Tibetan
སེམས་དང་ཡིད་དུ་མ་གྲུབ་པས། །འགྱུ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པས། །འབྱུང་རྐྱེན་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །བྱ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་མེད་པས། །ཡུལ་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་མེད་པས། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁྲུལ་ཞེས་ཀ་ནས་དག་པ་ལ། །མ་འཁྲུལ་ཉིད་དུ་བཅོས་སུ་མེད། །མེད་སྣང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཆོས། །བྱས་བྱུང་རྟོག་པ་རང་འགགས་སོ། །འཁྲུལ་ནས་དམྀགས་པར་སྣང་བ་མིན། །རང་བཞིན་ཡེ་གདངས་མ་གཡོས་པས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་གོ །འཛིན་རྟོག་བྲལ་ནས་ཡེ་སངས་རྒྱས། །བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་དུས། ནང་འཛིན་པ་གཞི་མེད་རྟེན་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་སེམས་ལ་ཚུར་བལྟས་པས། །རྟེན་གཞི་མེད་པའི་རིག་པ་མིང་དང་བྲལ། །མཚོན་བརྗོད་མ་མཐོང་ལྟ་སྒོམ་ཁྲིགས་ཆགས་བུད། །ཕྱལ་པ་ལྷུག་པ་ཡངས་པ་ཕྱམ་གདལ་བ། །ཉམས་ལེན་མ་ཤེས་ཐུན་མཚམས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཡན་ཕྱམ་ཕྱམ་བར་མཚམས་བྲལ། །འདི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། རྟེན་མེད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་པ་ནི། དྲན་པ་རང་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀུན་གཞི་མེད་རྩ་བ་སུ་ལ་སྲིད། །སྲིད་བྲལ་འདོད་པ་མེད་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་བརྗོད་ལས་འདས། །བྱ་བྱེད་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཟད། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ང་མེད་བདག་མེད་གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཞེས་གནས་པ་ཙམ་དུའང་མེད། །མེད་ཕྱིར་སྟོང་པའི་སྣང་བ་ལ། །དྲན་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་ཟད་པའོ། །བྱས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བྱུང་བ་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །བྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །འཁོར་ས་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །བྱུང་ས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ནི་ཕྱོགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྟེ་འདི་ལྟར། ལུས་དང་ཡུལ་དང་སྣང་བའི་གཏད་མེད་པར། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ཡངས་མཉམ་པར་ཕྱམ་གདལ་བས། །ནང་གི་ཆོས་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད། །གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐ་སྙད་བ
Chinese
由于心和意没有成立，能动摇的错乱自然消失。由于细微和粗大两种垢染都不存在，产生的因缘错乱自然消失。由于能作和所作二者不存在，执取对境的错乱又在哪里存在呢？由于对境和根识二者不存在，能取和所取的错乱就不存在了。如是说。在《摧毁论》中说：所谓错乱，从根本上就是清净的，不可能改造为不乱的状态。无有显现，是见不到的法，造作产生的分别念自然止息。不是从错乱中显现为所缘，自性原始光明没有动摇，一切法平等一味。脱离能执和分别念，本来就是佛，不可能改造和转变。如是说。这样，由于了悟外境不存在，能取的法性如虚空般清净时，将内执的无根无依确立下来。瑜伽士清净的心向内观照时，无有根基的觉性脱离名言，无法指示言说，见修行次第消失，坦然放松，宽广舒展，不了解修习，没有座间和偏袒，一切都自由自在，坦坦荡荡，没有间隔。这样观照自己的心，就超越了本体和认识的边际，在无有依靠的虚空自性中醒悟。自性清净的觉性，是脱离有无边际的法身。在《摧毁论》中说：一切法无有根基，根本又在何处存在呢？脱离存在的无欲之心，自性不造作，超越言说，能作所作的错乱分别念止息。没有法，没有佛，也没有众生，无我，无自性，没有能取和所取，无法用语言表达，甚至连称为“心”的安住也不存在。因为不存在，所以在空性的显现中，忆念和意识的来源都消失了。在无为的法性中，没有生起是极稀奇的。在没有生起的法身中，没有来去是极稀奇的。在没有轮转之地的觉性中，没有生起之地的法性啊。如是说。了悟能取和所取二者无别的觉性，就是无有偏颇的任运成就大圆满，就像这样：身体、对境和显现没有执着，在广阔的虚空界中平等舒展，没有执着内在的法，对于什么了悟没有能取和所取的觉性，它的本体就被称为自生智慧。
English
Since mind and intellect are not established, the delusion of movement naturally ceases. Since the two stains of subtle and coarse do not exist, the delusion of arising conditions naturally ceases. Since the agent and the action do not exist, where does the delusion of grasping objects exist? Since the object and the senses do not exist, the delusion of grasper and grasped does not exist. Thus it is said. In the *Thal Gyur* (Refutation of Extremes), it says: "So-called delusion is pure from the very beginning, it cannot be transformed into non-delusion. Non-existent appearance is a dharma that cannot be seen, fabricated thoughts cease by themselves. It does not appear as an object from delusion, since the original radiance of self-nature has not moved, all dharmas are equally of one taste. Having abandoned grasping and thought, one is primordially enlightened, it cannot be altered or transformed." Thus it is said. Thus, when one realizes that external objects do not exist, and the nature of reality, free from grasping, is pure like the