Tibetan
་རྒྱུན་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་འདི་ཡི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གསང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་སེམས་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པ། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་རུ་གནས་ཏེ། མ་དགུའི་དྲི་མ་སྐྱེས་པ་ཅན། རྟོག་དཔྱོད་དང་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རིག་པའོ། །རིག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་པའི་ཚེ་རིག་ཆར་གནས་པས་རང་བྱུང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དུ་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དགོངས་པའི་ཚང་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་གནད་ལས་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ལ་ལྟ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ། དངས་ལ་མི་གཡོ་བ་སྤྲོ་བསྡུ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནང་དུ་ཤར་བ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་ཆོས་སྐུ་རང་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིར་སྣང་འོད་གསལ་དུ་སྣང་བའི་ཐབས་ནི་ཐོད་རྒལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་གཟུགས་སྐུ་ལམ་དུ་བྱེད་པས། ཕྱིར་སྣང་བསྐྱེད་རིམ་ཐབས་སུ་ཤར་བའི་གནད་ལས། ནང་གསལ་སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བའི་རྫོགས་རིམ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་མངོན་དུ་གྱུར་པས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ། བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པ། ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་སྒོམ་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་རྫོགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའང་ཚང་སྟེ། རྩེ་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་སྐུ། རང་གསལ་འཛིན་པ་མེད་པས་ལོངས་སྐུ། སྣ་ཚོགས་ཡུལ་ལ་ཤར་བས་སྤྲུལ་སྐུ། ཚོགས་བརྒྱད་རྣམ་ཤེས་ལོག་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐུ། དབྱིངས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་སྐུའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས། དམིགས་བསམ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བས་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས། གསལ་ལ་འགྲིབ་པ་མེད་པ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས། རོ་མཉམ་ངང་ལ་གནས་པ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས། སྣང་བ་འོད་ལྔ་མ་འདྲེས་ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གྲོལ་བས་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་དག་མཁའ་འགྲོ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུའང་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དོན་སྐད་ཅིག་ལ་ཚང་བའོ། །གསུམ་པ་འོག་མའི་སྙིང་པོ་གོང་མར་འདུས་ཚུལ་ནི། འོད་གསལ་གྱི་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ལྟ་བའི་དགོངས་པ་འདུས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་གཙང་སྦྲར་སྤྱོད་པ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །སྣང་བ་རིག་པ་གཉིས་མེད་གསུམ་ཟུང་དུ་ཆུད་དེ་རྟོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་འདུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ས་ལམ་རྣམས་ཀྱང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཆས་བཞག་པས་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་ཏེ།ཐེག་པ་འོག་མར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་རྣམས་འདིར་འདུས་ལ། སྐྱོན་གྱི་ཆ་རྣམས་མེད་པས་མ་འདྲེས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་ཉམས་སུ་ལོན་པའི་ཚེ་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བསྡུས་ནས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་བསྲུང་དགོས་ཏེ། མ་བསྲུངས་ན་ཉེས་པ་མང་ཞིང་རྣམ་སྨིན་ལྕི་བས་ཡུན་རིང་དུ་ངན་སོང་དུ་འཚེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྲ་བ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་འཆལ་བ་དག །ཡིད་དུ་མི་འོང་སྣ་ཚོགས་པའི། །འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་འདུ་བ་དང༌། །བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་ནས་ནི། །བསྲེག་དང་སྤྲིབས་ལ་ཡུན་རིང་གནས། །ཞེས་སོ། །ལེགས་པར་བསྲུང་ན་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་གསང་སྙིང་ལས། རྒྱལ་བའི་རིགས་མཆོག་འཛིན་པ་དེ། །འཇིག་རྟེན་གཙོ་དང་འཁོར་གྱི་སྐུར། །དམ་པ་མཆོག་དང་དམ་པ་ཡིས། །སྲས་དང་སྤུན་དགོངས་བྱིན་གྱིས་རློབས། །བདེ་གཤེགས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག །འཇིག་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་སྦྱོར། །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་གྲུབ་ལུགས་ནི། དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིའི་ལམ་རྫོགས་པ་ན། ལུས་དེས་གཞན་དོན་འགྲུབ་པར་གཟིགས་ནས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་བཞུགས་པར་དགོངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྐུ་དེ་ཉིད་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར། སྣང་གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་རག་གཟུགས་མེད་པར་བཞུགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལ་དང་པདྨ་ལྟ་བུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སྟོན་པའོ། །ལུས་དེས་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེར་མི་འགྲུབ་པར་གཟིགས་ན་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་བའི་ངང་དེ་ཉིད་དབྱིངས་གདོད་མའི་སར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས། ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་བཞུགས་བཞིན་དུ་དེའི་ངང་ལས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ལྷུན་གྲུབ་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་བཞེངས་པའི་
Chinese
常住。如是说。因此，心与智慧分离后，如此安住于智慧自明的意境，是此（法）殊胜的秘密。其中，心是生起执著境的分别念，能取所取，安住于三界的心与心所之基，具有九种垢染，即九种分别念与禅定无色之相。」「智慧是超越彼之自性，离戏论之觉性。觉性于一切时安住于觉性之中，故为自生无迁变，当知其安住于真如之义。第二、智慧之自性圆满具足之理者，如是于要诀中见之现量，于观视之一刹那，清澈不动摇，离戏论之智慧于内显现，即是立断法身于自位降临，向外显现光明之方便，乃是顿超任运显现之自性色身道用，由向外显现生起次第方便之要诀，内明无生息灭一切戏论之圆满次第，远离边际之智慧现前，故方便与智慧，生起与圆满，法身与色身，显现与空性，福德与智慧之资粮等，于立断与顿超修持之一刹那圆满。彼时五身与五智慧亦皆圆满，一缘离戏论故为法身，自明无执著故为报身，于种种境显现故为化身，八识转变故为菩提之身，于界中无迁变故为金刚身。于五智慧中，离目标思虑戏论故为法界智，明而无减损故为明镜智，于平等性中安住故为平等性智，显现五光不杂染故为妙观察智，能取所取二相解脱故为成所作智。彼等智慧亦安住于五空行之自性中，于一刹那圆满佛之意境，身与智慧无离合之义。第三、下方之精华融入上方之理者，于安住光明之刹那，无有于人与法之我执，故声闻缘觉菩萨三者之见解意境
English
Constantly abides. Thus it is said. Therefore, after separating mind and wisdom, abiding in the self-illuminating intention of wisdom in this way is the secret of this unique dharma. That is, the mind is born into the conceptual discernment of grasping objects, grasping the apprehended and the apprehender, abiding as the basis of the minds and mental factors of the three realms, possessing the impurity of the nine mothers, which are the nine aspects of conceptual discernment and formless meditation." "Wisdom is the nature that transcends that, the awareness free from elaboration. Awareness abides in the realm of awareness at all times, therefore it is self-arisen and unchangeable. It should be known to abide in the meaning of Suchness. Second, the completeness of the intention on the nature of wisdom is as follows: Thus, in the moment of seeing the direct perception from the key point, in the instant of looking, the unwavering clarity, the wisdom free from proliferation and contraction, arises within, which is the arrival of Trekchö Dharmakaya in its own place. The method of outwardly appearing as clear light is to make the spontaneously accomplished Sambhogakaya the path, as it arises in Tögal. From the key point of the outward appearance of the generation stage method, the inner clarity, unborn, the complete stage that pacifies all elaborations, the wisdom that is free from extremes manifests. Therefore, method and wisdom, generation and completion, Dharmakaya and Rupakaya, appearance and emptiness, the accumulations of merit and wisdom, are all perfected in the moment of practicing Trekchö and Tögal. At that time, the five kayas, together with the five wisdoms, are also complete: Dharmakaya because it is single-pointed and free from elaboration, Sambhogakaya because it is self-luminous and without grasping, Nirmanakaya because it arises in various realms, the Body of Enlightenment because the eight consciousnesses are transformed, and Vajrakaya because it is unchangeable in the sphere. Among the five wisdoms, Dharmadhatu wisdom is