Tibetan
་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡང་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་གཞན་དབང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང༌།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་སྨྲ་ཡང༌། དབུ་མ་པས་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་བཀག་པས་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཀག་པ་སྐྱེ་མེད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཏགས་ནས་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་པ་དང༌། གཤིས་ངོར་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ལ་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པ་ཞེས་དབྱེ་ཡང༌། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་དོན་དམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་ལས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཚོན་པའི་གཞི་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེའང་འགོག་པ་གཉིས་དང་ནམ་མཁའ་ནི་དགག་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་བཀག་པ་ཡིན་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་མི་རུང་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་སྟེ། དུས་མཉམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐ་ན་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་གཟུང་ཆར་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང༌། ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ཁས་ལེན་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་དངོས་སུ་མི་སྣང་ཡང་དོན་གྱིས་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་གཏད་པས། ཤེས་པ་དོན་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་རིག་གོ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དུས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང༌། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་གསལ་ལོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་བཅས་པ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཁ་ཅིག་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གཟུང་ཆར་ཤར་བ་དང་སད་པ་ནའང་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་དོན་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དངོས
Chinese
是世俗的体性。又，有事宗说胜义谛有他起胜义谛和圆成实胜义谛两种。然中观宗以遮破单边的戏论相同为理由，将遮破生灭的无生世俗谛的差别，安立为胜义谛，分为名言胜义谛。体性上在任何处也不成立，如果是胜义谛，则仅将超越一切戏论的方面，分为非名言胜义谛。说远离一切戏论，则不可能是胜义谛的体性。如果问：色等五种所知，以二谛所表示的所依是什么？答：胜义谛所表示的所依是无为法，其中二灭和虚空，因为是观待所破的遮破，所以是不可思议的，因此不可能是胜义谛，唯有真如。世俗谛的体性基础，当知就是没有证悟真如无生的一切所知。有些执着世俗谛的中观宗，与有部宗相同而说：同时执取和能执的实事，是接近聚集的因，从先前的集合产生。又有些是经部行中观宗，他们承认：在识上，所有显现的对境，在外境上如幻而存在。又有些说，瑜伽行中观宗，在世俗中，识上所有显现的一切都是识的实事，没有外境。与有相宗相同而说。有些说，如在梦境中显现的对境，以及醒来时也出现的发网之相、二月之相和总义等，如同不是对境和识的实事一样，对于世间
English
That is the nature of the conventional. Furthermore, those who assert entities say that there are two kinds of ultimate truth: the other-powered ultimate truth and the thoroughly established ultimate truth. However, the Madhyamikas, because they refute one-sided elaboration, and because of the similarity of refuting, they designate the distinction of the unoriginated conventional truth, which is the refutation of arising, as the ultimate truth, and divide it into the nominal ultimate truth. Since it is not established anywhere in its essence, if it is the ultimate truth, then they divide only the aspect that transcends all elaborations into the non-nominal ultimate truth. They say that it is not possible to have the characteristic of dividing into the ultimate truth that is free from all elaborations. If you ask, "Among the five bases of knowable objects, such as form, what is the basis that is represented by the two truths?" The basis that represents the ultimate truth is the unconditioned. That is, the two cessations and space are negations that depend on what is to be negated, so they are beyond investigation and therefore cannot be the ultimate truth; only suchness is. The basis of the conventional truth is to be understood as all knowable objects that have not realized the unbornness of suchness. Some Madhyamikas who hold to the side of the conventional truth speak in accordance with the Vaibhashikas, saying that the simultaneous grasping and the object of grasping are the cause of closely gathering entities, arising from the previous collection. Some are Madhyamikas who follow the Sutra school, and they acknowledge that although the external object itself does not actually appear in consciousness, it entrusts its own aspect to consciousness by means of its meaning. They say that when consciousness arises in an aspect similar to the object, it cognizes the object, and the grasping and the grasped, which are the objects of observation, exist conventionally in different times. Some say that in the conventional truth of the Yogachara Madhyamikas, everything that appears in consciousness is the entity of consciousness, and there is no external object. They speak in accordance with the aspectarians. Some say that just as the objects that appear in dreams, and the appearance of hair-nets and double moons that appear even when awake, and general meanings, etc., are not entities of both object and consciousness, so too for worldly people,
Tibetan