sky, establishing that the internal grasping is without foundation and support is as follows: When a yogi looks back at their pure mind, the awareness without a basis is free from names. It cannot be pointed out or expressed, and the stages of view, meditation, and conduct are abandoned. It is relaxed, open, and expansive. Without understanding practice, there are no session breaks or biases. Everything is free, open, and without boundaries. Thus, by looking at one's own mind, one transcends the limits of essence and recognition, and awakens in the self-nature of the unconditioned sky. The nature of self-purifying awareness is called Dharmakaya, which is free from the extremes of existence and non-existence. In the *Thal Gyur* (Refutation of Extremes), it says: "Where does the root of all dharmas, which have no basis, exist? The mind free from existence and desire, unconditioned by nature, transcends expression, and the deluded thoughts of agent and action cease. There is no dharma, no Buddha, and no sentient beings, no self, no ego, no grasper and no grasped. It cannot be expressed in words, and there is not even an abiding called 'mind.' Because it does not exist, the source of memory and consciousness is exhausted in the appearance of emptiness. In the uncreated nature of reality, it is very wonderful that there is no arising. In the Dharmakaya that has no arising, it is very wonderful that there is no going or coming. In the awareness that has no place of wandering, there is the nature of reality that has no place of arising." Thus it is said. The awareness that realizes the non-duality of grasper and grasped is the great spontaneously accomplished, unbiased state, like this: Without attachment to body, objects, and appearances, equally spread out in the vast expanse of the sky, there is no self-grasping as an internal dharma. The essence of the awareness that realizes that there is no grasper and grasped is called self-born wisdom.
Tibetan
ཏགས་ཀྱང༌། རང་རིག་རང་གསལ་ལོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ཕྱི་ནང་མེད་པས་ནང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། རང་གཞན་མེད་པས་རང་གི་རིག་པ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་ཡོད་མ་མྱོང་བས་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ཚོར་རིག་གི་ཡུལ་ན་མེད་པས་མྱོང་བ་གཉིས་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མེད་པས་རང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། གསལ་མི་གསལ་དུ་མེད་པས་རང་གསལ་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་མ་རིག་ལས་འདས་པས་རིག་པ་ཙམ་དུའང་གདགས་སུ་མེད་པ་འདི་ནི། མཐའ་བྲལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚོན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། ཆོས་སྐུ་དང༌། དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང༌། རིག་པ་རང་གསལ་རྗེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང༌། བརྡ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མིང་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ན་སེམས་ཙམ་པའི་རང་རིག་རང་གསལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མི་རྙེད་དོ། །འདིར་བློ་གྲོས་མ་སྦྱངས་ལ་འདི་པར་འདོད་པའི་མུ་ཅོར་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་རང་རིག་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྨྲ་བར་ཟད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་འཇལ་ཚུལ་ཕལ་ཆེར། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་དང་མཚུངས་པ་ལས། དབུ་མར་སྟོང་སྟོང་པོ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་རྩིས་གཞིར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིར་རིག་པ་ཀ་ནས་དག་པ་རྗེན་ཟང་ངེ་བ་མ་གྲུབ་ལ་མི་འགག་པ་ཙམ་དེ་ལ་གཞིར་བྱས་ནས། དེ་དང་དེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་རྣམས་མཐའ་གྲོལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་འཇལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དུ་མ་སྤངས་པས་ཐ་སྙད་བྲལ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་དག །རང་བཞིན་དག་པས་དོན་ཀུན་གྲུབ། །རང་བཞིན་དག་དང་གཞི་མ་དང༌། །འཁོར་དང་འདས་པའི་གཞི་མ་དང༌། །གསོག་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང༌། །ཡ་མ་བརླ་ཞེས་མཚོན་བརྗོད་བྲལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང༌། བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང༌། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་གདོས་བཅས་མིན། །དྲན་པའི་ཁུངས་འགགས་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག །སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་ཀ་དག་པས། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད།
