Tibetan
ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འདོད་པ་ན་བཞི། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་གསུམ་གསུམ་སྟེ་བཅུའོ། །སའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་འདོད་པའི་ས་ན་བཞི། བསམ་གཏན་པ་བཞི། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ན་གསུམ་གསུམ་བསྡོམས་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དོ། །ས་དང་ཆེ་འབྲིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འདོད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་སྟེ། ས་དགུ་ན། འདོད་ཆགས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་གསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་དགུ་ཚན་དགུ། དེ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་དགུ་ཚན་དགུ། མ་རིག་པ་དགུ་ཚན་དགུ། འདོད་པའི་ཁོང་ཁྲོ་དགུ་ཚན་གཅིག་རྣམས་བསྡོམས་པས། ཉིས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་དེ། མཛོད་ལས། བཞི་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན། །ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་དེ་དག་ཉིད། །གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་སོ། །སྒོམ་སྤངས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྤོང་བའི་ཚུལ་ནི། ས་དེ་འགགས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་སྤོང་བས་འགག་འགྱུར་གྱིས་སྤོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མི་སློབ་སེམས་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བས། །སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །འགག་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་གྱིས་ནི། །དེ་ཡི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤང༌། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལམ་ཅིག་ཅར་བས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བསྒོམ་སྤོང་དྲིལ་ནས་སྤོང་སྟེ། སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་འགགས་པ་དང༌། སྒོམ་སྤངས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རྒྱུ་མེད་འགགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །རིམ་གྱིས་པས་ནི་ས་དགུ་ན་སྒོམ་སྤངས་དགུ་ཡོད་པ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་སྤོང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་སྒོམ་ལམ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ། འབྲས་བུ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ་དག་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་སོ། །དེའང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱའོ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱའོ། །ལམ་རྒྱུད་ལ་རྟེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་རྣམས་ལས། །ཡོངས་ཤེས་ལ་སོགས་ངེས་རྣམས་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱས་ཟིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། ཡོངས་ཤེས་བྱར་མེད་ཅེས་པ་སོགས། །མི་སྐྱེ་བ་ཡི་བློར་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། ལྷག་བཅས་དང་ལྷག་མེད་གཉིས་སོ༑ ༑ལྷག་བཅས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་མ་དོར་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ
Chinese
从界（梵文：dhātu）的角度来区分，欲界有四种，上二界各有三种，共十种。从地的角度来区分，欲界有四地，禅定有四地，无色界有四地，共八地，加上三三，总共二十八地。从地和大小的角度来区分，欲界、四禅定、四无色界，共九地中，对贪欲分大、中、小三种，每一种又分为三种，共有九个九品。同样，我慢有九个九品，无明有九个九品，欲界的嗔恚有一个九品，总共加起来，有二百五十二种。如《俱舍论》中所说：“四者是修所断，除了嗔恚之外，它们本身，与色界、无色界相同。” 那么，如何断除这些修所断呢？与地灭同时断除，因此通过灭变来断除。如《俱舍论》中所说：“无学心是生变，从障碍中解脱变，通过灭变的道，彻底断除它的障碍。” 也就是说，通过一种道一下子断除三界的修所断，即小修道的最小灭，与“大修所断的最大无因灭”同时进行的方式。逐渐地，在九地中，有九种修所断，这些逐渐断除。这样，在修道圆满之后，证得果位的尽智和无生智这两种智慧。如《俱舍论》中所说：“尽和无生智，称为菩提。” 也就是说，应该了知痛苦，应该断除集，应该证得灭，应该以道为所依，以这样的方式了知就是尽智。如《俱舍论》中所说：“尽智从诸真谛中，完全了知等确定。” 此外，已经了知痛苦，没有其他需要了知的等等，就是无生智。“完全了知无有可为了知”等等，认为是无生智。如是，具有二智者，即是阿罗汉。有余依和无余依两种。有余依是指没有舍弃近取蕴，因为还残留少许痛苦的真谛，所以是
English
Dividing by realms (Sanskrit: dhātu), there are four in the desire realm, and three each in the two upper realms, totaling ten. Dividing by grounds, there are four grounds in the desire realm, four in the meditative concentration realm, and four in the formless realm, totaling eight grounds. Adding three and three, the total is twenty-eight. Dividing by grounds and size, the desire realm, the four meditative concentrations, and the four formless realms, in these nine grounds, each of the three types of desire (great, medium, and small) is further divided into three, resulting in nine sets of nine. Similarly, there are nine sets of nine for pride, nine sets of nine for ignorance, and one set of nine for anger in the desire realm, totaling two hundred and fifty-two. As stated in the Abhidharmakośa: "The four are abandoned by cultivation, except for anger, they themselves are similar to the form and formless realms." How are these to-be-cultivated abandonments eliminated? They are eliminated simultaneously with the cessation of that ground, thus they are eliminated by cessation-transformation. As stated in the same text: "The mind of the non-learner is subject to arising-transformation, from obscurations it is liberated-transformation, by the path of cessation-transformation, its obscurations are thoroughly abandoned." That is, by a single path, the to-be-cultivated abandonments of the three realms are eliminated together, that is, the smallest cessation of the small path of cultivation, and the "greatest causeless cessation of the great to-be-cultivated abandonment" occur simultaneously. Gradually, in the nine grounds, there are nine to-be-cultivated abandonments, which are gradually eliminated. Thus, after the completion of the path of cultivation, the two wisdoms of the knowledge of exhaustion of results and the knowledge of non-arising are manifested. As stated in the same text: "Exhaustion and non-arising knowledge are called enlightenment." That is, suffering should be known, origination should be abandoned, cessation should be realized, and the path should be relied upon. Knowing in this way is the knowledge of exhaustion. As stated in the same text: "Exhaustion knowledge is from all truths, complete knowledge and so forth are certain." Furthermore, having already known suffering, there is nothing else to be known, etc., which is the knowledge of non-arising. "Complete knowledge has nothing to be known," etc., is considered the mind of non-arising. Thus, one who possesses the two wisdoms is an Arhat. There are two types: with remainder and without remainder. With remainder refers to not having abandoned the aggregates of appropriation, because a small remainder of the truth of suffering remains, therefore it is
