Tibetan
མེད་པར་གྲོལ། །ཡང་དག་ཡེ་གྲོལ་དམིགས་བསམ་འདས་པར་གྲོལ། །ཡང་དག་མིན་གྲོལ་ཕྱོགས་བསམ་འདས་པར་གྲོལ། །ལས་རྣམས་ཡེ་གྲོལ་གོས་པ་མེད་པར་གྲོལ། །ཉོན་མོངས་ཡེ་གྲོལ་འཆིང་གྲོལ་མེད་པར་གྲོལ། །བག་ཆགས་ཡེ་གྲོལ་རྟེན་གཞི་མེད་པར་གྲོལ། །རྣམ་སྨིན་ཡེ་གྲོལ་མྱོང་གཞི་མེད་པར་གྲོལ། །རིག་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པས་ཀུན་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཀུན་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། གཅིག་པུ་རྟོགས་པས་གྲོལ་བའི་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་རྡབ་མ་འཆོར་ན། སྒྱུ་མའི་དམག་གིས་གཡང་སར་བསྐྱུར་བ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ཏེ། མ་རྟོགས་ན་གཡང་སར་འཆོར་བ་སྔོན་ཡངས་པ་ཅན་དུ་སྒྱུ་མའི་དམག་གཡང་ཁར་སྤྲུལ་པ་ལ། མ་ཤེས་པས་སྔངས་ཏེ་བྲོས་པས་གཡང་དུ་འཆོར་ལ། མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དག་བདེ་བདལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཉེ་ཞོ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་སྣང་བ་དང་མེད་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྟོང་པ་ཞེས་པའང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་སྟོང་ལྟར་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དང༌། རྟག་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུན་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། ཆད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་ལ་ཆ་མེད་དུ་འཛིན་པའང་མེད་དེ། དུས་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཐར་ལམ་དགེ་བ་དང༌། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་ལམ་མི་དགེ་བ་གཉིས་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང༌། བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་དག་པས་དོན་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། དེ་དག་སེམས་ལ་ཡོད་ན་བྱུང་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟགས་པས་རྟེན་སེམས་དང་བརྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྙེད་པས་མེད་པར་ངེས་ལ༑ ལུས་ལ་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་གཞིག་ཅིང་དཔྱད་པས་རྟེན་ལུས་དང༌།བརྟེན་པ་རྣམ་སྨིན་མི་རྙེད་དེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་དང༌། རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གཞི་ནས་འདོད་པ་མི་སྲིད་སེམས་འདི་ལ། །རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་གཞི་མེད་སུ་ལ་བརྟེན། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་རྟེན་བྲལ་ལྟར། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་མེད་བག་ཆགས་རྟེན་མི་སྲིད། །ཅེས་སོ། །ལམ་དང་གཉེན་པོའི་འཆིང་ཞེན་ལས་འདས་པ་ནི། གཉེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་སྤང་བྱ་མེད་པར་གྲོལ། །སྤང་བླང་གཉིས་མེད་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པར་གྲོལ། །གྲོལ་བ་ཡེ་གྲོལ་བཅིངས་པ་མེད་པར་གྲོལ། །མ་གྲོལ་ཡེ་གྲོལ་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པར་གྲོལ། །གློད་པ་ཡེ་གྲོལ་གློད་རྒྱུ་མེད་པར་གྲོལ། ཅོག་གཞག་ཡེ་གྲོལ་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པར་གྲོལ། །གཉེན་པོ་ནི་སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ལས་འདིར་སྤང་བྱའི་འཁོར་བ་མེད་པས་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལམ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་ཀ་སེམས་ལ་འདོགས་པ་ལས་སེམས་ངོ་བོ་མེད་པས་དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དང༌། གྲོལ་བ་ནི་བཅིངས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་མ་བཅིངས་པ་ལ་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཆོས་ཡིན་ཕན་ཆད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། གློད་པ་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཏེ་གློད་རྒྱུ་གཞི་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཅོག་གཞག་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཏེ་གཞག་པ་དང་འཇོག་བྱེད་དང་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་དགོངས་དོན་ལྟ་བ་ནི། །དགེ་སྡིག་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། །ཡིན་མིན་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །རྫོགས་དང་མ་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་འདས། །གཟུང་འཛིན་ཞེན་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། །མཚན་མའི་མིང་ཚིག་མཐའ་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །གནད་ངེས་པའི་འགག་བསྡུ་བ་ནི། མདོར་ན་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། །མི་སྣང་མི་སྲིད་ཆོས་ལས་འདས་སོ་ཅོག །ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་ཟིན་པས། །ད་གཟོད་འབད་པས་སུས་ཀྱང་འགྲོལ་མི་དགོས། །བློའི་ཡུལ་རུང་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། མི་སྣང་ཞིང་མི་སྲིད་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་སྟོང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་ཟིན་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པས་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་མི་དགོས་པ་ནི་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་མི་དགོས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་འཐད་པ་དགོད་པ་ཡང་འདི་ལྟར་འབད་ཅིང་རྩོལ་བའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི༑ དེ་ལ་འབད་རྩོལ་བྱས་ཀྱང་དོན་མེད་པས། །མ་བྱེད་མ་བྱེད་རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་མ་བྱེད། །མ་བལྟ་མ་བལྟ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་མ་བལྟ། །མ་བསྒོམས་མ་བསྒོམས་བློ་ཡི་ཆོས་མ་བསྒོམས། །མ་དཔྱད་མ་དཔྱད་ཡུལ་སེམས་རྗེས་མ་དཔྱད།
Chinese
无有而解脱。真实本解脱，超越目标与思虑而解脱。非真实解脱，超越方所与思虑而解脱。诸业本解脱，无有沾染而解脱。烦恼本解脱，无有系缚解脱而解脱。习气本解脱，无有根基而解脱。异熟本解脱，无有感受之基而解脱。仅以证悟一法之自性而得一切解脱，此乃从未有过的法性。因此，仅证悟一法便能解脱是合理的。若自身不坠落，则幻化的军队不可能将你推下悬崖。若未证悟，则会坠入悬崖。在广阔的原野上，幻化的军队显现于悬崖边，因不识而惊慌逃窜，遂坠入悬崖。而识其体性者，则安然行进，毫无畏惧。正如是。 如是，所谓存在之事物法显现，与不存在之无事物法空性，亦如梦境之显空，超越有无之边。执持常有之事物为恒常之我，与执持断灭之自性为刹那之无分，皆不存在。因时间未成立，故恒常与刹那亦未成立。因本体未成立，故恒常与刹那亦未成立。真实之解脱道善法，与非真实之轮回道恶法，二者亦如梦境之自性般，无有自性，故于实义中未成立。所谓业与烦恼，以及异熟与习气，皆清净如幻化之八喻，故于实义中不可能存在。若彼等存在于心，则当以生、住、灭三者之自性进行观察，然则作为所依之心与所依之烦恼皆不可得，故可确定其不存在。若存在于身，则当分解至无分微尘并加以分析，然则作为所依之身与所依之异熟皆不可得。犹如虚空之花，无有生处与自体，故不可成立。如鹏鸟大王所言：从根本上说，此心中不可能有所希求。异熟与习气，无有根基，又依于何者？犹如虚空之花，无有生处，无所依凭。身与心无有住处，习气不可能有所依凭。如是。 超越道与对治之系缚执着，即是对治本解脱，无有可舍弃而解脱。舍与取二者皆无，于等同虚空之广阔中解脱。解脱本解
English
Liberated without existence. Truly primordially liberated, liberated beyond aims and thoughts. Untruly liberated, liberated beyond directions and thoughts. All actions are primordially liberated, liberated without being stained. Afflictions are primordially liberated, liberated without bonds or liberation. Latent impressions are primordially liberated, liberated without a basis. Maturation is primordially liberated, liberated without a basis for experiencing. Realizing the essence of one awareness liberates all, and that is the nature of never having experienced existence. Therefore, it is reasonable to be liberated by realizing the one alone. If you yourself do not fall, it is impossible for an army of illusion to throw you off a cliff. If you do not realize, you will fall off a cliff. In the vast open space, an army of illusion conjures up a cliff. Not knowing, you panic and run away, and fall into the cliff. Those who know the characteristics go happily and without hesitation, like that. Thus, the phenomena of existing things and the emptiness of non-existing things, like the appearance and emptiness of a dream, are beyond the extremes of existence and non-existence. Grasping the permanent, existing thing as an eternal self, and grasping the nature of impermanence as a momentary indivisible, are also non-existent. Because time is not established, continuity and momentariness are not established. Because essence is not established, continuity and momentariness are not established. The true path of liberation, virtue, and the untrue path of cyclic existence, non-virtue, are both like the nature of a dream, without inherent existence, and therefore not established in reality. Actions, afflictions, maturation, and latent impressions are purified as the eight similes of illusion, and therefore cannot exist in reality. If they exist in the mind, then by examining the nature of arising, abiding, and ceasing, the mind as the basis and the afflictions as the dependent are not found, so it is certain that they do not exist. If they exist in the body, then by breaking it down into indivisible particles and analyzing it, the body as the basis and the maturation as the dependent are not found. Like a flower in the sky, without a place of origin or its own essence, it is not established. As the Great Garuda said: From the beginning, desire is impossible in this mind. Maturation and latent impressions, without a basis, on what do they rely? Like a flower in the sky, without a place of origin, without support. The body and mind have no place to dwell, latent impressions cannot have a basis. So it is. Transcending the bonds and attachments of the path and the antidote is that the antidote is primordially liberated, liberated without anything to abandon. Abandoning and taking are both absent, liberated in the vastness equal to space. Liberation is primordially libe
