Tibetan
་དང་མ་རྟོགས་མེད་པར་གྲོལ་བ་ལ༑ ༑རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཉམས་པའི་དགྲ། །ཨ་ཏིས་མཉམ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ། །འོག་མ་རྣམས་ལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་ད་གཟོད་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་བྱར་མེད་དེ། ཡེ་ནས་མ་གྲོལ་ན་རྟོགས་པར་བྱས་པས་གྲོལ་མི་ནུས་ལ། གྲོལ་ན་འགྲོལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཆིང་གྲོལ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ངོ་སྤྲད་པས་གྲོལ་སྙམ་པ་ཡང་འཁྲུལ་རྟོག་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་གང་བཅིངས་ནས་ཁྱོད་འགྲོལ་བར་བརྩོན། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དེ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་གྲོལ་བར་བྱར་མེད་ལ། རྟོགས་པས་བཟང་དུ་མ་སོང་མ་རྟོགས་པས་ངན་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་པས་གློ་བུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་ཅིང༌། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དེ་བློ་ལས་འདས་པས་ཀྱང་རྟོགས་བྱར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་རྟོགས་པར་བྱར་མེད། ངོ་མི་སྤྲོད། ངང་མི་སྒོམ། ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པས་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྙིང་པོ་བརྟགས་དང་བརྟག་དཔྱད་ཡིད་ཟད་དེ། །སྒྲིབ་བྲལ་ཅོག་གཞག་བསླད་པ་མེད་པའི་ལམ། །མཐོང་མེད་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་དངོས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་ཉིད་དེ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་སུ་ཡི་ཆོས། །དེ་ལ་གྲོལ་ཞེས་སུ་ལ་དམིགས། །ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་སུ་ལ་སྲིད། །སྲིད་མཐའ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཐབས་ཤེས་ཀྱི་གནད་ལ་མི་བརྟེན་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། མཚོན་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བརྟེན་པར། །བརྗོད་མེད་རྟོགས་པར་མི་འདོད་བླུན་པོའི་བློ། །ཨ་ཏིས་དོན་དང་དབྱེར་མེད་བསྟན་པ་དེ། །འོག་མ་རྣམས་ལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །ཐེག་པ་འོག་མར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རང་རང་གི་ཐབས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་ཚོགས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་བརྟེན་ན་མི་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ། འདིར་གང་ལའང་མ་ལྟོས་པར་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེ་བ་ཨ་ཏི་ལ་འཐད་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་འབྲལ་མ་མྱོང་བས་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཉིད། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རླུང་བཀག་མིག་བཙུམས་པས་ནི་རང་སེམས་འཆིང༌། །བཅོས་མེད་ལྟོས་དང་བྲལ་བའི་གཞི་མེད་པར། །ལུས་བཅོས་གསལ་བ་ངལ་སོས་སྣང་བ་འཆིང༌། །ཕྱོགས་མེད་རིས་སུ་མ་བཅད་སེམས་
Chinese
以及未证悟而解脱的境界。认为证悟后才能解脱是破戒之敌。阿底瑜伽将平等性显示为一，这对下等根器者来说是难以理解的关键。一切法本已解脱，所以现在才证悟而获得解脱是不可能的。如果本来没有解脱，那么即使证悟也无法解脱；如果已经解脱，则无需再去解脱。证悟与未证悟的自性，不应被视为束缚与解脱。认为通过介绍就能解脱也是一种错觉。如果自性中有任何束缚，你又如何努力去解脱它呢？在任何事物中都未成立的通透觉性，由于没有能证悟者和所证悟者，因此也无法通过证悟来解脱。由于证悟不会变得更好，未证悟也不会变得更糟，因此，由于平等性，没有必要突然去证悟它。由于法性胜义谛超越了思维，因此也无法被证悟。即使在世俗谛中，所谓的证悟也仅仅是错觉而已。在此，没有需要证悟的，不作介绍，不作禅修，因为已经显示超越了见和禅修，所以称为超越了证悟与未证悟。《大鹏经》中说：精要经过检验和考察，心意耗尽，这是无有遮蔽、直接安住、没有混淆的道路，不可见，无有比拟，是所有智慧的本体。又如《中观根本慧论释》中说：解脱仅仅是名称而已，证悟与未证悟是谁的法？对于它，解脱又是针对谁而言？三界的进入对谁才有可能？这是脱离有边际的法性。不依赖方便与智慧的关键在于：不依赖作为象征的方便差别，不希望证悟不可言说之境是愚人的想法。阿底瑜伽显示了与意义无别的境界，这对下等根器者来说是难以理解的关键。下等乘认为，如果不依赖各自的心性意义，如气脉明点和积资净障等方便，就无法见到。在此，不依赖任何事物，而是通透、赤裸、直接地证悟，这是阿底瑜伽的伟大之处，因为觉性的自性与刹那也没有分离过，因此证悟和见到的说法仅仅是名称而已。《大鹏经》中说：阻断气息，闭上眼睛，会束缚自心。不造作，不依赖，无有根基，调整身体，澄明，休息，显现也会束缚。没有偏颇，不作区分，心
English
and to liberation without realization. To believe that liberation comes after realization is the enemy of vows. Ati shows equality as one, which is a key that is difficult for lower beings to understand. Since all dharmas are already liberated from the beginning, there is no need to realize and liberate them now. If they were not liberated from the beginning, they cannot be liberated by realization. If they are liberated, there is no need to liberate them. The nature of realization and non-realization should not be made into bondage and liberation. Thinking that liberation comes from introduction is also a delusion. If anything binds the essence, how do you strive to liberate it? The