Tibetan
ས་དབང་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །ལྷག་བཅས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་སྤངས་ཀྱང༌། བསམ་གཏན་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་རྒྱན་མེད་དང་དེ་དག་ཐོབ་པས་རྒྱན་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྤངས་པ་དང༌། དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཏེ་རིམ་པ་ལྟར། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང༌། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་དང༌། ཉོན་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་ཡང་སྙོམས་འཇུག་ལས་མ་གྲོལ་བའོ། །ཉོན་སྒྲིབ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པའོ། །དེའང་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྔོན་རོལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང༌། འབྲས་བུ་གནས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ད་ལྟ་བའི་སེམས་གནས་སུ་མི་སྟེར་བ་རྣམས་སོ། །འདི་ཉིད་ཐེག་ཆེན་དང་མིང་གཅིག་ཀྱང་དོན་ཐ་དད་དོ། །དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན། བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན། གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཆོས་ཅན། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་དྲུག་གོ ༑དང་པོ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མཐོང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བདེ་གནས་ལས་ཉམས་པའོ། །དེའང་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་དབང་རྟུལ་བདག་གསོད་ན་མི་ཉམས་མི་གསོད་ན་ཉམས་པའོ། །ཚེ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ་འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་དབང་རྟུལ་མྱོས་ནས་བདེར་གནས་ལས་ཉམས་ཤིང་མ་མྱོས་ན་མི་ཉམས་པའོ། །དེའང་འདོད་ཡོན་གྱིས་སེམས་གཡེངས་མ་གཡེངས་སོ། །བཞི་པ་ནི་དབང་རྟུལ་བདེ་བར་གནས་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་ལ་དབང་པོ་སྦྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཡང་མེད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི་དབང་རྟུལ་བདེར་གནས་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་དབང་པོ་སྦྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའོ། །རྟགས་པའི་སྐལ་པ་ནི་གོང་མ་ཐོས་པར་བྱར་ཡོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་བདེར་གནས་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེའང་དྲུག་པོ་དེ་དག་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། གོང་མ་གཉིས་ན་གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་
Chinese
因此，应当极其守护诸根。于有余依之身，以智慧了悟无我，即使断除了三界所应断之法，但因未以禅定获得神通等功德，故阿罗汉有无功德与有功德两种。此外还有两种
English
Therefore, one should diligently guard the senses. In the case of the Arhat with remainder, having realized selflessness through wisdom, even though they have abandoned what is to be abandoned in the three realms, because they have not attained the qualities such as miraculous powers through meditative concentration, there are two types of Arhats: those without qualities and those with qualities. Furthermore, there are two other distinctions: based on abandonment and based on faculties. The first is that Arhats are liberated from both aspects (both liberation and wisdom liberation), and liberation from the aspect of wisdom, in order: through the power of wisdom and meditative concentration, liberation from the obscurations of afflictions and the obscurations of meditative absorption in the three realms, and liberation from the obscurations of afflictions but not from the obscurations of meditative absorption. The obscurations of afflictions are the three poisons, etc., which cause complete affliction, while the obscurations of meditative absorption are agitation and dullness, etc., which obstruct meditative concentration. Among these, the obscuration of meditative absorption that obstructs the cause of arising is the obscuration prior to meditative concentration, and that which obstructs the abiding of the result is that which does not allow the mind to abide in the present. This has the same name as the Great Vehicle, but the meaning is different. Distinguishing based on faculties, there are six types: those who are subject to falling away, those who are subject to self-harm, those who are to be protected, those who are immovable from their state, those who possess a share of realization and are unmoving. The first is that dull faculties fall away from the state of bliss due to seeing the Dharma. That is, they fall away from the bliss of meditative concentration. The second is that dull faculties do not fall away if they contemplate self-harm, but fall away if they do not contemplate self-harm. Transforming life into enjoyment is called those who contemplate death. The third is that dull faculties fall away from the state of bliss if intoxicated, and do not fall away if not intoxicated. That is, whether or not the mind is distracted by sensual pleasures. The fourth is that dull faculties do not fall away from the state of bliss, and also do not have a share of taming the faculties. The fifth is that dull faculties do not fall away from the state of bliss, and have a share of taming the faculties. Possessing a share of realization means that they can hear higher Dharma. The sixth is that sharp faculties do not change from falling away from the bliss of the present Dharma. All six of these exist in the desire realm, while in the upper two realms, there are only the two types: those who are immovable from their state and those who are unmoving.