Tibetan
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་བསྒྲུབས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་དང༌། བློས་བཅད་པའི་རིགས་ཤེས་ཙམ་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་མི་རུང་བ་དང༌། སྤྲོས་པ་བཀག་ཙམ་སྤྲོས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་དུ་མས་གནོད་དེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བར། གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་པ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཆད་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ༑ ༑དེའང་བདེན་པ་ཐ་དད་དུ་འདོད་ན། རྫས་གཅིག་ན་ནི་དོན་དམ་མེད་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་སྣ་ཚོགས་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྫས་སམ་ངོ་བོར་གྲུབ་ན་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འགལ་བ་དུ་མ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གསུམ་སྟེ། བློ་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་དབྱེ་བ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་སྤྲོས་པ་གཅོད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ངེས་པ་དོན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་སློབ་མའི་མཆོག་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། ས་ཐོབ་པའི་མཉམ་གཞག་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་བྱ་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པའང་ཞི་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་དེ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པའི་བློ་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པར་འདོད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཡིན་ཞིང་བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ། །དེ་ཕྱིར་དེ་རྣམས་བརྟེན་ལ་དེ་ཡིས་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་སེམས་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་དེ་ཡི་ཡུལ། །དེ་རབ་རིགས་པ་དེ་བཞིན་ཐ་སྙད་བརྟེན་ནས་རིགས་པ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ། །བསྲེགས་ནས་ཞི་སྟེ་རྒྱལ་རྣམ་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད། །སེམས་འགག་པ་དེ་སྐུ་ཡི་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་དང༌། ཚིག་གསལ་ལས། འདིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྤྲོས་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་ཞེས་སོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བཏགས་ལ། དེའི་ཡུལ་ནི་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་རྫུན་པ་བློ་འཁྲུལ་པ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མིག་མདོངས་པས། རབ་རིབ་དང་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་དང༌། ས་ཐོབ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ན་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་སྣོད་བཅུད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དང༌། སྣང་ཙམ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་དཔོག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་ཏེ་བློ་རིམ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་འཇལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྣང་ལ། དེའང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དག་པ་པ་དང༌། སྐྱོན་ཅན་གཉིས་ལས་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་བཞག་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས། མཐོང་བ་རྫུན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །དབང་པོ་གསལ་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་ནོ། །སྐྱོན་ལྡན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ལ་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། མཚན་གཞི། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། གྲངས་ངེས། ངེས་ཚིག ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི་སྤྱི་ཐུན་མོང་བའི་དབྱེ་གཞི་མཚན་ཉིད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ངོ་ན་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་བདེན་པ་ཙམ་ཞིག་གནས་པ་ལ་བྱ་སྟེ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། བདེན་པ་གཉིས་སུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་གོ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་དབྱེ་གཞིར་བྱ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །འདི་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པའང་མིན། །ཅེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ནི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །དེའང་དབུ་མ་པས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཏུ་འཇུག་ིཚུལ་ཉན་ཐོས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་མཚན་གཞིར་འདོད་དོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ། དེའང་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་འཁོར་བའི་ཆོས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། ས་ཐོབ་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆ་ཡུལ་མ་དག་པ་གཟུགས་སོགས་ཚོགས་དྲུག་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་སྤང་བྱར་གྱུར་ཏོ་ཅོག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་ནས་འཁྲུལ་པར་བཞག་གོ །དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའང་སྒྲ་ཚིག་ལ་སོགས་པས་དངོས་སུ་མི་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ།སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྙོག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞི་བ་རྣམ་རྟོག་ལས་འདས་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། གྲུབ་པའི་མཐས་མ་རེག་པ་སྟེ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང༌། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་དོན་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དབུ་མ་པའོ་ཞེས་པར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཟབ་པ་དང་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དང༌། དེ་རྟོགས་པའི་བློ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྣང་བ་དང༌། ས་ཐོབ་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་གཞག་དང་དེའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རྗེས་ཐོབ་སྣང་བ་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཅོག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ལས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང༌། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བློ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་ན་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ལ། མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཅིར་ཡང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་གནས་པ་ནི་དོན་དམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཚོགས་ཡང་དག་ལོག་པའི་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་དེའང་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང༌། སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དང་པོ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ངོར་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པར་གྲགས་པ་རྣམས་ནི་དབུ་མ་པས་ཀྱང་མི་འགོག་པ
Chinese
以证明世俗存在的理由，就无法超出常与断二者的事物；仅仅是分别念的意识，不能成为真正的意义； 仅仅是遮止戏论，就无法超出戏论的差别等等，受到诸多理证的妨害。在《六十正理论释》中说：如果承认在世俗中存在，那么就变成常；如果认为在胜义中不存在，那么就变成断。等等。如果认为二谛是不同的，那么在一个事物中，就像胜义中不存在一样，世俗中也变成不存在；就像世俗存在多种多样一样，胜义也变成无常等等；如果在事物或自性上成立，那么就变成同时成立等等，存在诸多相违之处。第二，中观应成派的宗义有三： 区分迷乱的意识和不迷乱的意识；依赖于此而区分二谛的方式；应成派断除戏论的方式。第一，龙树论师座下，持有究竟意义见解的最殊胜弟子月称等是这样认为的：在获得地的等持中，以及在佛陀的地上，对于所知和能知等境和有境的所知，显现为能取和所取的任何事物都不成立，因此有境智慧的行境也寂灭。那时，心和心所的行境全部断绝，对于不可言说、不可思议的智慧，证悟法性，称为真实的、不迷乱的智慧。如《入中论》中说：何以法性无生故，智亦无生是故彼，依彼而立彼即是，如是理性能比知。何以心生对境故，彼即是心所缘境，如是此为能知心，依于名言立此理。又说：所知柴薪焚烧已，寂灭即是佛法身，尔时无生亦无灭，心灭是彼身现证。又如《明句论》中说：此处心和心所的戏论也断绝等等。那种状态称为证悟胜义谛，它的境是自性之理。
English
By the reason of proving conventional existence, it is impossible to go beyond the entities of permanence and annihilation; mere conceptual consciousness is not suitable as true meaning; Merely stopping elaboration does not go beyond the distinctions of elaboration, etc., and is harmed by many reasonings. In the commentary on the Sixty Stanzas of Reasoning, it says: If it is admitted that it exists conventionally, then it becomes permanent; if it is thought that it does not exist ultimately, then it becomes annihilation. etc. If the two truths are considered different, then in one entity, just as it does not exist ultimately, it also becomes non-existent conventionally; just as conventional existence is diverse, ultimate reality also becomes impermanent, etc.; if it is established as an entity or essence, then it becomes established simultaneously, etc., and many contradictions exist. Second, the tenets of the Madhyamaka-Prasaṅgika school have three aspects: The distinction between deluded and non-deluded consciousness; the way of distinguishing the two truths depending on that; the way the Prasaṅgika school cuts off elaboration. First, the most excellent disciples of the teacher Nāgārjuna, such as Candrakīrti, who hold the view of definitive meaning, think like this: In the samadhi of attaining the ground and on the ground of the Buddhas, since whatever appears as the knowable, such as the knowable and the knower, the object and the subject, the apprehended and the apprehender, is not established, the activity of the subject's wisdom is also pacified. At that time, all the activities of mind and mental factors cease, and the correct mind that realizes the nature of reality in the inexpressible and inconceivable wisdom is called non-deluded wisdom. As it says in the Entering the Middle Way: Because the nature of reality is unborn, wisdom is also free from birth; therefore, they depend on each other, and it is like reasoning itself. Because the mind arises in the form of an object, that is its object. Thus, this is the knowing mind, and this reasoning is established based on convention. It also says: When the dry firewood of the knowable is completely burned and pacified, it is the Dharmakāya of the Victorious One. At that time, there is no birth and no cessation. The cessation of mind is the direct realization of that body. Also, as it says in the Clear Words: Here, the elaboration of mind and mental factors also ceases, etc. That state is called the realization of the ultimate truth, and its object is the nature of reality.
