Tibetan
་མྱང་འདས་སུ་གྲོལ་བའི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། གཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་གུད་དུ་བཅད་པ་མིན། །མདོར་ན་ལུས་ངག་རང་སོ་ལ། །ཡིད་འབྱུང་ཆ་རྣམས་ཕྱིར་མ་ཤོར། །དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་དྲུག་ལ་ཡང༌། །ཤེས་བཞིན་དཔྱོད་པའི་སེམས་མ་འགྱུས། །རང་སྣང་མི་རྟོག་ཆེན་པོ་ལ། །གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཉམས་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིས་གཏི་མུག་ཆོས་ཉིད་དུ་དག་པ་ཡང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སུས་བསྒོམས་པ། །འདིས་ནི་གཏི་མུག་ལམ་དུ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནམ་གཟེར་ནི། །དེ་ལྟར་འདོད་དང་མི་འདོད་བར་མའི་སེམས། །དུག་གསུམ་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་ཏོ་ཅོག །དབྱིངས་ལས་བྱུང་ཞིང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་དུ་ཤར། །དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་གཡོས་པ་འགའ་མེད་པས། །གཟེག་དང་བཅོས་བསྒྱུར་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར། །དབྱིངས་ཉིད་ངོས་གཟུང་ངང་དེར་བཞག་མ་ཐག །རང་ཞི་རང་ཡལ་རང་གྲོལ་འགྲོ་བ་གནད། །འཁོར་འདས་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པས་གཞི་མེད་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་ཙམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཡོད་མ་མྱོང༌། རྟེན་པའི་ས་མེད། བྱུང་བའི་རྩ་བ་མེད་པས་རང་བཞིན་དུ་ཅོག་གཞག་གཅིག་གིས་རྒྱ་གྲོལ་ལ་འགྲོ་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་དུ་ངོས་ཟིན་དུས། ཉོན་མོངས་རྣམས་རང་ས་རང་སར་སངས་ནས་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་རྒྱ་མདུད་ཀྱི་ཕུར་པ་བཏོན་པས་དོ་ཐག་རང་སར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ན་སྤངས་ཀྱང་མི་སྤོང་སྟེ་ལུས་དང་གྲིབ་མ་ལྟར་རང་འཁོར། སྦྱངས་ཀྱང་མི་སྦྱོང་སྟེ་ཤེལ་ལ་དཀར་པོ་སྦྱངས་པས་མི་སྦྱོང་བ་ལྟར་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱང་བྱ་ལས་ཐ་མི་དད། བསྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་གཡུ་ཁ་དོག་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་འགྱུར། རང་ཞིར་བཏང་བས་ཞིར་མི་བཏུབ་སྟེ་གཏོང་མཁན་རྟོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། གཉེན་པོས་གྲོལ་དུ་མི་ནུས་ཏེ་ཆུ་དྭངས་པར་འདོད་ནས་དབྱུག་པས་རྙོག་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་ཉིད་སྤང་བྱ་དང་བྱེད་པ་མཚུངས། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་མལ་བླུན་པོའི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པས་འཁོར་བ་ལས་འདའ་མི་ནུས་པ་ཉིད། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་སྤོང་བ་ལགས་སམ། སྦྱོང་བ་ལགས་སམ། སྒྱུར་བ་ལགས་སམ། རང་ཞིར་གཏོང་བ་ལགས་སམ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་གཉེན་པོ་རེ་རེས་འདུལ་བ་ལགས་སམ། དེ་ཉིད་རང་ལུགས་སུ་འཇོག་པ་ལགས་སམ། དེ་ཉིད་རང་ཆོས་ཉིད་ལགས་སམ། དེ་དག་རྣམས་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ལགས་སམ། སྟོན་པས་གསུང་དུ་གསོལ།
Chinese
被称为解脱于涅槃之时。在《空六法》中说：睡眠也不应舍弃，不是用心来隔断。总之，身语各自安住，意念产生的各种念头不要外散。对于六种感官的对境，保持觉知，不要让审视的心动摇。在自显现的无念大境界中，生起光明而无念的体验。如是说。这也能清净愚痴为法性。在《他空见》中说：谁修习睡眠瑜伽，此人将愚痴转化为道。如是说。烦恼自解脱的霹雳是：如此这般，对于想要和不想要之间的心，从三毒的力量中显现嬉戏。从法界中生起，在法界的自性中显现。除了法界之外，没有丝毫动摇，因此，不要做任何挑剔和改造。就在认识法界本身的那一刻，安住于那个状态，自然寂静，自然消散，自然解脱是关键。轮回和涅槃没有超出法界的自性，仅仅是无根空性的自性。烦恼也从未存在过，没有依赖的基础，没有产生的根源，因此，自然而然地，一个“且”字就能解脱。当彻底认识到觉性的自性时，烦恼各自在自己的位置上清醒，然后自然解脱，就像拔出绳结的木桩，绳索自然松开一样。如果不是这样理解，即使断除也无法断除，就像身体和影子一样，自己缠绕自己。即使净化也无法净化，就像用白色净化水晶，无法净化一样，净化者和被净化者没有差别。即使转变也无法转变，就像玉的颜色不会改变一样，心无法改变心。即使放下也无法平息，因为放下者不是别的，正是分别念。无法用对治来解脱，就像想要澄清水，却用棍子搅浑一样，对治本身与所断除之物和能断除之物相同。烦恼本身也不是法性，因为它与普通愚人的意识没有区别，因此无法从轮回中解脱。在《日月和合经》中说：那些烦恼是断除吗？是净化吗？是转变吗？是任其自然平息吗？对于那些烦恼，是否用各自的对治来调伏？是否将它们安住在自己的本性中？它们本身就是法性吗？那些烦恼是自己解脱自己吗？请世尊开示。