clear awareness that is not established in anything cannot be liberated by realization, since there is no object to be realized or subject to realize. Since realization does not make it better and non-realization does not make it worse, there is no need to suddenly realize it because of equality. Since the ultimate nature of reality is beyond the mind, it is not established as something to be realized. Even in conventional truth, the so-called realization is only called delusion. Here, there is nothing to be realized. There is no introduction. There is no meditation. Since it is taught to be beyond view and meditation, it is called beyond realization and non-realization. The Khungchen says: The essence is exhausted by examination and investigation. This is the path of unobstructed, direct placement, without adulteration. It is invisible, incomparable, and the substance of all wisdom. Furthermore, the Thallgyur says: Liberation is only a term. Whose dharma is realization and non-realization? To whom does liberation refer? For whom is entry into the three realms possible? This is the nature of reality that is free from the extremes of existence. To repeat, not relying on the key of skillful means and wisdom: Not relying on the distinctions of skillful means as symbols, the mind of a fool does not want to realize the inexpressible. Ati shows the meaning as inseparable, which is a key that is difficult for lower beings to understand. In the lower vehicles, it is believed that the meaning of mind cannot be seen without relying on one's own methods, such as channels, winds, drops, and the two accumulations. Here, the greatness of Ati is that it is realized directly, nakedly, and openly without relying on anything. Since the nature of awareness has never been separated even for a moment, the terms realization and seeing are only names. The Khungchen says: Blocking the breath and closing the eyes binds one's own mind. Without artificiality, without dependence, without a basis, adjusting the body, clarity, rest, and appearance also bind. Without bias, without division, the mind
Tibetan
མེད་པར། །ཡིད་དཔྱོད་སྤྲོས་དང་བཅས་པས་གནས་ལུགས་འཆིང༌། །ཡེ་གྲོལ་བྱ་བྲལ་སོར་གཞག་གདེང་མེད་པར། །ཞེ་འདོད་ཉམས་དང་བཅས་པས་རྟོགས་པ་འཆིང༌། །མ་བཙལ་རང་སར་གཞག་པའི་གནད་མེད་པར། །རྒྱུ་འབྲས་ལུང་ལ་ལྟོས་པས་རིག་པ་འཆིང༌། །ཞེས་སོ། །བསམ་འདས་མཐའ་མེད་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རྫོགས་ཆེན་ཡེ་གདལ་གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ལ། །ཐུག་པ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་བླུན་པོའི་བློ། །ཨ་ཏིས་མུ་མེད་ཆིག་ཆོད་བསྟན་པ་དེ། །འོག་མའི་བློ་ཡུལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །ཐེག་པ་འོག་མ་དང་སེམས་ཀློང་ཁ་ཅིག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མཐའ་དབུས་དང་གཏིང་མཐའ་མེད་པས་རིག་ཡུལ་ལས་འདས་སོ་ཞེས། སྟོང་འབྱམས་མུ་མེད་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལས། འདིར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆིག་ཆོད་རྗེན་པར་བསྟན་པས། སེམས་དང་བློ་དང་དམིགས་ཡུལ་དུ་མེད་ལ། སོ་སོ་རང་གི་རིག་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་ནི༑ སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ལྟ་བ་མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་དང༌། །སྒོམ་པ་མ་བཅོས་གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད། །སྤྱོད་པ་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ལྷུག་པ་ཉིད། །འབྲས་བུ་མ་བཅོས་རང་སྣང་རིག་པའི་ངང༌། །དམ་ཚིག་མ་བཅོས་མ་ཡེངས་ཆོས་ཉིད་ངང༌། །དབང་རྣམས་མ་བཅོས་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང༌། །དད་པ་མ་བཅོས་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ཀློང༌། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དབང་པོ་རབ་མཆོག་འདི། །བདེ་ཆེན་ས་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་མཚན་གོ་བཟློག་པས། །འབྲས་བུ་རེ་དོགས་ཆོད་དེ་མཁའ་དང་མཉམ། །ཡངས་སོ་ཆེའོ་མཁའ་མཉམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། །སྤངས་ཐོབ་མེད་དོ་ཐིག་ལེ་གཅིག་གི་ཀློང༌། །ཡེ་ནས་གྲོལ་ལོ་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད། །རྣལ་འབྱོར་མཁའ་མཉམ་བྱ་བྲལ་ལམ་དུ་བདེ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་རིག་པ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གི་ངང་ལས་ཤར་ནས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་སུ་ལུགས་སུ་འཇུག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་དག་གོ་བཟློག་སྟེ་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་སར་དེད་པས་རིག་པར་ཕུ་ཐག་འཁྲུས་ནས། འཁོར་འདས་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་རྟོགས་དུས་ཡར་སངས་རྒྱས་ལ་རེ་བ་མེད་དེ་རིག་པ་ཉིད་ལས་ཤར་བ་མ་གཏོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལོགས་ན་མེད་པར་ཐག་ཆོད། མར་འཁོར་བར་ལྷུང་གིས་དོགས་པ་མེད་དེ་རྩ་བ་རིག་པ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད། རིག་པ་ཉིད་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་པས་ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་པ་ཆེ
Chinese
若无，以意识戏论束缚住处，若无本自解脱、无为安住之定解，以贪欲烦恼束缚住证悟，若无不寻自住之要诀，以因果经论束缚住觉性。如是。于离思绝待、无边无际之外重叠安立者，大圆满本净深广无边，说无止境乃愚者之念。阿底无际顿超之教法，乃下根之人无法领悟之要诀。下乘及某些心部认为大圆满之义乃无边无际，超越觉性之境，将空性、广大、无际执为一体。然此处觉性通透、顿超、赤裸显现，无有心、意及对境，各自于自觉之境中见之，乃以分别心与智慧之要诀而证悟。如《普贤王如来心镜》云：见解不作意，本智通透彻，修持不作意，明然无执著，行为不作意，任运自成办，果不作意，自显觉性中，誓言不作意，不散法性中，诸根不作意，觉性威力也，信心不作意，不变虚空界，如是证悟之殊胜根，于大乐地中，不动而安住。如是。于觉性明点唯一法身赤裸重叠安立者，于一明点上，因由颠倒故，果位希冀断，彼与虚空等。宽广甚大，与虚空等同之诸佛心，无有断证，一明点之界中，本自解脱也，无有证与未证，瑜伽士与虚空等，无为道中乐。轮回涅槃之诸法，根本皆从觉性明点唯一之体性中显现，将显有情器世间种种显现之缘起，反转追溯其最初从何处生起，于觉性中穷尽，证悟轮回涅槃乃觉性之幻化时，不需向上希求佛陀，因除觉性之外无有他佛而断定。亦不需向下畏惧堕入轮回，因除根本觉性无谬之显现外别无他物而断定。觉性自性不可捉摸，如虚空般证悟故，任运广大也。
English
Without, with mind and thought, the nature is bound. Without confidence in original liberation, non-action, and leaving it as it is, understanding is bound by desire and experience. Without the key of not seeking and leaving it in its own place, the mind is bound by relying on cause and effect scriptures. So it is. To repeat the inconceivable, the limitless, and the transcendent: The Great Perfection, the original expanse, is without depth or limit. To say there is no end is the mind of a fool. The Ati, the limitless, the decisive teaching, is the key that the lower minds cannot comprehend. Some of the lower vehicles and mind classes consider the essence of the Great Perfection to be without beginning or end, and beyond the realm of consciousness, considering emptiness, vastness, and limitlessness as one. But here, consciousness is shown to be transparent, decisive, and naked. There is no mind, thought, or object. Seeing each in its own realm of consciousness is realized through the key of separating mind and wisdom. As it is said in the Mirror of the Mind of Kuntuzangpo: View, uncorrected, pristine wisdom is transparent. Meditation, uncorrected, is clear and without grasping. Action, uncorrected, is naturally spontaneous. Fruit, uncorrected, is the state of self-arising awareness. Samaya, uncorrected, is the state of non-distraction, the nature of reality. Powers, uncorrected, are the powers of the play of awareness. Faith, uncorrected, is the unchanging expanse of space. Thus, this supreme faculty of realization abides unshakably in the land of great bliss. So it is. To repeat the single bindu of awareness, the naked Dharmakaya: By reversing the reason for one bindu, the hope and fear of results are cut off, and it is equal to space. Vast and great is the mind of the Victorious Ones, equal to space. There is no abandonment or attainment in the realm of one bindu. It is originally liberated, there is no realization or non-realization. The yogi is happy on the path of non-action, equal to space. All the phenomena of samsara and nirvana arise from the nature of the single bindu of awareness. By reversing these interdependent connections, which lead to the various appearances of the world and its contents, and tracing them back to their origin, awareness is exhausted. When samsara and nirvana are realized as the magical display of awareness, there is no need to hope for enlightenment, because there is no Buddha apart from the arising of awareness itself. There is no fear of falling into samsara, because there is nothing other than the infallible appearance of the root awareness. Because awareness itself is unrecognizable, it is realized as being like space, and is naturally vast.