Tibetan
སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་པ། དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱས་ཀྱང་མི་མཐོང་པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་པའོ། །རྣམ་འགྱུར་འབྲས་བུའི་གཙོ་བོ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཆ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་དུ་མར་གསལ་བའི་བེམས་པོ་སྟེ། ཕྱེ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི་ཆེན་པོ། བློ༑ ནང་གི་བྱེད་པ། ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ། མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ། ཕྱི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པ་དང༌། ནང་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་རིག་པའི་ཆ་ཅན་ནམ་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལས་གཉིས་པ་བདག་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བདག་གཅིག་ཏུ་རློམ་པའི་ང་རྒྱལ་འབྱུང་སྟེ་དབྱེ་ན་རྡུལ་ལས་གྱུར་པ་དང༌། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་གསུམ་ཡིན་ཡང་ང་རྒྱལ་ཞེས་པ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ངོ༌། །དེའང་ང་རྒྱལ་དང་པོས་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་སྐྱེད་དེ། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། མིག་སྟེ་བློའི་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། ཁ་དང་ལག་པ་དང༌། རྐང་པ་དང༌། འདོམས་དང༌། བཤང་ཁུང་སྟེ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། གཉིས་ཀའི་དབང་པོ་ཡིད་དང་བཅུ་གཅིག་གོ །ང་རྒྱལ་གཉིས་པས། སྒྲ། དྲི། རོ། རེག ཁ་དོག་དེ་ཙམ་སྟེ་ལྔ་སྐྱེད་དོ། །དེ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་རིམ་པ་བཞིན་སྐྱེད་དེ། ནམ་མཁའ། ས། ཆུ། རླུང༌། མེ་སྟེ་ལྔའོ། །དེའང་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །ང་རྒྱལ་གསུམ་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་ནམ་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི། འབྲས་བུ་གུད་པ་ནི་མི་སྐྱེད་དོ༑ ༑དོན་དེ་དག་དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་གཞུང་ལས། རང་བཞིན་ལས་ཆེན་དེ་ལས་ང་རྒྱལ་ཡིན། །དེ་ལས་བཅུ་དྲུག་གི་ནི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །བཅུ་དྲུག་པོ་ཡང་དེ་དག་རྣམས་ལས་ཀྱང༌། །དབང་པོ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལས། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གང་འགྱུར་བ། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གསོག །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་བེམས་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །བདག་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནི་ཤེས་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདུས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བསྐྱེད་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྐྱེས་བུས་གཙོ་བོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ལོ།
Chinese
不为任何所生，隐秘到连正士迦叶（直译：饮光）也无法看见，具有五种殊胜之处。转变果的主要因素是三种 गुण (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण )的自性，因为不平衡，所以是显现为众多暂时无常状态的物质。如果分开，有二十三种，第一种是伟大的， बुद्धि (藏文，梵文天城体，बुद्धि，梵文罗马拟音，buddhi，汉语字面意思： बुद्धि )，内在的作者，被称为智慧清晰且具有觉性的自性，就像一面双面镜子。外在的色等五境的执持，以及内在的乐、苦、舍受的觉性部分或形态。第二种是具有自我份额的，即产生自认为唯一的我慢，如果区分，有从微尘产生的，从元素产生的，以及从转变产生的我慢三种，但都归为一种我慢。 也就是说，第一种我慢产生十一种感官，即耳、鼻、舌、身、眼五种 बुद्धि (藏文，梵文天城体，बुद्धि，梵文罗马拟音，buddhi，汉语字面意思： बुद्धि )感官，以及口、手、足、生殖器、排泄孔五种 कर्म (藏文，梵文天城体，कर्म，梵文罗马拟音，karma，汉语字面意思： कर्म )感官，以及两者兼具的感官——意，共十一种。第二种我慢产生声、香、味、触、色五种。从这些依次产生五大元素： 虚空。 地。 水。 风。 火，共五种。也就是说，声音是虚空的 गुण (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण )等等。第三种我慢是前两者的同伴或助手。 不产生分离的果实。这些意义在黑自在的论典中说：从自性产生 महान् (藏文，梵文天城体，महान्，梵文罗马拟音，mahān，汉语字面意思： महान् )，从 महान् (藏文，梵文天城体，महान्，梵文罗马拟音，mahān，汉语字面意思： महान् )产生我慢。从我慢产生十六种 समूह (藏文，梵文天城体，समूह，梵文罗马拟音，samūha，汉语字面意思： समूह )。十六种也从那些产生，从感官产生五大元素。这样，在二十四种中，那些的自性是胜义谛，二十三种转变被认为是世俗谛。三种 गुण (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण )的 गुण (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण )是 श्रेष्ठ (藏文，梵文天城体，श्रेष्ठ，梵文罗马拟音，śreṣṭha，汉语字面意思： श्रेष्ठ )的，不会变成见道之路。凡是变成见道之路的，就像幻术一样非常虚假。这些是主要物质二十四种。我和二十五种包含在所知二谛中，是应该了解的意义。了解这些的方式有两种： 了解因果的产生方式，以及了解补特伽罗享受主要因素的方式。
English
