Tibetan
་སྨྲ་བའི་རང་བཞིན་འཚེ་བ་ཅན། བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་དྲུག་དང་བྲལ་ཞིང༌། གནས་སྐབས་བདེ་ཞིང་མཐར་ཐུག་གྲོལ་བ་འགྲུབ་པའི་དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་དང༌། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སྤོང་བའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་ནི། སངས་རྒྱས་པ་དག་གི་ལུགས་ལ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་དག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཡང༌། འཐོར་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང༌། སྦས་པ་རྣམས་མངོན་དུ་འབྱིན་པ་དང༌། རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དང༌། དཀའ་བའི་གནས་བསྟན་པ་དང༌། ཚིག་གི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཚིག་གི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང༌། གོང་འོག་གི་སྡེ་ཚན་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རིམ་པས། ལེའུ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང༌། ཚོམས་དང༌། སྐབས་སུ་བཅད་ཅིང༌། ལྷུག་པ་དང༌། ཚིགས་བཅད་དང༌། སྤེལ་མ་དང༌། རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་རིམ་པས། སྡེ་ཚན་ཐ་དད་པའི་གཞུང་ཉུང་ངུ་དང༌། བར་མ་དང༌། མང་པོ་དང༌། ཆེན་པོར་གསལ་བར་མཛད་ཅིང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་རྣམས་ཆེས་གསལ་བར་མངོན་དུ་ཕྱུང་སྟེ། དྲང་དོན་དང༌། ངེས་དོན། དགོངས་པ་དང༌། ལྡེམ་དགོངས་བཞིར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མཛད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་བཤད་སྦྱར་ལས། ཆོས་རྣམས་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་འདུས། །ལེགས་པར་གསུངས་དང་དེ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་པ། །དེ་ཡི་དབང་གིས་ཤཱཀྱའི་བསྟན་པ་འདི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་ཡུན་རིང་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཤ་ཏྲ་ཞེས་པའི་ཤ་ལ་སའི་རྐྱེན་བྱིན་པས་འཆོས་པ་དང༌། ཏྲ་ལ་ཡའི་རྐྱེན་བྱིན་པས་སྐྱོབ་པ་སྟེ། འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། འཆོས་སྐྱོབ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་བཀའི་དོན་བརླིང་ཞིང་རྟོགས་དཀའ་བ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པས། འགྲོ་བ་རྣམས་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ༑ བཤད་སྦྱར་ལས། བཀའ་རྣམས་དོན་ནི་གསལ་བ་དང༌། །འཇུག་ཅན་ཐར་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་རྒྱ་ཆེན་ཉིད། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གུས་པས་བླངས། །ཞེས་སོ། །བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། ཆོས་ཚུལ་གང་ཞིག་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞིང༌། དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་ལྡན་དམ་པ་ནི་བཀའ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེར་འབྲེལ་ཞིང༌། །ཁམས་གསུམ་དག་ན་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་གསུངས། །ཞི་བའི་ཡོན་
Chinese
是言说之自性具有损害性，远离无有慈悲的六种恶劣论典，具有能成办暂时安乐和究竟解脱的重大意义，以及成办菩提，舍弃轮回一切痛苦的三种论典，是与诸佛陀的宗规相符顺的。并且那些意义的表达方式是，以将散乱者聚集为一体的论典，以及将隐秘者显现出来，以及广说名相，以及指示困难之处，以及使词句的次第明晰，以及将词句的意义归纳而指示，以及区分上下部的段落等等，以无数种次第，分为了品，以及胜义，以及聚，以及章节，并且有散文和偈颂，以及混合文和连续的次第，以不同段落的论典，有小、中、多、大的阐明，并且将佛陀的教言极为明显地显现出来，分为不了义和了义，密意和隐蔽密意四种而进行讲述，使教法长久住世。如是于释论中说：诸法摄于经与论，善说以及彼之释，以彼之威力故，此释迦之教法，于此世间界，将长久住世。如是说。词源是：名为“夏札”的“夏”字加上萨的词尾，意为调伏，以及“札”字加上亚的词尾，意为救护，具有调伏救护之功德，即于《释量论》中说：以具调伏救护二者故，彼即为大论典。如是说。必要是：使经的意义稳固且难以理解之处得以明了，并且指示解脱之道，从而引导众生，即于释论中说：经之意义乃明了，具入解脱之义成，论典彼乃极广大，智者之众以敬取。如是说。经与论二者之差别在于：所讲之法理，从佛陀之主因缘而生起，具有成办二利之道，乃为殊胜之经，如《宝性论》中说：何者具义且与法相联，于三界中说，能舍诸烦恼，寂静之功
English
The nature of speech is harmful. It is free from the six evil treatises that lack compassion. It possesses the great meaning of accomplishing temporary happiness and ultimate liberation. The three treatises that accomplish enlightenment and abandon all the sufferings of samsara are in accordance with the customs of the Buddhas. Moreover, the ways of expressing those meanings are: treatises that gather the scattered into one, those that reveal the hidden, those that extensively explain the categories, those that point out the difficult points, those that clarify the order of words, those that condense and indicate the meaning of words, and those that distinguish the upper and lower sections, etc., with countless