Chinese
并且，不希望像瑜伽行唯识宗那样说“自知自明”。因为没有内外，所以没有成立为内心的心；因为没有自他，所以没有成立为仅仅是自我的觉性；因为从未有过能取所取，所以没有成立为脱离二者；因为不在感觉和觉知的境域中，所以没有成立为二者皆无；因为没有心和心所，所以没有成立为自我的心；因为没有明与不明，所以没有成立为自明。因为超离了觉与不觉，所以甚至不能安立为仅仅是觉性。这被称为“离边大圆满”。虽然用象征性的词语来表达，如自生智慧、菩提心、法身、本元任运大圆满、觉性自明赤裸等，但仅仅是为了便于理解而安立，应当证悟其为不可言说之大。如果不是这样，而是执着于名相的意义，就无法区分其与唯识宗的自知自明、能取所取二无的识。在这里，那些没有研习智慧，却想在此处胡说八道的人，因为将二者执为一体，所以只会傲慢地说“我们已经知道了这个自知”。按照自性大圆满的体系，大多数离边等的衡量方式与中观应成派相似。中观将空性、空性如同虚空作为计算的基础。而这里，将觉性从一开始就清净、赤裸、澄澈、不成立也不止息作为基础，然后从它以及它的状态中显现的诸法，都像虚空一样衡量为脱离边。如应成派所说：不舍弃众多，故无言说；一亦不成立，故自性清净；自性清净故，一切义皆成。自性清净与基，轮回与涅槃之基，积聚与精华皆无，呀嘛啦，不可表示。又说：无有作为故，自性空；所说止息故，无有边；烦恼已尽故，非有实体；忆念之源止息，本体明；明觉不思彼境之边；离言语，真实无词故；所依一切皆已尽。如《宝性论》所说：法界无有行与不行；虚空之性本初即清净；法身自性无有事物相。
English
Moreover, it is not desired to say "self-knowing, self-illuminating" like the Yogacara-cittamatrins. Because there is no inside or outside, it is not established as the mind within. Because there is no self or other, it is not established as merely one's own awareness. Because there has never been grasping and being grasped, it is not established as being separate from the two. Because it is not in the realm of feeling and awareness, it is not established as the absence of both experiences. Because there is no mind and mental events, it is not established as one's own mind. Because there is neither clarity nor non-clarity, it is not established as self-illuminating. Because it transcends awareness and non-awareness, it cannot even be designated as mere awareness. This is called "Great Perfection Beyond Extremes." Although it is expressed with symbolic terms such as self-arisen wisdom, bodhicitta, dharmakaya, spontaneously accomplished great expanse, and naked self-illuminating awareness, these are merely designations for the sake of understanding. One should realize it as the great inexpressible reality. If it is not understood in this way, but instead one clings to the meaning of the words, one will not find any difference between it and the self-knowing, self-illuminating, and the two-in-one-ness of grasper and grasped of the Cittamatra school. Here, those who have not trained their intelligence and want to babble about this, because they hold these two to be the same, they merely speak with manifest pride, saying, "We know this self-awareness!" According to the system of the Great Perfection of Naturalness, most of the ways of measuring freedom from extremes are similar to the Madhyamaka-prasangika. In Madhyamaka, emptiness, emptiness like the sky, is taken as the basis for calculation. Here, awareness, which is primordially pure, naked, clear, unestablished, and unceasing, is taken as the basis. Then, the dharmas that arise from it and its state are measured as being liberated from extremes, like the sky. As the Prasangika says: Because not abandoning the many, it is devoid of terms; Because one is not established, its nature is pure; Because its nature is pure, all meanings are accomplished. The pure nature and the ground, the ground of samsara and nirvana, accumulation and essence are without, Yama, it is beyond expression. And again: Because there is no action, its characteristics are empty; Because the object of expression has ceased, it does not abide in extremes; Because defilements are exhausted, it is not substantial; The source of memory has ceased, the essence is clear; Clear awareness does not conceive the limits of objects; Because it is beyond sound, it is true and without words; All dependencies are exhausted. As the Ornament of Precious Jewels says: In the realm of dharma, there is no practice or non-practice; Because the nature of space is primordially pure; The dharmakaya itself has no characteristics of things.