་པོར་གྲགས་པ་རི་དང་ཁང་ཁྱིམ་དང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཀས་སྟོང་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མེད་པ་སྣང་བར་ཟད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འཛིན་ཆར་གསལ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། ཚུལ་དུ་མར་བཤད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་པ་ལྟར། རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་ལས་རགས་པ་ཙམ་པའི་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་པ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རང་རིག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་མི་མཚུངས་ཀྱང༌། དོན་དུ་སྣང་བ་ཤེས་པར་མི་འདོད་པ་དང༌། རང་རྒྱུ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སེམས་ཙམ་པ་འདོད་པ་ལྟར་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་ཡང༌། ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒྲོ་སྐུར་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཞིག་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ། གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་པའི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་དཔྱད་བཟོད་པ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་ཤུགས་ལ། དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཤེས་བྱར་ངེས་ཏེ་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་དཔྱད་བཟོད་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་གཞལ་བྱ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་པ་ཐོབ་ནས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་ནའང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་ཆོས་ཅན་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ཏེ་རིགས་སྤྱི་དངོས་པོ་ཙམ་གཞིར་བྱས་ཏེ་སྣང་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་བཀག་སྟེ་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིག་པའི་གཞལ་བྱ་ངེས་པ་ན། རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཟུགས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་མ་ལུས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་དེ། དེ་དག་གིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་བྱར་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་མ་དོར་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ
Chinese
所谓名声显赫的山、房屋、男人、女人、瓶子、毛毯等等，内外之境与所知之物皆是空性。从无始以来，由无明习气所致，无有显现，仅为假象。因此，世俗谛中存在的实物，仅限于显现清晰的快乐等心及心所生之物。虽然说法多种多样，但如同声闻部中的分别说部一样，认为微尘聚合而成粗大的事物，并且否认心与心所的自证。虽然有些地方不尽相同，但实际上，他们不承认显现为识，并且在某些方面，如从先前的自因中产生等方面是相同的。虽然他们不像唯识宗那样承认自证，但他们承认一种未区分有无的智慧。正如《释论》中所说：“以各自的自证智慧”。衡量确定的量有二：衡量确定世俗谛的量，是对色等显现的缘起之法，以随顺一与多分离等理性的知识，即随比量进行观察，对可以观察的真实事物进行遮止的力量，确定为不可观察的所知，从而确定其自性。衡量确定胜义谛的量，是获得以可观察的究竟观察的理性来衡量所知，并确定其为量的行者之后，以各自的自证的不分别智慧来证悟。然而，那些凡夫俗子们，是通过随顺理性的知识，即比量来进行确定的。也就是说，舍弃所法事物的差别，以总类事物为基础，通过进入显现的某一方面的现量或比量来进行确定。因此，当对总类事物遮止真实事物，从而确定空性、离戏论、究竟观察的理性所衡量的对象时，就能断除总类的差别，即色和快乐等所有事物的差别上的增益。因为他们证悟了这些是空性的周遍，并且没有舍弃对事物本身的证悟。
English
The so-called famous mountains, houses, men, women, bottles, blankets, and so on, both the external objects and the objects of knowledge are empty. From beginningless time, due to the habits of ignorance, non-existent things appear, merely illusions. Therefore, the entities that exist in conventional truth are limited to the mind and mental events, such as clear appearances of happiness. Although there are various ways of explaining it, like the Vaibhashika school of the Shravakas, they believe that gross objects are formed from the aggregation of atoms, and they deny the self-awareness of mind and mental events. Although there are some differences, in essence, they do not accept appearances as consciousness, and they are similar in some aspects, such as arising from their own prior causes. Although they do not accept self-awareness as the Mind-Only school does, they do accept a mere awareness that does not distinguish between existence and non-existence. As the commentary states, "By the wisdom of each individual's self-awareness." There are two kinds of valid cognition for determining: The valid cognition for determining conventional truth is that for phenomena that arise dependently, such as forms, the knowledge of reasoning that follows arguments such as being separate from one and many, is used to infer and examine. By the force of negating real entities that can be examined, it is determined as objects of knowledge that cannot be examined, thereby determining their nature. The valid cognition for determining ultimate truth is that after obtaining a valid cognizer who determines what is to be measured by reasoning that examines the ultimate examinable, it is realized by the non-conceptual wisdom of each individual's self-awareness. However, ordinary beings determine it through reasoning knowledge that follows arguments, that is, inference. That is, by abandoning the specific characteristics of the subject of phenomena, and taking the general category of phenomena as the basis, it is determined by manifest or inferential valid cognition that enters into one aspect of appearance. Therefore, when the real entity is negated from the mere category of phenomena, and emptiness, free from elaboration, and the object to be measured by the ultimate examining reason are determined, then the differences of the category, that is, the imputation on all the differences of phenomena such as form and happiness, are cut off. Because they realize that these are pervasive of emptiness, and they do not abandon the realization of the mere entity itself.