Unborn by anyone, hidden from even the sage Kapila (literally: Drinker of Light), possessing five special qualities. The main factor of the transformed result is the nature of the three guṇas (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण ), and because it is not balanced, it is a substance that manifests in many temporary impermanent states. If divided, there are twenty-three, the first of which is the great, buddhi (藏文，梵文天城体，बुद्धि，梵文罗马拟音，buddhi，汉语字面意思： बुद्धि ), the inner agent, called the nature of clear wisdom and awareness, like a double-sided mirror. It holds the five external objects such as form, and internally has the aspect or form of awareness of pleasure, pain, and equanimity. The second is possessing a share of self, from which arises the ego that presumes itself to be unique. If distinguished, there are three types of ego: that arising from atoms, that arising from elements, and that arising from transformation, but all are counted as one ego. That is, the first ego generates eleven senses: the five buddhi (藏文，梵文天城体，बुद्धि，梵文罗马拟音，buddhi，汉语字面意思： बुद्धि ) senses of ear, nose, tongue, body, and eye, and the five karma (藏文，梵文天城体，कर्म，梵文罗马拟音，karma，汉语字面意思： कर्म ) senses of mouth, hand, foot, genitals, and anus, and the eleventh sense, which is both—mind. The second ego generates the five: sound, smell, taste, touch, and color. From these, the five elements arise in order: Space. Earth. Water. Wind. Fire, these five. That is, sound is a guṇa (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण ) of space, and so on. The third ego is the companion or helper of the previous two. It does not produce separate fruits. These meanings are stated in the treatise of Black Isvara: From nature arises mahān (藏文，梵文天城体，महान्，梵文罗马拟音，mahān，汉语字面意思： महान् ), from mahān (藏文，梵文天城体，महान्，梵文罗马拟音，mahān，汉语字面意思： महान् ) arises ego. From ego arise the sixteen samūhas (藏文，梵文天城体，समूह，梵文罗马拟音，samūha，汉语字面意思： समूह ). The sixteen also arise from those, and from the senses arise the five great elements. Thus, of the twenty-four, their nature is the ultimate truth, and the twenty-three transformations are considered the conventional truth. The best of the guṇas (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण ) of the three guṇas (藏文，梵文天城体，गुण，梵文罗马拟音，guṇa，汉语字面意思： गुण ) is śreṣṭha (藏文，梵文天城体，श्रेष्ठ，梵文罗马拟音，śreṣṭha，汉语字面意思： श्रेष्ठ ), which does not become the path of seeing. Whatever becomes the path of seeing is very false, like an illusion. These are the twenty-four main substances. The self and the twenty-five are included in the two truths of knowable things, and are the meaning to be understood. There are two ways to understand these: To understand the way of generating cause and effect, and to understand the way the person enjoys the main factor.
Tibetan
།དང་པོ་ནི་རང་བཞིན་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཆེན་པོ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་བདུན་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་འདོད་ཅིང༌། སྐྱེས་བུ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། གཙོ་བོ་བྱེད་ཡིན་བྱ་བ་མིན། །ཆེན་པོ་སོགས་བདུན་བྱ་བ་བྱེད། །བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་བྱ་བ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་བྱ་མིན་བྱེད་པ་མིན། །ཅེས་སོ། །སྐྱེ་ཚུལ་རང་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བས། རྒྱུ་འབྲས་བདག་གཅིག་པར་འདོད་དོ། །བསྐྱེད་ལུགས་ཀྱང་སྔར་ཡོད་གསལ་བར་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱིས་སྔར་མེད་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་མི་འདོད་དོ། །འཇིག་ཚུལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་ཞི་བའམ། གསལ་བ་བསྐལ་པ་ཙམ་ལས། རང་བཞིན་གཏན་འཇིག་གི་མི་རྟག་པ་མི་འདོད་དོ། །སྐྱེས་བུའི་གཙོ་བོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། བདེ་སོགས་མི་གསལ་བ་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ལ། གསལ་བ་ནི་ཚན་པ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་བདེ་སོགས། བློ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སོགས། དེ་ལ་ཤར་བ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བདེ་སོགས་སོ། །དེ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ན་ཤེས་རིག་སྟེ། སྤྱོད་ཚུལ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློའི་མེ་ལོང་གི་ངོས་གཅིག་ལ་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར། ནང་བལྟས་ཀྱི་ངོས་ལ་ཤེས་རིག་གི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་གཉིས་འདྲེས་པ་སྤྱོད་པའི་དོན་དུ་འདོད་དེ། བློ་ལ་ཤར་བ་སྐྱེས་བུས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་འོ་མ་སེམས་པ་མེད་ན་ཡང༌། །བེའུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཙོ་བོ་སྐྱེས་བུ་རྣམ་འཕེལ་བའི། །རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དག །བསྒྲུབ་ཕྱིར་གཙོ་བོ་རབ་འཇུག་སྟེ། །ལྟད་མོ་པ་དག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གར་གྱི་ལྟད་མོ་བྱེད་པ་བཞིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ནི། གཙོ་བོ་རང་བཞིན་དང༌། གནས་སྐབས་འགྱུར་བའི་རྣམ་འགྱུར་ལ། །བདག་གི་རྣམ་པར་བཟུང་ནས་འགྱུར་བར་བཟུང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པར་འདོད་དེ། རང་བཞིན་འཇུག་པ་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །མུན་པས་བསྒྲིབ་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སེམས་ཀྱིས། །བདག་གིས་བྱས་ཞེས་མི་མཁས་སེམས་པ་ཡིན། །རྩ་འགྲུགས་བྱེད་པའི་ནུས་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་དོན་དམ་དུ། །རྟོག་པ་དག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། །རང་བཞིན་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པའི། །རྨོངས་པ་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འཁྱམ། །ཞེས་སོ། །དེའང་
Chinese
第一，自性只是因，大、我慢、五唯是七因，十一根和五大是十六果。神我既非因也非果，主物是作者而非作业者。」「大等七者是作业者。」「十六者是作业。」「神我非作业者，亦非作者。」如此。生起的方式是从自性中生起，因此，认为因果是一体。产生的规律也只是将原有的显现出来而已，不认为是从未有过的全新产生。坏灭的方式也是暂时的平息，或者显现到劫末为止，不认为自性是彻底坏灭的无常。神我享受的方式是，不明显的安乐等存在于主物的自性中，明显的是三种，外境声音等的安乐等，心的自性的安乐等，显现在其上的境的影像的安乐等。享受这些的是智慧，」「享受的方式是，面朝外的心的镜子的一面上显现声音等境的影像，面朝内的面上显现智慧的影像，认为二者混合是享受的意义。心中显现的由神我所知。」如云：「如若乳汁虽无心，然是犊牛增长因，」「如是主物神我增，理应成为彼之因。」如是说。又云：「为令神我得受用，主物精勤而趣入，为令观者得成就，如是而作舞蹈戏。」如此。不了解如是之义的过患是，将主物自性，和暂时变化的现象，执着为我的形象而执着为变化，因此颠倒而流转轮回。如云：「自性趣入之功德，为暗所覆故颠倒，无知之心谓我作，实无动摇之能力。」如是说。又云：「此神我实是，」「清净觉性之自性，」「若不识彼自性者，愚蒙恒时漂轮回。」如是说。」「彼亦
English
Firstly, Prakriti (nature) is only the cause. Mahat (intellect), Ahamkara (ego), and the five Tanmatras (subtle elements) are the seven causes. The eleven organs and the five elements are considered only the sixteen effects. Purusha (self) is considered neither cause nor effect. Pradhana (primordial matter) is the agent, not the action." "The seven, beginning with Mahat, are both action and agent." "The sixteen are only action. Purusha is neither action nor agent." Thus it is. The manner of arising is from nature alone, therefore, cause and effect are considered one entity. The method of production is merely making manifest what already exists; it is not considered a completely new creation from nothing. The manner of destruction is also a temporary pacification or manifestation until the end of the kalpa (aeon); it is not considered the impermanence of the complete destruction of nature. The way Purusha enjoys Pradhana is that indistinct pleasure, etc., exists in the nature of Pradhana. The distinct ones are of three kinds: pleasure, etc., of external sounds, etc.; pleasure, etc., of the nature of mind; and pleasure, etc., of the reflection of objects appearing on it. The intelligence enjoys these." "The way of enjoyment is that on one side of the mind's mirror facing outward, the reflections of objects such as sounds appear, and on the side facing inward, the reflection of intelligence appears. It is considered that the mixture of the two is the meaning of enjoyment. What appears in the mind is known by Purusha." As it is said: "Just as milk, though without mind, is the cause of the calf's growth," "Likewise, Pradhana causes the growth of Purusha, and should become its cause." Thus it is said. And: "In order for Purusha to enjoy, Pradhana diligently enters, in order for the spectators to be accomplished, it performs a dance." Thus it is. The fault of not understanding such a meaning is that one clings to the nature of Pradhana and the temporary changing phenomena as the image of self and clings to it as change. Therefore, one is reversed and wanders in samsara. As it is said: "The qualities from the activity of nature are obscured by darkness, so the ignorant mind thinks, 'I have done it,' but there is no power to move." Thus it is said. And: "This Purusha is truly," "The nature of pure awareness," "If one does not know that nature, one wanders in samsara forever in ignorance." Thus it is said." "That also