free from object, thought, and elaboration, Mirror-like wisdom is clear and undiminished, Equality wisdom abides in the state of equal taste, Discriminating wisdom manifests the five lights without mixing, and Accomplishing wisdom is the liberation of the duality of grasper and grasped. These wisdoms also abide in the nature of the five dakinis, and in an instant, the meaning of the Buddha's intention, the inseparability of kaya and wisdom, is complete. Third, the way in which the essence of the lower merges into the higher is that at the moment of abiding in the clear light, there is no grasping of self in person and phenomena, therefore the views of the three, Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas,
Chinese
结束语。身语意三远离烦恼垢染，行持清净，总集于事部、行部、瑜伽部三者的无垢智慧三者之中。显现与觉性二者无别，三者双运，现前证悟殊胜禅定，总集于摩诃、阿努、阿底三者的密意之中。同样，总持、禅定以及地道等，也因安住于无垢觉性智慧而得以具备，因此这些也包含在内。下乘所修持的禅定和证悟功德的部分都汇集于此，而过失的部分则不存在，因此称为无杂圆满的法乘。如此在修持道时，所有根本和支分的誓言都应归摄于身语意之中，并如所说般守护。若不守护，则过患甚多，异熟果报沉重，故将长久于恶道中受苦。金刚藏坚固生源续中说： “破誓言之邪淫者， 种种不如意之果， 皆会聚集而来临， 一切修持皆颠倒， 长久处于焚烧中。” 若能善加守护，则利益不可估量，秘密藏中说：“执持殊胜佛陀种姓者， 于世间主与眷属身中， 殊胜者与殊胜者， 以子与兄弟之意加持之， 入于如来之境， 结合于无死普贤王。” 第五，究竟果位的成就方式是： 如此四相道圆满时， 若见此身能成办他利，则发愿如是安住于世，如水中之月般，虽有显现之色相，却无实质之色身，如是安住而行持利益众生之事，即是成就大迁转身。如大学者无垢友和莲花生大师般，于一刹那间示现不可思议之神通与法类。若见此身不能广大成办他利，则于光明中解脱之自性，于本初法界处，身与智慧任运成就。于法身刹土中安住于普贤王如来之状态中，从彼性中，于报身刹土任运显现密集庄严，于自显报身圆满受用之
English
Conclusion. The three doors of body, speech, and mind are free from the stains of afflictions, and practice purity, gathering into the three stainless wisdoms of Kriya, Upa, and Yoga. Appearance and awareness are non-dual, the three are united, and the realization of special samadhi is manifested, gathering into the intentions of Maha, Anu, and Ati. Similarly, dharanis, samadhis, and bhumis and paths are also included because they are based on the stainless wisdom of awareness. The parts of samadhi and realization qualities that are practiced in the lower vehicles are gathered here, and the parts of faults are absent, so it is called the unmixed and complete vehicle. In this way, when practicing the path, all the root and branch vows should be gathered into body, speech, and mind, and should be protected as stated. If they are not protected, there will be many faults and heavy karmic results, so they will suffer in the lower realms for a long time. The Vajra Essence Solid Source Tantra says: "Those who break vows and commit adultery, all kinds of undesirable results will gather and come, all practices will be reversed, and they will remain in burning and obscuration for a long time." If you protect them well, the benefits are immeasurable, as the Secret Essence says: "Those who hold the supreme Buddha lineage, in the body of the lord of the world and retinue, the supreme and the supreme, bless with the intention of son and brother, enter the realm of the Sugata, and unite with the immortal Samantabhadra." Fifth, the way to achieve the ultimate fruit is: When the path of the four visions is complete, if you see that this body can accomplish the benefit of others, then you aspire to abide in the world as long as it exists, like the moon in the water. Although there is an appearance of form, there is no substantial form. Abiding in this way and performing the benefit of sentient beings is to achieve the great transformation body. Like the great scholars Vimalamitra and Padmasambhava, they show inconceivable miracles and dharmas in an instant. If you see that this body cannot widely accomplish the benefit of others, then in the nature of liberation into clear light, in the realm of primordial reality, body and wisdom are spontaneously accomplished. In the Dharmakaya pure land, while abiding in the state of Samantabhadra, from that nature, in the Sambhogakaya pure land, spontaneously manifest dense adornment, in the self-manifest Sambhogakaya, the perfect enjoyment of