cannot go. Therefore, beings are like a wandering wheel. The heart is free from all movement. It is not like a stone. It is the clear light of knowing and awareness. It burns all conceptual thoughts. Wisdom itself consumes like fire. It is like the sky itself. It is emptiness, clarity, and awareness. Therefore, wisdom shows as light. Unseparated compassion arises naturally. It pervades and explains everything, completing all dharmas. Memory itself is without memory. Wisdom is free from the basis of memory. Wisdom is like this: the pure wisdom of the base, grasping characteristics, and objects.
Tibetan
་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་གི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་ནི་ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེར་བསྟན་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ཐིག་གི་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་དབྱེ་བ་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པའི་ཤན་འབྱེད་གནས་པས་དེ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ཡི་ངང་ལ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བཙལ་མེད། །ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །མཐའ་དབུས་གཉིས་མེད་འགོག་པའི་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི། །གཞན་དུ་ངང་ལས་ཕྱིར་འཁྱལ་རྩལ་ཉིད་ལ། །རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་སྲིད་དགུ་འཆར་བས། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་ཅེས་ནམ་ཡང་མ་བརྗོད་ཅིག །ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་གྱི་ངོ་བོ་རྗེན་པར་གནས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ངང་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྤང་བླང་དང་བྱ་བཙལ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་བཅུ་མེད་པར་བསྟན་གྱི། ཀུན་གཞི་དང་དེའི་རྩལ་ལས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཤར་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ན། རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟར་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཐུ་ལས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་བྱུང་འདུས་བྱས་གྲངས་བསམ་འདས། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཞི་བདེའང་གྲངས་བསམ་འདས། །དེ་ཀུན་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཉིད། །དག་པའི་ཞིང་དང་བདེ་བ་དང༌། མ་དག་པའི་ཞིང་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི༑ ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པར་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ངོ་བོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང༌། རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐུ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་སྔགས་དང་རྫས་ལས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཕ་མཐའ་ཡས། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་ཕ་མཐའ་ཡས། །སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཕ་མཐའ་ཡས། །ཞེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ལས་བྱས་བསགས་པ་ནམ་ཡང་མེད་མི་འགྱུར། །འཁོར་བ་ན་ཡང་དཀར་ནག་འབྲས་བུ་སྨིན། །ཞེས་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། །དགེ་བའི་ལས་ལས་བདེ་བ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང༌། །སངས་རྒྱས་ཞིང་མང་མཐའ་ཡས་མཐོང་བར་འགྱུར། །མི་དགེའི་ལས་ལས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་
Chinese
遍布。如是说。这些次第的详细内容，应当如胜乘宝典中所说的那样理解。因此，确定了阿赖耶识和法身、心和智慧的差别，这是大圆满心髓区分的关键，所以区分差别非常重要。在这些范畴中，存在着确定因果的区分，所以对此进行阐述：此之自性中，无有因果之寻觅，无有见修行等。说的是无有边际和中心，断除的道理。否则，从自性中向外散乱的只是技巧，显现种种戏耍，显现九有，所以任何时候都不要说没有因果。法身智慧本来就赤裸存在，所以从胜义谛的角度来看，因果、取舍、修行等，显示为自性本无。但是，从阿赖耶识及其力量中，生起诸多识，显现为各种轮回之法，对于一切具有分别念的事物，如果说没有因，没有果等，就会像顺世外道一样，堕入断见。轮回世俗之法，都是从因缘、缘起、如幻的力量中显现的。如何显现呢？缘起、因生、有为、数量不可思议，轮回的错觉、寂静和安乐，数量也都是不可思议的。这一切都是因缘聚合的缘起。清净的刹土和安乐，以及不清净的刹土和痛苦，与虚空的界限一样遍布一切，都是各自因缘缘起的显现，如幻如化。虽然本体是空性，但显现的现象是缘起的力量，就像幻术的咒语和物品显现为马和牛一样。《圣妙吉祥真实名经》中说：虚空之界的自性，也是无边无际的。引导世间的智慧，也是无边无际的。有情之界的自性，也是无边无际的。又如《三摩地王经》中说：所作所积之业，永不磨灭，轮回中亦成熟黑白之果。又如《宝积经》中说：从善业中产生安乐，能见无量无边的佛刹。从不善业中产生各种痛苦。
English
pervades. Thus it is said. The detailed order of these should be understood as explained in the Supreme Vehicle Jewel. Therefore, ascertaining the difference between the ālaya and the dharmakāya, mind and wisdom, is the crucial point of distinguishing the Great Perfection Heart Essence, so it is extremely important to distinguish the differences. Within these categories, there exists the distinction of determining cause and effect, so it is taught: In this nature, there is no searching for cause and effect, there is no view, meditation, etc. It speaks of the way to negate the absence of beginning and end. Otherwise, the only skill that scatters outward from the nature is that, various plays appear, the nine existences appear, so never say that there is no cause and effect. The nature of the dharmakāya wisdom is nakedly present, so from the perspective of the ultimate truth, cause and effect, acceptance and rejection, practice, etc., are shown to be without inherent nature. However, from the ālaya and its power, many consciousnesses arise and appear in various ways in the cycle of existence. If one says that there is no cause, no effect, etc., for all phenomena with conceptualization, then one will fall into nihilistic views like the materialists. All conditioned phenomena of samsara appear from the power of cause, condition, dependent origination, and illusion. How does it appear? Dependent origination, arising from conditions, conditioned phenomena are countless and inconceivable. The illusion of samsara, peace, and happiness are also countless and inconceivable. All of these are dependent origination from the collection of causes and conditions. Pure realms and happiness, as well as impure realms and suffering, are all pervasive like the expanse of space, and are all appearances of dependent origination of their respective causes and conditions, like illusions. Although the essence is emptiness, the appearance of phenomena is the power of dependent origination, just as horses and cows appear from the mantras and substances of illusion. From the Sutra of the Noble Collection of Precious Qualities: The nature of the realm of space is also endless. The wisdom that guides the world is also endless. The nature of the realm of sentient beings is also endless. And from the King of Samādhi: Actions done and accumulated will never be destroyed, and in samsara, black and white fruits will ripen. And from the Heap of Jewels: From virtuous actions, happiness arises, and countless Buddhafields will be seen. From non-virtuous actions, various sufferings.