Chinese
因此，法界自性清净。所见虚假、心识错乱，乃是凡夫因无明习气蒙蔽双眼，如同执着于眼翳和毛发脱落一般。六道众生的处所和受用等显现的各种苦乐，以及由迷惑、缘起而生的能取所取之相，还有获得果位后，后得位时与他者共同显现的器情世间等相，以及仅仅是显现的根识现量和推测火等事物的比量等等，这两种心识的次第，是相对于衡量世俗的显现而说的。而且，这又分为眼等根清净和有缺陷两种，由此安立了两种世俗。如彼经云：所见虚假有两种，根识明净与根有损。有损根识之知觉，需依清净根识而知为颠倒。如是说。第二，分为二谛之理有二：当知自性，知后修持之理。初者有六：基、相、分类、数量决定、词义决定、决定之量。初者，虽无共同之基与相，然于世俗心识中，有从非真谛中返还之真谛存在，如《六十正理论释》云：二谛是就世俗心识而安立的。或者，仅仅以无自性作为基。如《入中论》云：以二谛皆无自性之故，此等非常亦非断灭。如是说。世俗谛之基是六识与所显现之境的一切相。然中观宗安立六识之理与声闻部相同。胜义谛则以法界自性清净为基。相有二，世俗之相是能取所取戏论之相显现。亦是生起遮蔽之相。如彼经云：以愚痴自性而遮蔽，故为世俗谛。如是，佛说以其所造作之虚假显现为真，即是世俗谛。如是说。彼乃轮回。
English
Therefore, the nature of the Dharmadhatu is naturally pure. The false appearances and confused minds are due to the obscuration of the eyes by the habitual tendencies of ignorance in ordinary beings, just like clinging to eye floaters and falling hairs as real. The various joys and sufferings that appear in the abodes and enjoyments of the six realms, as well as the appearances of the grasper and the grasped that arise dependently due to delusion, and the appearances of the container and its contents that appear in common with others in the subsequent attainment after attaining the ground, and the mere appearances of sense direct perception and inference that infers things like fire, etc., these two levels of mind appear in relation to measuring the appearance of conventionality. Moreover, this is divided into two types of conventionality: pure sense faculties such as the eye and those with defects. From this, it is stated in the same text: "False appearances are of two kinds: clear sense faculties and sense faculties with defects. The knowledge of sense faculties with defects is considered to be inverted in relation to the well-functioning sense faculties." Thus it is said. Secondly, the way of dividing into two truths has two aspects: understanding the nature and practicing after understanding. The first has six aspects: basis, characteristic, division, definite number, definite meaning, and valid cognition that determines. The first, although there is no common basis and characteristic, in the minds of ordinary people, there is a truth that merely turns away from what is not truth. As it is said in the commentary on the Sixty Stanzas of Reasoning: "The two truths are established in relation to the minds of ordinary people." Or, merely taking the absence of inherent existence as the basis. As it is said in the Entering the Middle Way: "Because both of the two truths lack inherent existence, these are neither permanent nor annihilated." Thus it is said. The basis of conventional truth is all the appearances of the six consciousnesses together with their objects. However, the way in which the Madhyamikas enter into the six consciousnesses is the same as that of the Shravakas. The ultimate truth is considered to have the basis of the Dharmadhatu, which is naturally pure. There are two characteristics. The characteristic of conventional truth is the appearance of grasping and being grasped, along with elaboration. It is also the arising of the appearance of obscuration. As it is said in the same text: "Because ignorance obscures its own nature, it is conventional truth. Thus, the Buddha said that what appears as false and fabricated is the conventional truth." Thus it is said. That is samsara.