Chinese
无缚而解脱。未解脱，本解脱，无缚解脱而解脱。放下本解脱，无所放而解脱。置放本解脱，无所置而解脱。对治是依赖于所断之法，但此处没有所断之轮回，因此没有断除它的对治道。所断和对治都执着于心，但心无自性，因此二者皆无。解脱是依赖于束缚，但未束缚则无解脱之理。若有所谓未解脱，凡是法皆遍及无自性，因此无缚解脱。放下本自解脱，无所放之基础。置放本自解脱，因为从未有过放置者、放置之行为和放置之物。本自无二之如是性。如《功圆》中说：大圆满之见，不落善恶之边，超越是非之二边，圆满与不圆满无二。大圆满觉性之体性，无迷与不迷。又如《自显》中说：完全超越分别之境，从能取所取执着之边解脱，超越相之名言边。要点之扼要归纳：总而言之，显现和存在之诸法，以及不显现不存在超越法者，一切本自于法界中解脱，如今不必由任何人努力解脱。所有心识之境，显现存在之诸法，以及不显现不存在者，暂时是未成为此岸所见心识之境的涅槃，胜义中非心识之行境。如是说，总而言之，轮回涅槃之诸法，一切皆是本空，超越思议言说，已于原始法界中解脱，因为无自性，所以不必努力再次解脱，因为是本解脱。如《中观》中说：本自解脱故，不必再次解脱。确立这些道理也如同这样，努力和勤奋没有意义，因为即使努力也没有意义。不要做，不要做，不要努力和修行。不要看，不要看，不要看心之法。不要修，不要修，不要修心之法。不要观察，不要观察，不要观察境心之后。
English
Liberated without being bound. Not liberated, primordially liberated, liberated without bondage or liberation. Letting go, primordially liberated, liberated without anything to let go of. Placing, primordially liberated, liberated without anything to place. Antidote depends on what is to be abandoned, but here there is no samsara to be abandoned, so there is no path as an antidote to abandon it. Both what is to be abandoned and the antidote are attached to the mind, but the mind has no essence, so both are nonexistent. Liberation depends on bondage, but without bondage, there is no reason for liberation. If there is something called not liberated, then all phenomena are pervaded by the lack of inherent existence, so there is no bondage or liberation. Letting go is primordially liberated, with no basis for letting go. Placing is primordially liberated, because there has never been a placer, an act of placing, or something to place. The suchness that is primordially non-dual. As it says in 'Completion of Skill': The view of the Great Perfection's intent is not falling to the side of good or evil, transcending the extremes of yes and no, there is no duality of complete and incomplete. In the nature of the Great Perfection's awareness, there is no delusion or non-delusion. And as it says in 'Self-Arisen': Completely beyond the realm of thought, liberated from the extremes of grasping and fixation, transcending the extremes of signs, names, and words. The essential points are summarized as follows: In short, all phenomena that appear and exist, and all that does not appear or exist, that transcends phenomena, are all primordially liberated in the expanse. Now, no one needs to strive to liberate them. All phenomena of appearance and existence that are within the realm of the mind, and what does not appear and does not exist, are temporarily nirvana that has not become the object of the mind seen on this shore, and in ultimate truth, it is not the object of the mind's activity. As it is said, in short, all phenomena of samsara and nirvana are primordially empty, beyond thought and expression, and are liberated in the primordial expanse. Because they are without inherent existence, there is no need to strive to liberate them again, because they are primordially liberated. As it says in 'Consequence': Because it is primordially liberated, there is no need to liberate again. Establishing these reasons is also like this, there is no point in striving and making effort, because even if you strive, it is meaningless. Do not do, do not do, do not strive and practice. Do not look, do not look, do not look at the phenomena of the mind. Do not meditate, do not meditate, do not meditate on the phenomena of the mind. Do not examine, do not examine, do not examine after the object and mind.