orders. They are divided into chapters, explanations, collections, and sections. They are in prose, verses, mixed forms, and continuous order. The texts of different sections are clearly explained as small, medium, large, and great. The Buddha's teachings are manifested very clearly, and they are divided into four types: direct meaning, definitive meaning, intention, and hidden intention, so that the teachings may last long. As it is said in the commentary: "All dharmas are included in the sutras and treatises. The well-spoken words and their commentaries, by their power, this Shakya's teaching will last long in this world." Thus it is said. The etymology is: The word "sha" in "shatra" is given the suffix of "sa", meaning to tame, and the word "tra" is given the suffix of "ya", meaning to protect. It possesses the qualities of taming and protecting. As it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Because it possesses both taming and protecting, it is a great treatise." Thus it is said. The need is to clarify the meaning of the sutras that are firm and difficult to understand, and to show the path of liberation, thereby guiding beings. As it is said in the commentary: "The meaning of the sutras is clear, it has the meaning of entering liberation. That treatise is very vast, and the wise take it with respect." Thus it is said. The difference between sutras and treatises is: The dharma that is taught arises from the main cause of the Buddha, and it possesses the path to accomplish the two benefits, which is the supreme sutra. As it is said in the Uttaratantra: "Whatever is meaningful and related to the Dharma, is said in the three realms to abandon afflictions, the qualities of peace.
Tibetan
ཏན་བརྗོད་པར་མཛད་པ་གང༌། །དེ་ཉིད་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་ལྡོག་པ་གཞན། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཚུལ་གང་ཞིག་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་བསྡུས་པའི་གང་ཟག་གིས། བཀའ་བསྟན་བཅོས་གང་རུང་གི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དུ་བརྩམས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་སྟོན་པ་རྒྱལ་བ་འབའ་ཞིག་གིས། །དབང་བྱས་རྣམ་གཡེང་མེད་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཤད། །ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་བོས་བླངས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ཅིང་ཉན་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། འཆད་བྱེད་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་བརྩོན་བྱས་ལྷག་པར་ལུང་གིས་ཕྱུག །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ལ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ལ་བསྟེན། །ཅེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། སྟོན་པ་མཛོད་ལྡན་ཆུ་བོ་རྫོགས། །དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་སྙིང་བརྩེར་ལྡན། །མཁས་ཤིང་གཞན་ལ་ཕན་བརྩོན་པ། །རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་སློབ་དཔོན་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཉན་བྱེད་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། ལུང་ལས། བླ་མ་ལ་གུས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་དག་དང༌། །བསམ་གཏན་དང་ནི་འདོན་ལ་རབ་བརྩོན་པ། །གྲིམས་ཤིང་དུལ་ལ་བཟོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །སྡོམ་བརྩོན་གནས་པའི་ཆོས་ལྡན་ལེགས་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་ལས། སྐལ་ལྡན་གུས་དང་གཏོང་ཕོད་ཆེ། །བློ་བརྟན་ཡངས་ཤིང་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན། །ཆོས་མཆོག་སྙིང་རྗེ་དམ་ཚིག་ལྡན། །རྡོ་རྗེ་སློབ་མར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཐུན་མོང་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་སྦྱོར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང༌། དངོས་གཞི་ཐོས་པའི་དོན་འཛིན་པ། རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པས། མདོ་ཡིན་ན་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བའི་ངང་ལས་ཉན་ཞིང༌། སྔགས་ཡིན་ན་གང་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བཏབ་པའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པར་ཐོས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཡིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་བློ་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ། ཚིག་དོན་གྱི་རང་བཞིན་སོ་སོར་ཤར་བ་དང་དོན་གོ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་ཐོས་པ་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡེངས་པར་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི། སྒྲའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ལ། སོ་སོར་འབྱེ