English
It is called the time of liberation into Nirvana. In the "Six Spaces" it says: Sleep should not be abandoned either, it is not separated by the mind. In short, body and speech each remain in their own state, and the various aspects of mental arising should not be scattered outwards. Even for the six objects of the senses, maintain awareness, and do not let the mind of discernment waver. In the great self-appearing non-conceptual state, the experience of clarity and non-conceptuality arises. So it is said. This also purifies delusion into Dharmata. In the "Madhyamaka" it says: Whoever meditates on the yoga of sleep, this person transforms delusion into the path. So it is said. The thunderbolt of self-liberation of afflictions is: Thus, for the mind between wanting and not wanting, it arises as a play from the power of the three poisons. It arises from the Dharmadhatu and appears in the nature of the Dharmadhatu. Since there is no movement apart from the Dharmadhatu, do not make any criticisms or modifications. As soon as you recognize the Dharmadhatu itself, and remain in that state, natural peace, natural dissolution, and natural liberation are key. Since Samsara and Nirvana do not move from the nature of the Dharmadhatu, it is merely the self-form of rootless emptiness. Afflictions have never existed, there is no basis for reliance, and no root from which they arise, so naturally, with a single "just so," liberation occurs. When the essence of awareness is thoroughly recognized, the afflictions awaken in their own places and then naturally liberate, just as when a peg of a knot is pulled out, the rope naturally loosens. If this is not understood, even if abandoned, it cannot be abandoned, like the body and shadow, it winds around itself. Even if purified, it cannot be purified, just as purifying crystal with white does not purify it, the purifier and the purified are not different. Even if transformed, it cannot be transformed, just as the color of jade does not change, the mind cannot change the mind. Even if let go, it cannot be pacified, because the one who lets go is none other than conceptual thought. It cannot be liberated by antidotes, just as wanting to clarify water but stirring it with a stick, the antidote itself is the same as what is to be abandoned and what abandons. Afflictions themselves are not Dharmata, because they are no different from the consciousness of ordinary fools, therefore they cannot transcend Samsara. In the "Sun and Moon Union Sutra" it says: Are those afflictions to be abandoned? Are they to be purified? Are they to be transformed? Are they to be allowed to naturally subside? For each of those, are they to be subdued by their respective antidotes? Are they to be placed in their own nature? Are they themselves Dharmata? Do those afflictions liberate themselves? Please, Teacher, speak.
Tibetan
དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་མ་ཉོན་ཅིག་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཚིག་དེ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་བཅིངས། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྒྲིབས་ན། །འདི་དག་རྣམས་ནི་སྤོང་བ་མིན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན། །དེ་ལས་དེ་ཉིད་རང་འབྱུང་བས། །སྤོང་བས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་སྦྱོང་བས་ཀྱང་ནི་མིན། །སྒྱུར་བས་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་མེད་སྙིང་པོ་མ་རྟོགས་པར། །ཤེལ་གྱི་བྲག་གམ་གཡུ་རྡོ་བཞིན། །སྦྱང་ཞིང་སྒྱུར་བར་ནུས་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གནས་དག་ཏུ༑ ༑རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ཡིས་ནི་བརྟག །དེ་བཞིན་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །མངོན་སུམ་ལྷག་མཐོང་མ་ཤེས་པར། །རི་རབ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །སུས་ཀྱང་གཞིག་པར་ནུས་པ་མིན། །གཉེན་པོ་ཡིས་ནི་གྲོལ་བ་མིན། །མ་བཙལ་རང་དག་མ་ཤེས་པར། །རྙོག་མ་སངས་འདོད་ཆུ་རྙོག་བཞིན། །ཕྱི་ཕྱིར་སངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རང་ཡང་ཆོས་ཉིད་མིན། །རང་སྣང་ལྷུག་པ་མ་ཤེས་པར། །ཐ་མལ་བླུན་པོའི་སྣང་བ་བཞིན། །མངོན་ཞེན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འབད་ཀྱང་དག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད། འདིར་རང་རིག་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པའི་གནད་ལས་མ་སྤངས་དབྱིངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འབད་བཅས་རང་གཞག་གི་སྣང་བ་ཐོད་རྒལ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་ལ། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་རིག་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཟང་ཀར་རྟོགས་པས་གྲོལ་ལོ། །དེའང་རིག་པ་ཟང་ཀས་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་ཉིད་སྐྱེ་གྲོལ་དུ་གྲོལ་བའི་གནད་ནི་རིག་པ་ཟང་ཀར་རྟོགས་པའི་ངང་མ་བརྗེད་པ་ལ་ཐུག་པས་རིག་པས་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་འདྲ་མོ་ཞིག་སྣང་ཡང་དོན་ལ་དེ་ལྟར་མིན་ནོ། །ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་མ་ཐུབ་པ་ཡང་ཉོན་ཅིག །འདི་དག་བློ་རིམ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །འབད་བཅས་རྣམས་དང་འབད་མེད་དོ། །འབད་བཅས་རྣམས་ནི་རང་སར་གཞག །སྣང་བ་གོམས་པའི་ཚད་རྣམས་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ཉིད། །ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་རང་ཤར་ཚེ། །རྐྱེན་དེས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དེ་དག་སྐྱེ་འགྱུར་ཡང༌། །རང་གཞག་རང་ས་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྣང་བའོ། །འབད་མེད་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་གིས་རང་གྲོལ་རང་ཉིད་ལ། །རང་ཀ་མ་ནི་རང་གྲོལ་བས། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཤེགས་པ་དང༌། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་
Chinese
