Tibetan
ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་དབྱིངས་འོད་གསལ་པའི་རིགས་དེ་འགྲོ་བ་བཟང་ངན། ཉན་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་གོང་འོག་བཟང་ངན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་དུས་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་དང་བྲི་བསྣན་མེད་པར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རྫ་སྣོད་དང༌། ཤིང་སྣོད་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་བཟང་ངན་དུ་སྣང་ཡང༌། སྣོད་དེ་དག་གི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་རྟོག་མེད་བདག་ཉིད་ཅན། །ནམ་མཁའ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སོང་ལྟར། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མེད་དབྱིངས། །དེ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད། །དེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་དང༌། །ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་ཁྱབ་པ་སྟེ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དམན་པ་དང༌། །བར་མ་མཆོག་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཅེས་སོ། །བཟང་ངན་ལྟར་སྣང་བ་ནི་དྲི་མ་ལས་གྲོལ་མ་གྲོལ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ༑ སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོས་བསྒྲིབས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང༌། ཡོན་ཏན་ཆ་ཤས་ཙམ་ལས་མེད་པ་ལས། དྲི་མ་བསྲབས་པ་ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་ཡོན་ཏན་འཕགས་པ་དང༌། དེ་དག་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་ས་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་ལས་གོང་མར་གྱུར་པ་ས་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཕགས་པར་སྣང་བ་དང༌། དེ་བས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པར་སྣང་བའོ། །ཚུལ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་དེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རེ་ཞིག་ངལ་གསོ་བ་ཙམ་ལས་མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་པར་མི་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །དེ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཕྱིར་ཉི་དང་ཟེར་བཞིན་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་པས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། དེས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མི་ཐོབ་སྟེ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་སྤངས་ནས་ནི། །ཉི་མ་བལྟ་བར་མི་ནུས་བཞིན། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དཔེ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཔེ་དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། དེའི་ཆོས་མཚུངས་སྦྱར་བ། སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་བཀའ་ཐ་མ་ལས་གསུངས་པ་ཡང་དག་ངེས་པ་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་བཀྲོལ་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟོད་པར། ཇི་ལྟར་འོ་མ་དང་འདྲེས་པས། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་མི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་དང་འདྲེས་པས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ༌༑ ༑ཇི་ལྟར་འོ་མ་རྣམས་སྦྱངས་པས། །མར་གྱི་སྙིང་པོ་དྲི་མེད་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་
Chinese
的差别。 如此完整地讲述它的分类。 如是。 其中的界光明之种姓，对于众生好坏、声闻缘觉佛等圣者上下好坏的一切显现，在住处、时间、本体上没有好坏和增减地存在着。 例如，陶器、木器、珍宝器等显现为不同好坏，但这些器皿内的虚空没有好坏一样。 如《宝性论》云：“如是无分别自性，如虚空普遍随行，心之自性无垢界，如是普遍行。” 这是总的体性决定，功德究竟周遍。 “形相卑劣与，中等胜妙如虚空。” 如是说。 显现为好坏，是解脱与未解脱垢染的差别。 被巨大无明黑暗遮蔽的凡夫，也只有少许功德部分。 垢染减少的声闻缘觉阿罗汉是功德圣者。 那些也未舍弃一切无知的地，成为更上的登地菩萨们显现为圣者。 相比之下，远离一切障碍的佛陀显现为圣者。 若依此理，声闻缘觉的阿罗汉只是暂时从轮回痛苦中得到休息，不认为是涅槃的体性。 如彼论云：“何以故彼法身如来，彼是圣者之谛胜义涅槃，是故如日与光芒功德无别故，唯除佛陀无有涅槃。” 又说：“是故未得佛陀前，不得涅槃，离光与光芒，如不能见太阳。” 如是说。 第三，从比喻和意义的角度进行分类，有三种：极度区分比喻和意义，结合其相同之处，揭示其本质。 第一，在最后教言中所说的正确确定意义的论典中阐述，在《法界赞》中说：“如是与乳混合故，不见酥油之精华，如是与烦恼混合故，亦不见法界。 如是炼净诸乳故，酥油精华成无垢，如是烦恼
English
of the distinctions. Thus, the divisions of it are completely explained. That is, the essence of the luminous realm, for all appearances of beings, good and bad, Hearers, Solitary Realizers, Buddhas, and so forth, noble ones, high and low, good and bad, in terms of place, time, and essence, there is no good or bad, no decrease or increase. For example, pottery vessels, wooden vessels, jewel vessels, and so forth, appear as different and of varying quality, but the space inside those vessels has no good or bad. As it says in the Uttaratantra: "Just as the nature of non-conceptualization, like space, pervades everywhere, so too, the nature of mind, the immaculate realm, likewise goes everywhere." This is the determination of the general characteristic, and the ultimate quality is all-pervasive. "Inferior in form, intermediate and supreme, like space." So it is said. The appearance of good and bad is the difference between being freed from impurities and not being freed. Ordinary beings are obscured by the great darkness of obscuration, and have only a partial amount of qualities. Those who have thinned their impurities, the Arhats of Hearers and Solitary Realizers, are noble ones with qualities. And those who have not abandoned all the grounds of unknowing, those heroes of mind who have attained the grounds and become superior, appear as noble ones. And compared to that, the Buddhas who are free from all obscurations appear as noble ones. According to this principle, the Arhats of Hearers and Solitary Realizers are not considered to be of the nature of Nirvana, but only to rest for a while from the suffering of samsara. As it says in that very text: "Because that Dharmakaya is the Thus-Gone One, that is the ultimate Nirvana, the truth of the noble ones. Therefore, like the sun and its rays, qualities are inseparable, so there is no Nirvana apart from the Buddhas themselves." And: "Therefore, until Buddhahood is attained, Nirvana is not attained. Just as one cannot look at the sun after abandoning light and rays." So it is said. Third, there are three divisions from the perspective of example and meaning: clearly distinguishing example and meaning, combining their similar qualities, and revealing the nature of the essence. First, as explained in the treatises of definitive meaning spoken in the final testament, in the Praise of the Dharmadhatu: "Just as when mixed with milk, the essence of butter is not visible, so too, when mixed with afflictions, the Dharmadhatu is not seen. Just as when all the milk is purified, the essence of butter becomes immaculate, so too, afflictions.
Tibetan
རྣམས་སྦྱངས་པས། །ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་བུམ་ནང་ན། །ཅུང་ཞིག་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་བུམ་ནང་ན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཕྱོགས་ནི་གང་དང་གང་དག་ནས། །བུམ་པར་བུ་ག་བཏོད་གྱུར་པའི། །དེ་དང་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཉིད་ནས། །འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་ཏིང་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །བུམ་པ་དེ་ཉིད་བཅག་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡི། །མཐར་ཐུག་བར་དུ་སྣང་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་བཻ་ཌཱུརྻ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འོད་གསལ་ཡང༌། །རྡོ་ཡི་ནང་ན་གནས་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་འོད་ནི་གསལ་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི། །ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་པའང༌། །འཁོར་བར་འོད་ནི་གསལ་མ་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་ན་འོད་གསལ་འགྱུར། །ཁམས་ཡོད་པས་ནི་ལས་བྱས་པས། །ས་ལེ་སྦྲམ་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཁམས་མེད་པས་ནི་ལས་བྱས་ཀྱང༌། །ཉོན་མོངས་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཟད། །ཇི་ལྟར་སྤུན་པས་གཡོགས་གྱུར་པ། །སོ་བ་འབྲས་བུ་མི་སྣང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཡོགས་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་མི་བཏགས། །ཇི་ལྟར་སྤུན་པ་ལས་གྲོལ་པས། །འབྲས་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་དཔེར་བྱེད་ཀྱང༌། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྙིང་པོ་ཉིད། །དང་པོ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། །སྙིང་པོ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལས། །ཉོན་མོངས་གཟེབ་དང་བྲལ་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་བདུད་རྩིར་འགྱུར། །ཞེས་མར་དང༌། མར་མེ་དང༌། ནོར་བུ་དང༌། གསེར་དང༌། འབྲུ་དང༌། ཤིང་འབྲས་དྲུག་གི་དཔེས། གཞི་དང༌། ལམ་དང༌། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་གསུམ་མཚོན་ནས་གསུངས་པ་ཉིད། བྱམས་པས་ནི་དཔེ་རྣམ་པ་དགུ་ལས། དཔེ་དང་པོ་པདྨའི་སྦུབས་ན་སངས་རྒྱས་གཏུམས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མདོག་ངན་པདྨའི་ཁོང་གནས་པ། །མཚན་སྟོང་གིས་འབར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །དྲི་མེད་ལྷ་ཡི་མིག་ལྡན་མིས་མཐོང་ནས། །ཆུ་སྐྱེས་པདྨོའི་སྦུབས་ནས་འབྱིན་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་མནར་མེད་གནས་རྣམས་ལ༑ ༑སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་རང་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་ཏེ། །སྒྲིབ་མེད་ཕྱི་མཐའི་མུར་གནས་ཐུགས་རྗེ་ཡི། །བདག་ཅག་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་གྲོལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དཔེ་གཉིས་པ་སྦྲང་མའི་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་ཚོགས་སྐོར་
Chinese
通过修习，法界变得非常清净。犹如灯在瓶中，稍微显现不出来一样。同样，在烦恼的瓶中，也看不到法界。从哪个方向在瓶子上开了孔，就从那个方向显现出光明的自性。何时用禅定金刚杵，击碎那个瓶子，那时它就会照亮直到天空的尽头。犹如珍宝琉璃，无论何时都光明，但如果它在石头里面，它的光就不显现。同样，被烦恼遮蔽的，法界虽然非常清净，但在轮回中光不显现，在涅槃中光才显现。因为有界，所以做了业，才能看到娑罗树。因为没有界，即使做了业，也只会生起一些烦恼。犹如被谷壳覆盖，稻穗果实不显现一样。同样，被烦恼覆盖的，那不称为佛。犹如从谷壳中解脱，果实才会显现一样。同样，从烦恼中解脱，法身才会完全显现。世间常以水树没有心髓来作比喻，但它的果实就是心髓，就像首先被吃掉一样。从没有心髓的轮回中，脱离了烦恼的牢笼，它的果实就是佛，成为一切有情众生的甘露。如是，以酥油、灯、珍宝、黄金、谷物、树果六个比喻，说明了基础、道路、结果三个阶段。慈氏以九种比喻，第一个比喻是莲花苞中佛陀被包裹，如《宝性论》所说：犹如颜色不好的莲花中，住着具有千种相好的如来，不被无垢天眼所见，就像从水生莲花的苞中取出一样。同样，如来以佛眼观照自性，安住在无间地狱等处，以无碍无尽的慈悲，使我们从遮蔽中解脱。如是说。第二个比喻是蜜蜂的蜂蜜，如：犹如众生聚集
English
Through cultivation, the Dharmadhatu becomes extremely pure. Just as a lamp inside a vase, it cannot be seen even slightly. Similarly, within the vase of afflictions, the Dharmadhatu is not visible. From whichever direction a hole is made in the vase, the nature of light will appear from that direction. When that vase is shattered by the Vajra of Samadhi, at that time it will illuminate all the way to the end of the sky. Just as a precious Vaidurya gem is always bright, but if it is inside a stone, its light is not visible. Similarly, although the Dharmadhatu is extremely pure, when obscured by afflictions, its light does not shine in Samsara, but it shines in Nirvana. Because there is a realm, by doing actions, one can see the Sal tree. Because there is no realm, even if actions are done, only some afflictions will arise. Just as when covered by husks, the rice fruit is not visible. Similarly, that which is covered by afflictions is not called a Buddha. Just as when freed from husks, the fruit itself becomes visible. Similarly, when liberated from afflictions, the Dharmakaya becomes fully manifest. It is said in the world that a water tree has no essence, but its fruit is the essence, just like that which is eaten first. From the essence-less Samsara, when freed from the cage of afflictions, its fruit is Buddhahood, becoming the nectar of all sentient beings. Thus, with the six examples of butter, lamp, jewel, gold, grain, and tree fruit, the three stages of the ground, path, and result are explained. Maitreya uses nine examples, the first example being the Buddha enveloped in a lotus bud, as stated in the Ratnagotravibhāga: Just as in a lotus of bad color, dwells the Tathagata blazing with a thousand marks, unseen by the immaculate divine eye, like taking it out from the bud of a water-born lotus. Similarly, the Tathagata, with the Buddha's eye, sees his own nature, abiding in places like the Avici hell, with unobstructed and endless compassion, liberates us from obscurations. Thus it is said. The second example is like the honey of bees, as: Just as a gathering of beings