Chinese
何者为真实语？那即是仙人的话语，与此相违者则不然。如是说。何种法理的阐述，不依赖于佛陀的加持，而是由其他传承的修行者，为了阐释佛陀的教言和论典，而著述的能够阐明解脱道的作品，即是论典。如彼论典所说：何者阐述者，唯有胜者（佛陀）所加持，无有散乱的具信者所说，与获得解脱之道相符顺，那也如同仙人的教言一般，以头顶戴。如是说。如何讲述和听闻之理有三，其中，说法者的特征是：《经庄严论》中说：善知识调伏，寂静，极寂静，积累功德，尤其精通教理，精通实相，善于言说，具有慈悲，断除厌倦，应当依止。以及《金刚布置续》中说：「导师如宝藏充满，如河流圆满。」「誓言戒律具慈悲心，精通且勤于利他者，金刚秘密的导师，应当以各种方式依止。」如是说。听法者的特征是：经文中说：恭敬上师，戒律清净，精进于禅定和念诵，严谨调柔，具有忍耐，安住于守护戒律，善说具法者。如是说。前者（指《金刚布置续》）中说：具缘者恭敬且慷慨，智慧坚定广阔且精进于修行，具殊胜法、慈悲和誓言，应知是金刚弟子。如是说。共同修法的自性是，前行发起菩提心，正行听闻时抓住要点，后行回向菩提，以这三种方式。如果是经部，则在将显现视为如幻八喻的状态中听闻；如果是密咒部，则在将所讲和所听之神及坛城观想清晰的状态中，不散乱地听闻并抓住要点。那时，对于法义一心专注于心中，不散乱地安住于心，即是止；法义的自性各自显现，并且理解其含义，即是观。功德庄严经中说：文殊，于此，仅仅听闻时，一心不散乱地专注，即是「随声相应的止的等持，并且分别
English
What is true speech? That is the speech of the sages; anything contrary to that is not. Thus it is said. Any Dharma principle that is expounded, not relying on the blessings of the Buddha, but by a person who has gathered other lineages, who composes a work that clarifies the path to liberation as an explanation of the Buddha's teachings and treatises, is a treatise. As it says in that very text: "Whoever expounds, influenced solely by the Victorious One (Buddha), spoken by a faithful person without distraction, in accordance with the path to liberation, that too is accepted with the crown of the head, like the words of a sage." Thus it is said. Regarding how to teach and listen, there are three aspects. Among them, the characteristics of the teacher who explains are: From the Ornament of the Sutras: "A spiritual friend is tamed, peaceful, thoroughly pacified, has exerted effort in virtues, is especially rich in scriptures, has realized reality, is skilled in speaking, possesses love, has abandoned weariness, and should be relied upon." And from the Vajra Arrangement Tantra: "The teacher is full of treasures, complete like a river." "Possessing vows and commitments, with a heart of compassion, skilled and diligent in benefiting others, the vajra secret teacher, should be relied upon in every way." Thus it is said. The characteristics of the student who listens are: From the scriptures: "Respect for the lama, pure morality, diligence in meditation and recitation, strict and gentle, possessing patience, abiding in guarding vows, well-spoken, possessing Dharma." Thus it is said. From the former (i.e., the Vajra Arrangement Tantra): "A fortunate one is respectful and generous, with steadfast and broad intelligence, diligent in practice, possessing supreme Dharma, compassion, and commitment, should be known as a vajra disciple." Thus it is said. The nature of common Dharma practice is that the preliminary is generating the mind of enlightenment, the main part is grasping the meaning of what is heard, and the conclusion is dedicating to enlightenment, in these three ways. If it is a sutra, then listen from the state of seeing appearances as like the eight examples of illusion; if it is mantra, then listen and grasp the meaning without distraction, in the state of visualizing clearly the deity and mandala of what is being taught and listened to. At that time, focusing the mind one-pointedly on the words and meaning of the Dharma, abiding in the mind without distraction, is calm abiding; the nature of the words and meaning appearing separately, and understanding the meaning, is insight. From the Sutra of the Array of Qualities: "Manjushri, in this, merely listening, focusing the mind one-pointedly without distraction, is the samadhi of calm abiding that accords with the sound, and separately