此后，金刚持开示说： 奇哉谛听，大雄能仁谛听！ 我所宣说的这些语词， 存在于一切有情的心续中， 这些束缚着轮回。 如果遮蔽了伟大的安乐， 这些就不是要舍弃的。 如果没有如实证悟， 瑜伽就像身体和影子一样。 从此，它自然生起， 不是以舍弃来舍弃的。 同样，也不是以净化来净化。 也不是以改变来改变。 如果没有证悟不变的精髓， 就像水晶岩石或绿松石一样， 不能被净化和改变。 以自性清净的处所， 由具瑜伽者来观察。 同样，也不是寂静本身。 如果没有了知现量胜观， 就像须弥山王一样， 任何人都无法摧毁。 不是以对治来解脱。 如果没有了知不寻自净， 就像想要澄清的浑浊水一样， 向外澄清是不可能的。 它本身也不是法性。 如果没有了知自显任运， 就像凡夫愚人的显现一样， 执着不会止息。 如此宣说。 对此，其他乘以勤奋也无法清净的， 在此，从自明赤裸觉悟的要点，不舍弃而于法界中清净。 也就是，以勤作安住自位的显现，修习妥噶而解脱。 以无勤自然解脱的觉性，彻却赤裸觉悟而解脱。 此外，觉性赤裸并不能解脱烦恼， 而是烦恼本身以其自身而解脱，就像蛇结一样。 烦恼自身于生起解脱中解脱的要点在于，不忘觉性赤裸觉悟之状态，因此，虽然显现为觉性解脱烦恼，但实际上并非如此。」 又，彼续中云： 奇哉，能仁亦谛听！ 这些是两种智慧次第， 即勤作和无勤。 勤作是安住于自位， 以串习显现的程度， 当智慧清净的显现， 于内外一切处自然生起时， 不是由因缘所生。 无论何时生起变化， 也在自安住自位中解脱。 因此，瑜伽是显现。 无勤是这样的： 自己解脱自己， 在自己之中， 自性本来就是自解脱， 就像铁与铁相遇， 石头与石头
English
Then, Vajradhara spoke: Listen, great sage, listen! These words that I have taught, Reside in the minds of all sentient beings, These bind them to samsara. If they obscure great bliss, These are not to be abandoned. If one does not realize suchness, Yoga is like body and shadow. From that, that itself arises naturally, It is not abandoned by abandoning. Likewise, it is not purified by purifying. Nor is it changed by changing. Without realizing the unchanging essence, Like a crystal rock or a turquoise stone, It cannot be purified or changed. In places that are naturally pure, It is examined by those who possess yoga. Likewise, it is not peace itself. Without knowing manifest insight, Like Mount Meru, the king of mountains, No one can destroy it. It is not liberated by antidotes. Without knowing self-purification without seeking, Like muddy water desiring to be clear, It is not possible to clear it outwardly. That itself is not the nature of phenomena. Without knowing spontaneous manifestation, Like the appearance of ordinary fools, Attachment does not cease. Thus it was said. Therefore, what cannot be purified by effort in other vehicles, Here, from the key point of realizing self-awareness nakedly, it is purified in the expanse without abandoning. That is, by meditating on the appearance of effortful self-placement, one is liberated through Tögal. One is liberated by realizing the self-liberated awareness of effortless self-liberation, Trekchö nakedly. Furthermore, awareness nakedly does not liberate afflictions, but the afflictions themselves are liberated by themselves, like a snake's knot. The key point of afflictions themselves being liberated in arising and liberation lies in not forgetting the state of awareness nakedly realized, so although it appears that awareness liberates afflictions, in reality it is not so." Also, from that same tantra: Listen, O Sage! These are two stages of mind, Namely, effortful and effortless. The effortful are those who remain in their own place, Through the measure of familiarizing with appearances, When the appearance of pure wisdom, Arises spontaneously in all places, inside and out, It is not born from conditions. As long as those arise and change, They are also liberated in their own self-abiding place. Therefore, yoga is appearance. The effortless are like this: Self-liberation by oneself, In oneself, The self-nature is self-liberated, Like iron meeting iron, Stone with stone